શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ પંચમસ્સર્ગઃ ।
સંદિશ્ય રામં નૃપતિ શ્શ્વોભાવિન્યભિષેચને ।
પુરોહિતં સમાહૂય વશિષ્ઠમિદમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
ગચ્છોપવાસં કાકુત્સ્થં કારયાદ્ય તપોધન ।
શ્રીયશોરાજ્યલાભાય વધ્વા સહ યતવ્રતમ્ ॥ 2 ॥
તથેતિ ચ સ રાજાનમુક્ત્વા વેદવિદાં વરઃ ।
સ્વયં વસિષ્ઠો ભગવાન્યયૌ રામનિવેશનમ્ ॥ 3 ॥
ઉપવાસયિતું રામં મંત્રવન્મંત્રકોવિદઃ ।
બ્રાહ્મં રથવરં યુક્તમાસ્થાય સુદૃઢવ્રતઃ ॥ 4 ॥
સ રામભવનં પ્રાપ્ય પાંડુરાભ્રઘનપ્રભમ્ ।
તિસ્રઃ કક્ષ્યા રથેનૈવ વિવેશમુનિસત્તમઃ ॥ 5 ॥
તમાગતમૃષિં રામસ્ત્વરન્નિવ સસંભ્રમઃ ।
માનયિષ્યન્સમાનાર્હં નિશ્ચક્રામ નિવેશનાત્ ॥ 6 ॥
અભ્યેત્ય ત્વરમાણશ્ચ રથાભ્યાશં મનીષિણઃ ।
તતોઽવતારયામાસ પરિગૃહ્ય રથાત્સ્વયમ્ ॥ 7 ॥
સ ચૈનં પ્રશ્રિતં દૃષ્ટ્વા સંભાષ્યાભિપ્રસાદ્ય ચ ।
પ્રિયાર્હં હર્ષયન્રામમિત્યુવાચ પુરોહિતઃ ॥ 8 ॥
પ્રસન્નસ્તે પિતા રામ યૌવરાજ્યમવાપ્સ્યસિ ।
ઉપવાસં ભવાનદ્ય કરોતુ સહ સીતયા ॥ 9 ॥
પ્રાતસ્ત્વામભિષેક્તા હિ યૌવરાજ્યે નરાધિપઃ ।
પિતા દશરથઃ પ્રીત્યા યયાતિં નહુષો યથા ॥ 10 ॥
ઇત્યુક્ત્વા સ તદા રામમુપવાસં યતવ્રતમ્ ।
મંત્રવત્કારયામાસ વૈદેહ્યા સહિતં મુનિઃ ॥ 11 ॥
તતો યથાવદ્રામેણ સ રાજ્ઞો ગુરુરર્ચિતઃ ।
અભ્યનુજ્ઞાપ્ય કાકુત્સ્થં યયૌ રામનિવેશનાત્ ॥ 12 ॥
સુહૃદ્ભિસ્તત્ર રામોઽપિ સહાસીનઃ પ્રિયંવદૈઃ ।
સભાજિતો વિવેશાઽથ તાનનુજ્ઞાપ્ય સર્વશઃ ॥ 13 ॥
હૃષ્ટનારીનરયુતં રામવેશ્મ તદા બભૌ ।
યથા મત્તદ્વિજગણં પ્રફુલ્લનલિનં સરઃ ॥ 14 ॥
સ રાજભવનપ્રખ્યાત્તસ્માદ્રામનિવેશાનાત્ ।
નિર્ગત્ય દદૃશે માર્ગં વસિષ્ઠો જનસંવૃતમ્ ॥ 15 ॥
બૃંદબૃંદૈરયોધ્યાયાં રાજમાર્ગાસ્સમંતતઃ ।
બભૂવુરભિસંબાધાઃ કુતૂહલજનૈર્વૃતાઃ ॥ 16 ॥
જનબૃંદોર્મિસંઘર્ષહર્ષસ્વનવતસ્તદા ।
બભૂવ રાજમાર્ગસ્ય સાગરસ્યેવ નિસ્વનઃ ॥ 17 ॥
સિક્તસમ્મૃષ્ટરથ્યા હિ તદહર્વનમાલિની ।
આસીદયોધ્યાનગરી સમુચ્છ્રિતગૃહધ્વજા ॥ 18 ॥
તદા હ્યયોધ્યાનિલયઃ સસ્ત્રીબાલાબલો જનઃ ।
રામાભિષેકમાકાંક્ષન્નાકાંક્ષદુદયં રવેઃ ॥ 19 ॥
પ્રજાલંકારભૂતં ચ જનસ્યાનંદવર્ધનમ્ ।
ઉત્સુકોઽભૂજ્જનો દ્રષ્ટું તમયોધ્યામહોત્સવમ્ ॥ 20 ॥
એવં તજ્જનસંબાધં રાજમાર્ગં પુરોહિતઃ ।
વ્યૂહન્નિવ જનૌઘં તં શનૈ રાજકુલં યયૌ ॥ 21 ॥
સિતાભ્રશિખરપ્રખ્યં પ્રાસાદમધિરુહ્ય સઃ ।
સમીયાય નરેંદ્રેણ શક્રેણેવ બૃહસ્પતિઃ ॥ 22 ॥
તમાગતમભિપ્રેક્ષ્ય હિત્વા રાજાસનં નૃપઃ ।
પપ્રચ્છ સ ચ તસ્મૈ તત્કૃતમિત્યભ્યવેદયત્ ॥ 23 ॥
ચૈવ તદા તુલ્યં સહાસીનાસ્સભાસદઃ ।
આસનેભ્યસ્સમુત્તસ્થુઃ પૂજયંતઃ પુરોહિતમ્ ॥ 24 ॥
ગુરુણા ત્વભ્યનુજ્ઞાતો મનુજૌઘં વિસૃજ્ય તમ્ ।
વિવેશાંતઃ પુરં રાજા સિંહો ગિરિગુહામિવ ॥ 25 ॥
તદગ્ય્રવેષપ્રમદાજનાકુલં મહેંદ્રવેશ્મપ્રતિમં નિવેશનમ્ ।
વિદીપયંશ્ચારુ વિવેશ પાર્થિવ શ્શશીવ તારાગણસંકુલં નભઃ ॥ 26 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે પંચમસ્સર્ગઃ ॥
