ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാംഡമ് ।
അഥ പംചസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ।
ദിവം തു തസ്യാം യാതായാം ശബര്യാം സ്വേന തേജസാ ।
ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ ചിംതയാമാസ രാഘവഃ ॥ 1 ॥
സ ചിംതയിത്വാ ധര്മാത്മാ പ്രഭാവം തം മഹാത്മനാമ് ।
ഹിതകാരിണമേകാഗ്രം ലക്ഷ്മണം രാഘവോഽബ്രവീത് ॥ 2 ॥
ദൃഷ്ടോഽയമാശ്രമസ്സൌമ്യ ബഹ്വാശ്ചര്യോ മഹാത്മനാമ് ।
വിശ്വസ്തമൃഗശാര്ദൂലോ നാനാവിഹഗസേവിതഃ ॥ 3 ॥
സപ്താനാം ച സമുദ്രാണാമേഷു തീര്ഥേഷു ലക്ഷ്മണ ।
ഉപസ്പൃഷ്ടം ച വിധിവത്പിതരശ്ചാപി തര്പിതാഃ ॥ 4 ॥
പ്രണഷ്ടമശുഭം തത്തത്കല്യാണം സമുപസ്ഥിതമ് ।
തേന തത്ത്വേന ഹൃഷ്ടം മേ മനോ ലക്ഷ്മണ സംപ്രതി ॥ 5 ॥
ഹൃദയേ ഹി നരവ്യാഘ്ര ശുഭമാവിര്ഭവിഷ്യതി ।
തദാഗച്ഛ ഗമിഷ്യാമി പംപാം താം പ്രിയദര്ശനാമ് ॥ 6 ॥
ഋഷ്യമൂകോ ഗിരിര്യത്ര നാതിദൂരേ പ്രകാശതേ ।
യസ്മിന്വസതി ധര്മാത്മാ സുഗ്രീവോംഽശുമതസ്സുതഃ ॥ 7 ॥
നിത്യം വാലിഭയാത്ത്രസ്തശ്ചതുര്ഭിസ്സഹ വാനരൈഃ ।
അഭിത്വരേ ച തം ദ്രഷ്ടും സുഗ്രീവം വാനരര്ഷഭമ് ॥ 8 ॥
തദധീനം ഹി മേ സൌമ്യ സീതായാഃ പരിമാര്ഗണമ് ।
ഏവം ബ്രുവാണം തം ധീരം രാമം സൌമിത്രിരബ്രവീത് ॥ 9 ॥
ഗച്ഛാവസ്ത്വരിതം തത്ര മമാപി ത്വരതേ മനഃ ।
ആശ്രമാത്തു തത സ്തസ്മാന്നിഷ്ക്രമ്യ സ വിശാംപതിഃ ॥ 10 ॥
ആജഗാമ തതഃ പംപാം ലക്ഷ്മണേന സഹ പ്രഭുഃ ।
സ ദദര്ശ തതഃ പുണ്യാമുദാരജനസേവിതാമ് ॥ 11 ॥
നാനാദ്രുമലതാകീര്ണാം പംപാം പാനീയവാഹിനീമ് ।
പദ്മൈസ്സൌഗംധികൈസ്താമ്രാം ശുക്ലാം കുമുദമംഡലൈഃ ॥ 12 ॥
നീലാം കുവലയോദ്ഘാടൈര്ബഹുവര്ണാം കുഥാമിവ ।
സ താമാസാദ്യ വൈ രാമോ ദൂരാദുദകവാഹിനീമ് ॥ 13 ॥
മതംഗസരസം നാമ ഹ്രദം സമവഗാഹത ।
അരവിംദോത്പലവതീം പദ്മസൌഗംധികായുതാമ് ॥ 14 ॥
പുഷ്പിതാമ്രവണോപേതാം ബര്ഹിണോദ്ഘുഷ്ടനാദിതാമ് ।
തിലകൈര്ബീജപൂരൈശ്ച ധവൈശ്ശുക്ലദ്രുമൈസ്തഥാ ॥ 15 ॥
പുഷ്പിതൈഃ കരവീരൈശ്ച പുന്നാഗൈശ്ച സുപുഷ്പിതൈഃ ।
