శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ పంచవింశస్సర్గః ।
సబలేసాగరంతీర్ణేరామేదశరథాత్మజే ।
అమాత్యౌరావణశ్రీమానబ్రవీచ్ఛుకసారణౌ ॥ 1 ॥
సమగ్రంసాగరంతీర్ణందుస్తరంవానరంబలమ్ ।
అభూతపూర్వంరామేణసాగరేసేతుబంధనమ్ ॥ 2 ॥
సాగరేసేతుబందంతునశ్రద్దధ్యాంకథంచన ।
అవశ్యంచాపిసఙ్ ఖ్యేయంతన్మయావానరంబలమ్ ॥ 3 ॥
భవంతౌవానరంసైన్యంప్రవిశ్యానుపలక్షితౌ ।
పరిమాణంచవీర్యంచయేచముఖ్యాఃప్లవంఘమాః ॥ 4 ॥
మంత్రిణోయేచరామస్యసుగ్రీవస్యచసమ్మతాః ।
యేపూర్వమభివర్తంతేయేచశూరాఃప్లవంగమాః ॥ 5 ॥
సచసేతుర్యథాబద్ధస్సాగరేసలిలార్ణవే ।
నివేశంచయధాతేషాంవానరాణాంమహాత్మనామ్ ॥ 6 ॥
రామస్యవ్యవసాయంచవీర్యంప్రహరణానిచ ।
లక్ష్మణస్యచవీర్యంతత్త్వతోజ్ఞాతుమర్హథః ॥ 7 ॥
కశ్చసేనాపతిస్తేషాంవానరాణాంమహౌజసామ్ ।
తచ్చజ్ఞాత్వాయథాతత్త్వంశీఘ్రమగంతుమర్హథః ॥ 8 ॥
ఇతిప్రతిసమాదిష్టౌరాక్షసౌశుకసారణౌ ।
హరిరూపధరౌవీరౌప్రవిష్టౌవానరంబలమ్ ॥ 9 ॥
తతస్తద్వానరంసైన్యమచింత్యంరోమహర్షణమ్ ।
సఙ్ ఖ్యాతుంనాధ్యగచ్ఛేతాంతదాతౌశుకసారణౌ ॥ 10 ॥
సంస్థితంపర్వతాగ్రేషునిర్దరేషుగుహాసుచ ।
సముద్రస్యచతీరేషువనేషూపవనేషుచ ॥ 11 ॥
తరమాణంచతీర్ణంచతర్తుకామంచసర్వశః ।
నివిష్టంనివిశ్చైవభీమనాదంమహాబలమ్ ॥ 12 ॥
తద్బలార్ణవమక్షోభ్యందదృశాతేనిశాచరౌ ।
తౌదదర్శమహాతేజాఃప్రతిచ్ఛన్నౌచవిభీషణః ।
ఆచచక్షేఽథరామాయగృహీత్వాశుకసారణౌ ॥ 13 ॥
తస్యైమౌరాక్షసేంద్రస్యమంత్రిణౌశుకసారణౌ ।
లంకాయస్సమనుప్రాప్తౌచారౌపరపురంజయః ॥ 14 ॥
తౌదృష్టవావ్యథితౌరామంనిరాశౌజీవితేతథా ।
కృతాంజలిపుటౌభీతౌవచనంచేదమూచతుః ॥ 15 ॥
ఆవామిహాగతౌసౌమ్య రావణప్రహితావుభౌ ।
పరిజ్ఞాతుంబలంసర్వంతవేదంరఘునందనః ॥ 16 ॥
తయోస్తద్వచనంశ్రుత్వారామోదశరథాత్మజః ।
అబ్రవీత్ప్రహసన్వాక్యంసర్వభూతహితేరతః ॥ 17 ॥
యదిదృష్టంబలంసర్వంవయంవాసుపరిక్షితాః ।
యథోక్తంవాకృతంకార్యఛందతఃప్రతిగమ్యతామ్ ॥ 18 ॥
అథకించిదదృష్టంవాభూయస్తద్ద్రష్టుమర్హథః ।
విభీషణోవాకాత్స్నర్యేనభూయస్సందర్శయిష్యతి ॥ 19 ॥
నచేదంగ్రహణంప్రాప్యభేత్తవ్యంజీవితంప్రతి ।
న్యస్తశస్త్రౌగృహతౌవానదూతౌవధమర్హతః ॥ 20 ॥
ప్రచ్ఛమానౌవిముంచైతౌచారౌరాత్రించరావుభౌ ।
శత్రుపక్షస్యసతతంవిభీషణః వికర్షిణౌ ॥ 21 ॥
ప్రవిశ్యనగరీంలంకాంభవద్ భ్యాంధనదానుజః ।
వక్తవ్యోరక్షసాంరాజాయథోక్తంవచనంమమ ॥ 22 ॥
యద్బలంచసమాశ్రిత్యసీతాంమేహృతవానపి ।
తద్దర్శయయథాకామంససైన్యస్సహబాంధవః ॥ 23 ॥
శ్వఃకాల్యేనగరీంలంకాంసప్రాకారాంసతోరణామ్ ।
రక్షసంచబలంపశ్యశరైర్విధ్వంసితంమయా ॥ 24 ॥
క్రోధంభీమమహంమోక్ష్యేససైన్యేత్వయిరావణః ।
శ్వఃకాల్యేవజ్రవాన్వజ్రందానవేష్వివవాసవః ॥ 25 ॥
ఇతిప్రతిసమాదిష్టౌరాక్షసౌశుకసారణౌ ॥ 26 ॥
జయేతిప్రతినంద్యైతౌరాఘవంధర్మవత్సలమ్ ।
ఆగమ్యనగరీంలంకామబ్రూతాంరాక్షసాధిపమ్ ॥ 27 ॥
విభీషణగృహీతౌతువధార్తౌరాక్షసేశ్వరః ।
దృష్టవాధర్మాత్మనాముక్తౌరామేణామితతేజసా ॥ 28 ॥
ఏకస్థానగతాయత్రచత్వారఃపురుషర్షభాః ।
లోకపాలసమాశ్శూరాఃకృతాస్త్రాదృఢవిక్రమా ॥ 29 ॥
రామో దాశరథిః శ్రీమామ్ల్ లక్ష్మణః చ విభీషణః ।
సుగ్రీవః చ మహాతేజా మహాఇంద్ర సమ విక్రమః ॥ 30 ॥
ఏతేశక్తాఃపురీలంకాంసప్రాకారాంసతోరణామ్ ।
ఉత్పాట్యసంక్రమయితుంసర్వేతిష్ఠంతువానరాః ॥ 31 ॥
యాదృశ్యంతస్యరామస్యరూపంప్రహరణానిచ ।
వధిష్యతిపురీంలంకామేకస్తిష్ఠంతుతేత్రయః ॥ 32 ॥
రామలక్ష్మణగుప్తాసాసుగ్రీవేణచవాహినీ ।
బభూవదుర్దర్షతరాసర్వైరపిసురాసురైః ॥ 33 ॥
ప్రహృష్టరూపాధ్వజినీవనౌకసామ్ ।
మహాత్మనాం సంప్రతియోద్ధుమిచ్ఛతామ్ ।
అలంవిరోధేనశమోవిధీయతాంప్రదీయతాందాశరథాయమైదిలీ ॥ 34 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే పంచవింశస్సర్గః ॥
