શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ પંચનવતિતમસ્સર્ગઃ ।
તાનિતાનિસહસ્રાણિસારોહાણાં ચ વાજિનામ્ ।
રથાનાંત્વગ્નિવર્ણાનાંસધ્વજાનાંસહસ્રશઃ ॥ 1 ॥
રાક્ષસાનાંસહસ્રાણિગદાપરિઘયોધિનામ્ ।
કાંચનધ્વજચિત્રાણાંશૂરાણાંકામરૂપિણામ્ ॥ 2 ॥
નિહતાનિશરૈર્દીસ્તીક્ષ્ણૈસ્તપ્તકાંચનભૂષણૈઃ ।
રાવણેનપ્રયુક્તાનિરામેણાક્લિષ્ટકર્મણા ॥ 3 ॥
દૃષ્ટવાશ્રુત્વા ચ સંભ્રાંતાહતશેષાનિશાચરાઃ ।
રાક્ષસીશ્ચસમાગમ્યદીનાશ્ચિંતાપરિપ્લુતાઃ ॥ 4 ॥
વિધવાહતપુત્રાશ્ચક્રોશંત્યોહતબાંદવાઃ ।
રાક્ષસ્યઃસહસંગમ્યદુઃખાર્તાઃપર્યદેવયન્ ॥ 5 ॥
કથંશૂર્પણખાવૃદ્ધાકરાલાનિર્ણતોદરી ।
આસસાદવનેરામંકંદર્પમિવરૂપિણમ્ ॥ 6 ॥
સુકુમારંમહાસત્ત્વંસર્વભૂતહિતેરતમ્ ।
તંદૃષ્ટવાલોકનિંદ્યાસાહીનરૂપાપ્રકામિતા ॥ 7 ॥
કથંસર્વગુણૈર્હીનાગુણવંતંમહૌજસમ્ ।
સુમુખંદુર્મુખીરામંકામયામાસરાક્ષસી ॥ 8 ॥
જનસ્યાસ્યાલ્પભાગ્યત્વાદ્વલિનીશ્વેતમૂર્ધજા ।
અકાર્યમપહાસ્યં ચ સર્વલોકવિગર્હિતમ્ ॥ 9 ॥
રાક્ષસાનાંવિનાશાયદૂષણસ્યખરસ્ય ચ ।
ચકારાપ્રતિરૂપાસારાઘવસ્યપ્રધર્ષણમ્ ॥ 10 ॥
તન્નિમિત્તમિદંવૈરંરાવણેનકૃતંમહત્ ।
વધાયસીતાસાસીતાદશગ્રીવેણરક્ષસા ॥ 11 ॥
ન ચ સીતાંદશગ્રીવઃપ્રાપ્નોતિજનકાત્મજામ્ ।
બદ્ધંબલવતાવૈરમક્ષયંરાઘવેણ ચ ॥ 12 ॥
વૈદેહીંપ્રાર્થયાનંતંવિરાધંપ્રેક્ષયરાક્ષસમ્ ।
હતમેકેનરામેણપર્યાપ્તંતન્નિદર્શનમ્ ॥ 13 ॥
ચતુર્ધશસહસ્રાણિરક્ષસાંભીમકર્મણામ્ ।
નિહતાનિજનસ્થાનેશરૈરગ્નિશિખોપમૈઃ ॥ 14 ॥
ખરશ્ચનિહતઃસંખ્યેદૂષણસ્ત્રિશિરાસ્તથા ।
શરૈરાદિતસંકાશૈઃપર્યાપ્તંતન્નિદર્શનમ્ ॥ 15 ॥
હતોયોજનબાહુશ્ચકબંદોરુદિરાશનઃ ।
ક્રોધાન્નાદંનદન્ સોઽથપર્યાપ્તંતન્નિદર્શનમ્ ॥ 16 ॥
જઘાનબલિનંરામસ્સહસ્રનયનાત્મજમ્ ।
વાલિનંમેરુસંકાશંપર્યાપ્તંતન્નિદર્શનમ્ ॥ 17 ॥
ઋષ્યમૂકેવસંશ્ચૈવદીનોભગ્નમનોરથઃ ।
સુગ્રીવઃપ્રાપિતોરાજ્યંપર્યાપ્તંતન્નિદર્શનમ્ ॥ 18 ॥
ધર્માર્થસહિતંવાક્યંસર્વેષાંરક્ષસાંહિતમ્ ।
યુક્તંવિભીષણેનોક્તંમોહત્તસ્ય ન રોચતે ॥ 19 ॥
વિભીષણવચઃકુર્યાદ્યદિસ્મધનદાનુજઃ ।
શ્મશાનભૂતાદુઃખાર્તાનેયંલંકાભવિષ્યતિ ॥ 20 ॥
કુંભકર્ણંહતંશ્રુત્વારાઘવેણમહાબલમ્ ।
અતિકાયં ચ દુર્મર્ષંલક્ષ્મણેનહતંતદા ॥ 21 ॥
