śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha pañchamassargaḥ ।
sandiśya rāmaṃ nṛpati śśvōbhāvinyabhiṣēchanē ।
purōhitaṃ samāhūya vaśiṣṭhamidamabravīt ॥ 1 ॥
gachChōpavāsaṃ kākutsthaṃ kārayādya tapōdhana ।
śrīyaśōrājyalābhāya vadhvā saha yatavratam ॥ 2 ॥
tathēti cha sa rājānamuktvā vēdavidāṃ varaḥ ।
svayaṃ vasiṣṭhō bhagavānyayau rāmanivēśanam ॥ 3 ॥
upavāsayituṃ rāmaṃ mantravanmantrakōvidaḥ ।
brāhmaṃ rathavaraṃ yuktamāsthāya sudṛḍhavrataḥ ॥ 4 ॥
sa rāmabhavanaṃ prāpya pāṇḍurābhraghanaprabham ।
tisraḥ kakṣyā rathēnaiva vivēśamunisattamaḥ ॥ 5 ॥
tamāgatamṛṣiṃ rāmastvaranniva sasambhramaḥ ।
mānayiṣyansamānārhaṃ niśchakrāma nivēśanāt ॥ 6 ॥
abhyētya tvaramāṇaścha rathābhyāśaṃ manīṣiṇaḥ ।
tatō'vatārayāmāsa parigṛhya rathātsvayam ॥ 7 ॥
sa chainaṃ praśritaṃ dṛṣṭvā sambhāṣyābhiprasādya cha ।
priyārhaṃ harṣayanrāmamityuvācha purōhitaḥ ॥ 8 ॥
prasannastē pitā rāma yauvarājyamavāpsyasi ।
upavāsaṃ bhavānadya karōtu saha sītayā ॥ 9 ॥
prātastvāmabhiṣēktā hi yauvarājyē narādhipaḥ ।
pitā daśarathaḥ prītyā yayātiṃ nahuṣō yathā ॥ 10 ॥
ityuktvā sa tadā rāmamupavāsaṃ yatavratam ।
mantravatkārayāmāsa vaidēhyā sahitaṃ muniḥ ॥ 11 ॥
tatō yathāvadrāmēṇa sa rājñō gururarchitaḥ ।
abhyanujñāpya kākutsthaṃ yayau rāmanivēśanāt ॥ 12 ॥
suhṛdbhistatra rāmō'pi sahāsīnaḥ priyaṃvadaiḥ ।
sabhājitō vivēśā'tha tānanujñāpya sarvaśaḥ ॥ 13 ॥
hṛṣṭanārīnarayutaṃ rāmavēśma tadā babhau ।
yathā mattadvijagaṇaṃ praphullanalinaṃ saraḥ ॥ 14 ॥
sa rājabhavanaprakhyāttasmādrāmanivēśānāt ।
nirgatya dadṛśē mārgaṃ vasiṣṭhō janasaṃvṛtam ॥ 15 ॥
bṛndabṛndairayōdhyāyāṃ rājamārgāssamantataḥ ।
babhūvurabhisambādhāḥ kutūhalajanairvṛtāḥ ॥ 16 ॥
janabṛndōrmisaṅgharṣaharṣasvanavatastadā ।
babhūva rājamārgasya sāgarasyēva nisvanaḥ ॥ 17 ॥
siktasammṛṣṭarathyā hi tadaharvanamālinī ।
āsīdayōdhyānagarī samuchChritagṛhadhvajā ॥ 18 ॥
tadā hyayōdhyānilayaḥ sastrībālābalō janaḥ ।
rāmābhiṣēkamākāṅkṣannākāṅkṣadudayaṃ ravēḥ ॥ 19 ॥
prajālaṅkārabhūtaṃ cha janasyānandavardhanam ।
utsukō'bhūjjanō draṣṭuṃ tamayōdhyāmahōtsavam ॥ 20 ॥
ēvaṃ tajjanasambādhaṃ rājamārgaṃ purōhitaḥ ।
vyūhanniva janaughaṃ taṃ śanai rājakulaṃ yayau ॥ 21 ॥
sitābhraśikharaprakhyaṃ prāsādamadhiruhya saḥ ।
samīyāya narēndrēṇa śakrēṇēva bṛhaspatiḥ ॥ 22 ॥
tamāgatamabhiprēkṣya hitvā rājāsanaṃ nṛpaḥ ।
paprachCha sa cha tasmai tatkṛtamityabhyavēdayat ॥ 23 ॥
chaiva tadā tulyaṃ sahāsīnāssabhāsadaḥ ।
āsanēbhyassamuttasthuḥ pūjayantaḥ purōhitam ॥ 24 ॥
guruṇā tvabhyanujñātō manujaughaṃ visṛjya tam ।
vivēśāntaḥ puraṃ rājā siṃhō giriguhāmiva ॥ 25 ॥
tadagyravēṣapramadājanākulaṃ mahēndravēśmapratimaṃ nivēśanam ।
vidīpayaṃśchāru vivēśa pārthiva śśaśīva tārāgaṇasaṅkulaṃ nabhaḥ ॥ 26 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē pañchamassargaḥ ॥