శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ చతురధికశతతమస్సర్గః ।
తస్యక్రుద్ధస్యవదనందృష్టవారామస్యధీమతః ॥ 1 ॥
సర్వభూతానివిత్రేసుఃప్రాకంపత చ మేదినీ ।
సింహశార్దూలాన్శైలస్సంచచాలచలద్ద్రుమః ।
బభూవచాపిక్షుభితఃసముద్రఃసరితాంపతిః ॥ 2 ॥
ఖరాశ్చఖరనిర్ఘోషాగగనేపరుషాఘనాః ।
ఔత్పాతికానినర్దంతస్సమంతాత్పరిచక్రముః ॥ 3 ॥
రామందృష్టవాసుసంక్రుద్ధముత్పాతాంశ్చైవసుదారుణాన్ ।
విత్రేసుస్సర్వభూతానిరావణస్యాభవద్భయమ్ ॥ 4 ॥
విమానస్థాస్తదాదేవాగంధర్వాశ్చమహోరగాః ।
ఋషిదావనదైత్యాశ్చగరుత్మంతశ్చఖేచరాః ॥ 5 ॥
దదృశుస్తేతదాయుద్ధంలోకసమ్వర్తసంస్థితమ్ ।
నానాప్రహరణైర్భీమైశ్శూరయోస్సంప్రయుధ్యతోః ॥ 6 ॥
ఊచుస్సురాసురాస్సర్వేతదావిగ్రహమాగతాః ।
ప్రేక్షమాణామహర్యుద్ధంవాక్యంభక్త్యాప్రహృష్టవత్ ॥ 7 ॥
దశగ్రీవంజయేత్యాహురసురాఃసమవస్థితాః ।
దేవారామమవోచంస్తేత్వంజయేతిపునఃపునః ॥ 8 ॥
ఏతస్మిన్నంతరేక్రోధాద్రాఘవస్య స రావణః ।
ప్రహర్తుకామోదుష్టాత్మాస్పృశన్ ప్రహరణంమహత్ ॥ 9 ॥
వజ్రసారంమహానాదంసర్వశత్రునిబర్హణమ్ ।
శైలశృంగనిభైఃకూటైశ్చిత్తదృష్టిభయావహమ్ ॥ 10 ॥
సధూమమివతీక్ష్ణాగ్రంయుగాంతాగ్నిచమోపమమ్ ।
అతిరౌద్రమనాసాద్యంకాలేనాపిదురాసదమ్ ॥ 11 ॥
త్రాసనంసర్వభూతానాందారణంభేదనంతథా ।
ప్రదీప్తమివరోషేణశూలంజగ్రాహరావణః ॥ 12 ॥
తచ్ఛూలంపరమక్రుద్ధోమధ్యేజగ్రాహవీర్యవాన్ ।
అనేకైఃసమరేశ్శూరైరాక్షసైఃపరివారితః ॥ 13 ॥
సముద్యమ్యమహాకాయోననాదయుధిభైరవమ్ ।
సంరక్తనయనోరోషాత్స్వసైన్యమభిహర్షయన్ ॥ 14 ॥
పృథివీంచాంతరిక్షం చ దిశశ్చప్రదిశస్తథా ।
ప్రాకంపయత్తదాశబ్దోరాక్షసేంద్రస్యదారుణః ॥ 15 ॥
అతినాదస్య్యదానేనతేనతస్యదురాత్మనః ।
సర్వభూతానివిత్రేసుస్సాగరశ్చప్రచుక్షుభే ॥ 16 ॥
స గృహీత్వామహావీర్యశ్శూలంతద్రావణోమహత్ ।
వినద్యసుమహానాదంరామంపరుషమబ్రవీత్ ॥ 17 ॥
శూలోఽయంవజ్రసారస్తేరామరోషాన్మయోద్యతః ।
తవభ్రాతృసహాయస్యసమ్యక్ ప్రాణాన్ హరిష్యతి ॥ 18 ॥
రక్షసామద్యశూరాణాంనిహతానాంచమూముఖే ।
త్వాంనిహత్యరణశ్లాఘీకరోమితరసాసమమ్ ॥ 19 ॥
తిష్ఠేదానీంనిహమనిత్వామేషశూలేనరాఘవ ।
ఏవముక్త్వా స చిక్షేపతచ్ఛూలంరాక్షసాధిపః ॥ 20 ॥
తద్రావణకరాన్ముక్తంవిద్యున్మాలాసమావృతమ్ ।
అష్టఘంటంమహానాదంవియద్గతమశోభత ॥ 21 ॥
తచ్ఛూలంరాఘవోదృష్టవాజ్వలంతంఘోరదర్శనమ్ ।
ససర్జవిశిఖాన్రామశ్చాపమాయమ్యవీర్యవాన్ ॥ 22 ॥
ఆపతంతంశరౌఘేణవారయామాసరాఘవః ।
ఉత్పతంతంయుగాంతానగింజలౌఘైరివవాసవః ॥ 23 ॥
నిర్దదాహ స తాన్బాణాన్రామకార్ముకనిఃసృతాన్ ।
రావణస్యమహాన్ శూలఃపతంగానివపావకః ॥ 24 ॥
తాందృష్టవాభస్మసాద్భూతాన్శూలసమ్స్పర్శచూర్ణితాన్ ।
సాయకానంతరిక్షస్థాన్ రాఘవఃక్రోధమాహరత్ ॥ 25 ॥
స తాంమాతలినానీతాంశక్తింవాసవసమ్మతామ్ ।
జగ్రాహపరమక్రుద్ధోరాఘవోరఘునందనః ॥ 26 ॥
సాతోలితాబలవతాశక్తిర్ఘంటాకృతస్వనా ।
నభఃప్రజ్వాలయామాసయుగాంతోల్కేవసప్రభా ॥ 27 ॥
సాక్షిప్తారాక్షసేంద్రస్యతస్మిన్కూలేపపాత హ ।
భిన్నఃశక్త్యామహాన్ శూలోనిపపాతహతద్యుతిః ॥ 28 ॥
నిర్భిభేదతతోబాణైర్హయానస్యమహాజవాన్ ।
రామస్త్రీక్ష్ణైర్మహావేగైర్భాణవద్భిరజిహ్మగైః ॥ 29 ॥
నిర్బిభేదోరపితదారావణంనిశితైశ్శరైః ।
రాఘవఃపరమాయత్తోలలాటేపత్రతిభిస్త్రిభిః ॥ 30 ॥
స శరైర్భిన్నసర్వాంగోగాత్రప్రసృతశోణితః ।
రాక్షసేంద్రస్సమూహస్థఃఫుల్లాశోకైవాబభౌ ॥ 31 ॥
స రామబాణైరతివిద్ధగాత్రోనిశాచరేంద్రఃక్షతజార్ద్రగాత్రః ।
జగామఖేదం చ సమాజమధ్యేక్రోధం చ చక్రేసుభృశంతదానీమ్ ॥ 32 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే చతురధికశతతమస్సర్గః ॥