પ્રિયંચેંદ્રજિતંપુત્રંરાવણોનાવબુધ્યતે ।
મમપુત્રોમમભ્રાતામમભર્તારણેહતઃ ॥ 22 ॥
ઇત્યેષશ્રૂયતેશબ્દોરાક્ષસીનાંકુલેકુલે ।
રથશ્ચાશ્વાશ્ચનાગાશ્ચહતાઃશતસહસ્રશઃ ॥ 23 ॥
રણેરામેણશૂરેણહતાશ્ચાપિપદાતયઃ ।
રુદ્રોવાયદિવાવિષ્ણુર્મહેંદ્રોવાશતક્રતુઃ ॥ 24 ॥
હંતિનોરામરૂપેણયદિવાસ્વયમંતકઃ ।
હતપ્રવીરારામેણનિરાશાજીવિતેવયમ્ ॥ 25 ॥
અપશ્ય્નત્યોભયસ્યાંતમનાથાવિલપામહે ।
રામહસ્તાદ્ધશગ્રીવશ્શૂરોદત્તમહાવરઃ ॥ 26 ॥
ઇદંભયંમહાઘોરંસમુત્પન્નં ન બુધ્યતે ।
તં ન દેવા ન ગંધર્વા ન પિશાચા ન રાક્ષસાઃ ॥ 27 ॥
ઉપસૃષ્ટંપરિત્રાતુંશક્તારામેણસમ્યુગે ।
ત્પતાશ્ચાપિદૃશ્યંતેરાવણસ્યરણેરણે ॥ 28 ॥
કથયંતિહિરામેણરાવણસ્યનિબર્હણમ્ ।
પિતામહેનપ્રીતેનદેવદાનવરાક્ષસૈઃ ॥ 29 ॥
રાવણસ્યાભયંદત્તંમનુષ્યેભ્યો ન યાચિતમ્ ।
તદિદંમાનુષંમન્યેપ્રાપ્તંનિઃસંશયંભયમ્ ॥ 30 ॥
જીવિતાંતકંઘોરંરક્ષસાંરાવણસ્ય ચ ।
પીડ્યમાનાસ્તુબલિનાવરદાનેનરક્ષસા ॥ 31 ॥
દીપ્સ્સૈસ્તપોભિર્વિબુધાઃપિતામહમપૂજયન્ ।
દેવતાનાંહિતાર્થાયમહાત્માવૈપિતામહઃ ॥ 32 ॥
ઉવાચદેવતાઃસર્વાઇદંતુષ્ટોમહદ્વચઃ ।
અદ્યપ્રભૃતિલોકાંસ્ત્રીન્ સર્વેદાનવરાક્ષસાઃ ॥ 33 ॥
ભયેનપ્રાવૃતાનિત્યંવિચરિષ્યંતિશાશ્વતમ્ ।
દૈવતૈસ્તુસમાગમ્યસર્વૈશ્ચેંદ્રપુરોગમૈઃ ॥ 34 ॥
વૃષધ્વજસ્ત્રિપુરહામહાદેવઃપ્રસાદિતઃ ।
પ્રસન્નસ્તુમહાદેવોદેવાનેતદ્વચોઽબ્રવીત્ ॥ 35 ॥
ઉત્પત્સ્યતિહિતાર્થંવોનારીરક્ષઃક્ષયાવહા ।
એષાદેવૈઃપ્રયુક્તાતુક્ષુદ્યથાદાનવાન્ પુરા ॥ 36 ॥
ભક્ષયિષ્યતિનઃસીતારાક્ષસઘ્નીસરાવણાન્ ।
રાવણસ્યાપનીતેનદુર્વિનીતસ્યદુર્મતેઃ ॥ 37 ॥
અયંનિષ્ટાનકોઘોરંશોકેનસમભિપ્લુતઃ ।
તંન પશ્યામહેલોકેયોનઃશરણદોભવેત્ ॥ 38 ॥
રાઘવેણોપસૃષ્ટાનાં કાલેનેવ યુગક્ષયે ।
નાસ્તિનઃશરણંકશ્ચિદ્ભયેમહતિતિષ્ઠતામ્ ॥ 39 ॥
દાવાગ્નિવેષ્ટિતાનાંહિકરેણૂનાંયથાવને ।
પ્રાપ્તકાલંકૃતંતેનપૌલસ્ત્યેનમહાત્મના ॥ 40 ॥
યતએવંભયંદૃષ્ટંતમેવશરણંગતઃ ।
ઇતીવસર્વારજનીચરસ્ત્રિયઃપરસ્પરંસંપરિરભ્યબાહુભિઃ ।
વિષેદુરાર્તાતિભયાભિપીડિતાવિનેદુરુચ્ચૈશ્ચતદાસુદારુણમ્ ॥ 41 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે પંચનવતિતમસ્સર્ગઃ ॥
