ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରୟୋଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତସ୍ମିନ୍ୟାତେ ବଲେ ଘୋରମଶିଵଂ ଶୋଣିତୋଦକମ୍ ।
ଅଭ୍ୟଵର୍ଷନ୍ମହାମେଘସ୍ତୁମୁଲୋ ଗର୍ଦଭାରୁଣଃ ॥ 1 ॥
ନିପେତୁସ୍ତୁରଗାସ୍ତସ୍ୟ ରଥୟୁକ୍ତା ମହାଜଵାଃ ।
ସମେ ପୁଷ୍ପଚିତେ ଦେଶେ ରାଜମାର୍ଗେ ୟଦୃଚ୍ଛୟା ॥ 2 ॥
ଶ୍ୟାମଂ ରୁଧିରପର୍ୟଂତଂ ବଭୂଵ ପରିଵେଷଣମ୍ ।
ଅଲାତଚକ୍ରପ୍ରତିମଂ ପରିଗୃହ୍ୟ ଦିଵାକରମ୍ ॥ 3 ॥
ତତୋ ଧ୍ଵଜମୁପାଗମ୍ୟ ହେମଦଂଡଂ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତମ୍ ।
ସମାକ୍ରମ୍ୟ ମହାକାୟସ୍ତସ୍ଥୌ ଗୃଧ୍ରସ୍ସୁଦାରୁଣଃ ॥ 4 ॥
ଜନସ୍ଥାନସମୀପେ ତୁ ସମାଗମ୍ୟ ଖରସ୍ଵନାଃ ।
ଵିସ୍ଵରାନ୍ଵିଵିଧାଂଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ମାଂସାଦା ମୃଗପକ୍ଷିଣଃ ॥ 5 ॥
ଵ୍ୟାଜହ୍ରୁଶ୍ଚ ପ୍ରଦୀପ୍ତାୟାଂ ଦିଶି ଵୈ ଭୈରଵସ୍ଵନମ୍ ।
ଅଶିଵଂ ୟାତୁଧାନାନାଂ ଶିଵା ଘୋରା ମହାସ୍ଵନାଃ ॥ 6 ॥
ପ୍ରଭିନ୍ନଗିରିସଂକାଶାସ୍ତୋୟଶୋଣିତଧାରିଣଃ ।
ଆକାଶଂ ତଦନାକାଶଂ ଚକ୍ରୁର୍ଭୀମା ଵଲାହକାଃ ॥ 7 ॥
ବଭୂଵ ତିମିରଂ ଘୋରମୁଦ୍ଧତଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍ ।
ଦିଶୋ ଵା ଵିଦିଶୋ ଵାପି ନ ଚ ଵ୍ୟକ୍ତଂ ଚକାଶିରେ ॥ 8 ॥
କ୍ଷତଜାର୍ଦ୍ରସଵର୍ଣାଭା ସଂଧ୍ୟାକାଲଂ ଵିନା ବଭୌ ।
ଖରସ୍ୟାଭିମୁଖା ନେଦୁସ୍ତଦା ଘୋରମୃଗାଃ ଖଗାଃ ॥ 9 ॥
କଂକଗୋମାୟୁଗୃଧ୍ରାଶ୍ଚ ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଭୟଶଂସିନଃ ।
ନିତ୍ୟାଶୁଭକରା ୟୁଦ୍ଧେ ଶିଵା ଘୋରନିଦର୍ଶନାଃ ॥ 10 ॥
ନେଦୁର୍ବଲସ୍ୟାଭିମୁଖଂ ଜ୍ଵାଲୋଦ୍ଗାରିଭିରାନନୈଃ ।
କବଂଧଃ ପରିଘାଭାସୋ ଦୃଶ୍ୟତେ ଭାସ୍କରାଂତିକେ ॥ 11 ॥
ଜଗ୍ରାହ ସୂର୍ୟଂ ସ୍ଵର୍ଭାନୁରପର୍ଵଣି ମହାଗ୍ରହଃ ।
ପ୍ରଵାତି ମାରୁତଶ୍ଶୀଘ୍ରଂ ନିଷ୍ପ୍ରଭୋଽଭୂଦ୍ଦିଵାକରଃ ॥ 12 ॥
ଉତ୍ପେତୁଶ୍ଚ ଵିନା ରାତ୍ରିଂ ତାରାଃ ଖଦ୍ୟୋତସପ୍ରଭାଃ ।
ସଂଲୀନମୀନଵିହଗା ନଲିନ୍ୟଶ୍ଶୁଷ୍କପଂକଜାଃ ॥ 13 ॥