മാലതീകുംദഗുല്മൈശ്ച ഭാംഡീരൈര്നിചുലൈസ്തഥാ ॥ 16 ॥
അശോകൈസ്സപ്തപര്ണൈശ്ച കേതകൈരതിമുക്തകൈഃ ।
അന്യൈശ്ച വിവിധൈർവൃക്ഷൈഃ പ്രമദാമിവ ഭൂഷിതാമ് ॥ 17 ॥
സമീക്ഷമാണൌ പുഷപാഢ്യം സർവതോ വിപുലദ്രുമമ് ।
കോയഷ്ടികൈശ്ചാര്ജുനകൈശ്ശതപത്രൈശ്ച കീരകൈഃ ॥ 18 ॥
ഏതൈശ്ചാന്യൈശ്ച വിഹഗൈര്നാദിതം തു വനം മഹത് ।
തതോ ജഗ്മതുരവ്യഗ്രൌ രാഘവൌ സുസമാഹിതൌ ॥ 19 ॥
തദ്വനം ചൈവ സരസഃ പശ്യംതൈ ശകുനൈര്യുതമ് ।
സ ദദര്ശ തതഃ പംപാം ശീതവാരിനിധിം ശുഭാമ് ॥ 20 ॥
തിലകാശോകപുന്നാഗവകുലോദ്ദാലകാശിനീമ് ।
സ രാമോ വിവിധാന്വൃക്ഷാന്സരാംസി വിവിധാനി ച ॥ 21 ॥
പശ്യന്കാമാഭിസംതപ്തോ ജഗാമ പരമം ഹ്രദമ് ।
പുഷ്പിതോപവനോപേതാം സാലചംപകശോഭിതാമ് ॥ 22 ॥
ഷട്പദൌഘസമാവിഷ്ടാം ശ്രീമതീമതുലപ്രഭാമ് ।
സ്ഫടികോപമതോയാഢ്യാം ശ്ലക്ഷ്ണവാലുകസംതതാമ് ॥ 23 ॥
സ താം ദൃഷ്ട്വാ പുനഃ പംപാം പദ്മസൌഗന്ഘികൈര്യുതാമ് ।
ഇത്യുവാച തദാ വാക്യം ലക്ഷ്മണം സത്യവിക്രമഃ ॥ 24 ॥
അസ്യാസ്തീരേ തു പൂർവോക്തഃ പർവതോ ധാതുമംഡിതഃ ।
ഋഷ്യമൂക ഇതി ഖ്യാതഃ പുണ്യഃ പുഷ്പിതപാദപഃ ॥ 25 ॥
ഹരേഃ ഋക്ഷരജോനാമ്നഃ പുത്രസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ ।
അധ്യാസ്തേ തം മഹാവീര്യസ്സുഗ്രീവ ഇതി വിശ്രുതഃ ॥ 26 ॥
സുഗ്രീവമഭിഗച്ഛ ത്വം വാനരേംദ്രം നരര്ഷഭ ।
ഇത്യുവാച പുനർവാക്യം ലക്ഷ്മണം സത്യവിക്രമമ് ॥ 27 ॥
രാജ്യഭ്രഷ്ടേന ദീനേന തസ്യാമാസക്തചേതസാ ।
കഥം മയാ വിനാ ശക്യം സീതാം ലക്ഷ്മണ ജീവിതുമ് ॥ 28 ॥
ഇത്യേവമുക്ത്വാ മദനാഭിപീഡിതഃ സ ലക്ഷ്മണം വാക്യമനന്യചേതസമ് ।
വിവേശ പംപാം നലിനീം മനോരമാം രഘൂത്തമശ്ശോകവിഷാദയംത്രിതഃ ॥ 29 ॥
തതോ മഹദ്വര്ത്മ സുദൂരസംക്രമം ക്രമേണ ഗത്വാ പ്രവിലോകയന്വനമ് ।
ദദര്ശ പംപാം ശുഭദര്ശകാനനാമനേകനാനാവിധപക്ഷിജാലകാമ് ॥ 30 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാംഡേ പംചസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
