श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ चतुरधिकशततमस्सर्गः ।
तस्यक्रुद्धस्यवदनंदृष्टवारामस्यधीमतः ॥ 1 ॥
सर्वभूतानिवित्रेसुःप्राकंपत च मेदिनी ।
सिंहशार्दूलान्शैलस्संचचालचलद्द्रुमः ।
बभूवचापिक्षुभितःसमुद्रःसरितांपतिः ॥ 2 ॥
खराश्चखरनिर्घोषागगनेपरुषाघनाः ।
औत्पातिकानिनर्दंतस्समंतात्परिचक्रमुः ॥ 3 ॥
रामंदृष्टवासुसंक्रुद्धमुत्पातांश्चैवसुदारुणान् ।
वित्रेसुस्सर्वभूतानिरावणस्याभवद्भयम् ॥ 4 ॥
विमानस्थास्तदादेवागंधर्वाश्चमहोरगाः ।
ऋषिदावनदैत्याश्चगरुत्मंतश्चखेचराः ॥ 5 ॥
ददृशुस्तेतदायुद्धंलोकसम्वर्तसंस्थितम् ।
नानाप्रहरणैर्भीमैश्शूरयोस्संप्रयुध्यतोः ॥ 6 ॥
ऊचुस्सुरासुरास्सर्वेतदाविग्रहमागताः ।
प्रेक्षमाणामहर्युद्धंवाक्यंभक्त्याप्रहृष्टवत् ॥ 7 ॥
दशग्रीवंजयेत्याहुरसुराःसमवस्थिताः ।
देवाराममवोचंस्तेत्वंजयेतिपुनःपुनः ॥ 8 ॥
एतस्मिन्नंतरेक्रोधाद्राघवस्य स रावणः ।
प्रहर्तुकामोदुष्टात्मास्पृशन् प्रहरणंमहत् ॥ 9 ॥
वज्रसारंमहानादंसर्वशत्रुनिबर्हणम् ।
शैलशृंगनिभैःकूटैश्चित्तदृष्टिभयावहम् ॥ 10 ॥
सधूममिवतीक्ष्णाग्रंयुगांताग्निचमोपमम् ।
अतिरौद्रमनासाद्यंकालेनापिदुरासदम् ॥ 11 ॥
त्रासनंसर्वभूतानांदारणंभेदनंतथा ।
प्रदीप्तमिवरोषेणशूलंजग्राहरावणः ॥ 12 ॥
तच्छूलंपरमक्रुद्धोमध्येजग्राहवीर्यवान् ।
अनेकैःसमरेश्शूरैराक्षसैःपरिवारितः ॥ 13 ॥
समुद्यम्यमहाकायोननादयुधिभैरवम् ।
संरक्तनयनोरोषात्स्वसैन्यमभिहर्षयन् ॥ 14 ॥
पृथिवींचांतरिक्षं च दिशश्चप्रदिशस्तथा ।
प्राकंपयत्तदाशब्दोराक्षसेंद्रस्यदारुणः ॥ 15 ॥
अतिनादस्य्यदानेनतेनतस्यदुरात्मनः ।
सर्वभूतानिवित्रेसुस्सागरश्चप्रचुक्षुभे ॥ 16 ॥
स गृहीत्वामहावीर्यश्शूलंतद्रावणोमहत् ।
विनद्यसुमहानादंरामंपरुषमब्रवीत् ॥ 17 ॥
शूलोऽयंवज्रसारस्तेरामरोषान्मयोद्यतः ।
तवभ्रातृसहायस्यसम्यक् प्राणान् हरिष्यति ॥ 18 ॥
रक्षसामद्यशूराणांनिहतानांचमूमुखे ।
त्वांनिहत्यरणश्लाघीकरोमितरसासमम् ॥ 19 ॥
तिष्ठेदानींनिहमनित्वामेषशूलेनराघव ।
एवमुक्त्वा स चिक्षेपतच्छूलंराक्षसाधिपः ॥ 20 ॥
तद्रावणकरान्मुक्तंविद्युन्मालासमावृतम् ।
अष्टघंटंमहानादंवियद्गतमशोभत ॥ 21 ॥
तच्छूलंराघवोदृष्टवाज्वलंतंघोरदर्शनम् ।
ससर्जविशिखान्रामश्चापमायम्यवीर्यवान् ॥ 22 ॥
आपतंतंशरौघेणवारयामासराघवः ।
उत्पतंतंयुगांतानगिंजलौघैरिववासवः ॥ 23 ॥
निर्ददाह स तान्बाणान्रामकार्मुकनिःसृतान् ।
रावणस्यमहान् शूलःपतंगानिवपावकः ॥ 24 ॥
तांदृष्टवाभस्मसाद्भूतान्शूलसम्स्पर्शचूर्णितान् ।
सायकानंतरिक्षस्थान् राघवःक्रोधमाहरत् ॥ 25 ॥
स तांमातलिनानीतांशक्तिंवासवसम्मताम् ।
जग्राहपरमक्रुद्धोराघवोरघुनंदनः ॥ 26 ॥
सातोलिताबलवताशक्तिर्घंटाकृतस्वना ।
नभःप्रज्वालयामासयुगांतोल्केवसप्रभा ॥ 27 ॥
साक्षिप्ताराक्षसेंद्रस्यतस्मिन्कूलेपपात ह ।
भिन्नःशक्त्यामहान् शूलोनिपपातहतद्युतिः ॥ 28 ॥
निर्भिभेदततोबाणैर्हयानस्यमहाजवान् ।
रामस्त्रीक्ष्णैर्महावेगैर्भाणवद्भिरजिह्मगैः ॥ 29 ॥
निर्बिभेदोरपितदारावणंनिशितैश्शरैः ।
राघवःपरमायत्तोललाटेपत्रतिभिस्त्रिभिः ॥ 30 ॥
स शरैर्भिन्नसर्वांगोगात्रप्रसृतशोणितः ।
राक्षसेंद्रस्समूहस्थःफुल्लाशोकैवाबभौ ॥ 31 ॥
स रामबाणैरतिविद्धगात्रोनिशाचरेंद्रःक्षतजार्द्रगात्रः ।
जगामखेदं च समाजमध्येक्रोधं च चक्रेसुभृशंतदानीम् ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे चतुरधिकशततमस्सर्गः ॥