ତସ୍ମିନ୍ କ୍ଷଣେ ବଭୂଵୁଶ୍ଚ ଵିନା ପୁଷ୍ପଫଲୈର୍ଦ୍ରୁମାଃ ।
ଉଦ୍ଧୂତଶ୍ଚ ଵିନା ଵାତଂ ରେଣୁର୍ଜଲଧରାରୁଣଃ ॥ 14 ॥
ଵୀଚୀକୂଚୀତି ଵାଶ୍ୟଂତ୍ୟୋ ବଭୂଵୁସ୍ତତ୍ର ଶାରିକାଃ ।
ଉଲ୍କାଶ୍ଚାପି ସନିର୍ଘାତା ନିପେତୁର୍ଘୋରଦର୍ଶନାଃ ॥ 15 ॥
ପ୍ରଚଚାଲ ମହୀ ସର୍ଵା ସଶୈଲଵନକାନନା ।
ଖରସ୍ୟ ଚ ରଥସ୍ଥସ୍ୟ ନର୍ଦମାନସ୍ୟ ଧୀମତଃ ॥ 16 ॥
ପ୍ରାକଂପତ ଭୁଜସ୍ସଵ୍ୟସ୍ସ୍ଵରଶ୍ଚାସ୍ୟାଵସଜ୍ଜତ ।
ସାସ୍ରା ସଂପଦ୍ୟତେ ଦୃଷ୍ଟିଃ ପଶ୍ୟମାନସ୍ୟ ସର୍ଵତଃ ॥ 17 ॥
ଲଲାଟେ ଚ ରୁଜା ଜାତା ନ ଚ ମୋହାନ୍ୟଵର୍ତତ ।
ତାନ୍ସମୀକ୍ଷୟ ମହୋତ୍ପାତାନୁତ୍ଥିତାନ୍ରୋମହର୍ଷଣାନ୍ ॥ 18 ॥
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରହସନ୍ସଖରସ୍ତଦା ।
ମହୋତ୍ପାତାନିମାନ୍ସର୍ଵାନୁତ୍ଥିତାନ୍ଘୋରଦର୍ଶନାନ୍ ॥ 19 ॥
ନ ଚିଂତୟାମ୍ୟହଂ ଵୀର୍ୟାଦ୍ବଲଵାଂଦୁର୍ବଲାନିଵ ।
ତାରା ଅପି ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ପାତୟାମି ନଭସ୍ସ୍ଥଲାତ୍ ॥ 20 ॥
ମୃତ୍ୟୁଂ ମରଣଧର୍ମେଣ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ୟୋଜୟାମ୍ୟହମ୍ ।
ରାଘଵଂ ତଂ ବଲୋତ୍ସିକ୍ତଂ ଭ୍ରାତରଂ ଚାସ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 21 ॥
ଅହତ୍ଵା ସାୟକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ନୋପାଵର୍ତିତୁମୁତ୍ସହେ ।
ସକାମା ଭଗିନୀ ମେଽସ୍ତୁ ପୀତ୍ଵା ତୁ ରୁଧିରଂ ତୟୋଃ ॥ 22 ॥
ୟନ୍ନିମିତ୍ତସ୍ତୁ ରାମସ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ଵିପର୍ୟୟଃ ।
ନ କ୍ଵଚିତ୍ପ୍ରାପ୍ତପୂର୍ଵୋ ମେ ସଂୟୁଗେଷୁ ପରାଜୟଃ ॥ 23 ॥
ୟୁଷ୍ମାକମେତତ୍ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଂ ନାନୃତଂ କଥୟାମ୍ୟହମ୍ ।
ଦେଵରାଜମପି କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମତ୍ତୈରାଵତୟାୟିନମ୍ ॥ 24 ॥
ଵଜ୍ରହସ୍ତଂ ରଣେ ହନ୍ୟାଂ କିଂ ପୁନସ୍ତୌ କୁମାନୁଷୌ ।
ସା ତସ୍ୟ ଗର୍ଜିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସସ୍ୟ ମହାଚମୂଃ ॥ 25 ॥
ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ଲେଭେ ମୃତ୍ୟୁପାଶାଵପାଶିତା ।
ସମୀୟୁଶ୍ଚ ମହାତ୍ମାନୋ ୟୁଦ୍ଧଦର୍ଶନକାଂକ୍ଷିଣଃ ॥ 26 ॥
ଋଷୟୋ ଦେଵଗଂଦର୍ଵାସ୍ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ସହଚାରଣୈଃ ।
ସମେତ୍ୟ ଚୋଚୁସ୍ସହିତାସ୍ତେଽନ୍ୟୋନ୍ୟଂ ପୁଣ୍ୟକର୍ମଣଃ ।
ସ୍ଵସ୍ତି ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ୟୋଽସ୍ତୁ ଲୋକାନାଂ ୟେଽଭିସଂଗତାଃ ॥ 27 ॥
ଜୟତାଂ ରାଘଵସ୍ସଂଖ୍ୟେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟାନ୍ ରଜନୀଚରାନ୍ ॥ 28 ॥
ଚକ୍ରହସ୍ତୋ ୟଥା ୟୁଦ୍ଧେ ସର୍ଵାନସୁରପୁଂଗଵାନ୍ ।
ଏତଚ୍ଚାନ୍ୟଚ୍ଚ ବହୁଶୋ ବ୍ରୁଵାଣାଃ ପରମର୍ଷୟଃ ॥ 29 ॥
ଜାତକୌତୂହଲାସ୍ତତ୍ର ଵିମାନସ୍ଥାଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ ।
ଦଦୃଶୁର୍ଵାହିନୀଂ ତେଷାଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଗତାୟୁଷାମ୍ ॥ 30 ॥
ରଥେନ ତୁ ଖରୋ ଵେଗାଦୁଗ୍ରସୈନ୍ୟୋ ଵିନିସ୍ସୃତଃ ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସଂ ଭୂୟୋ ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚ ଵିନିସ୍ସୃତାଃ ॥ 31 ॥
ଶ୍ୟେନଗାମୀ ପୃଥୁଗ୍ରୀଵୋ ୟଜ୍ଞଶତ୍ରୁର୍ଵିହଂଗମଃ ।
ଦୁର୍ଜୟଃ କରଵୀରାକ୍ଷଃ ପରୁଷଃ କାଲକାର୍ମୁକଃ ॥ 32 ॥
ମେଘମାଲୀ ମହାମାଲୀ ସର୍ଵାସ୍ୟୋ ରୁଧିରାଶନଃ ।
ଦ୍ଵାଦଶୈତେ ମହାଵୀର୍ୟାଃ ପ୍ରତସ୍ଥୁରଭିତଃ ଖରମ୍ ॥ 33 ॥
ମହାକପାଲିସ୍ସ୍ଥୂଲାକ୍ଷଃ ପ୍ରମାଥୀ ତ୍ରିଶିରାସ୍ତଥା ।
ଚତ୍ଵାର ଏତେ ସେନାନ୍ୟୋ ଦୂଷଣଂ ପୃଷ୍ଠତୋ ୟୟୁଃ ॥ 34 ॥
ସା ଭୀମଵେଗା ସମରାଭିକାମା ମହାବଲା ରାକ୍ଷସଵୀରସେନା ।
ତୌ ରାଜପୁତ୍ରୌ ସହସାଭ୍ୟୁପେତା ମାଲା ଗ୍ରହାଣାମିଵ ଚଂଦ୍ରସୂର୍ୟୌ ॥ 35 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ତ୍ରୟୋଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
