શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ ત્રયોવિંશસ્સર્ગઃ ।
તસ્મિન્યાતે બલે ઘોરમશિવં શોણિતોદકમ્ ।
અભ્યવર્ષન્મહામેઘસ્તુમુલો ગર્દભારુણઃ ॥ 1 ॥
નિપેતુસ્તુરગાસ્તસ્ય રથયુક્તા મહાજવાઃ ।
સમે પુષ્પચિતે દેશે રાજમાર્ગે યદૃચ્છયા ॥ 2 ॥
શ્યામં રુધિરપર્યંતં બભૂવ પરિવેષણમ્ ।
અલાતચક્રપ્રતિમં પરિગૃહ્ય દિવાકરમ્ ॥ 3 ॥
તતો ધ્વજમુપાગમ્ય હેમદંડં સમુચ્છ્રિતમ્ ।
સમાક્રમ્ય મહાકાયસ્તસ્થૌ ગૃધ્રસ્સુદારુણઃ ॥ 4 ॥
જનસ્થાનસમીપે તુ સમાગમ્ય ખરસ્વનાઃ ।
વિસ્વરાન્વિવિધાંશ્ચક્રુર્માંસાદા મૃગપક્ષિણઃ ॥ 5 ॥
વ્યાજહ્રુશ્ચ પ્રદીપ્તાયાં દિશિ વૈ ભૈરવસ્વનમ્ ।
અશિવં યાતુધાનાનાં શિવા ઘોરા મહાસ્વનાઃ ॥ 6 ॥
પ્રભિન્નગિરિસંકાશાસ્તોયશોણિતધારિણઃ ।
આકાશં તદનાકાશં ચક્રુર્ભીમા વલાહકાઃ ॥ 7 ॥
બભૂવ તિમિરં ઘોરમુદ્ધતં રોમહર્ષણમ્ ।
દિશો વા વિદિશો વાપિ ન ચ વ્યક્તં ચકાશિરે ॥ 8 ॥
ક્ષતજાર્દ્રસવર્ણાભા સંધ્યાકાલં વિના બભૌ ।
ખરસ્યાભિમુખા નેદુસ્તદા ઘોરમૃગાઃ ખગાઃ ॥ 9 ॥
કંકગોમાયુગૃધ્રાશ્ચ ચુક્રુશુર્ભયશંસિનઃ ।
નિત્યાશુભકરા યુદ્ધે શિવા ઘોરનિદર્શનાઃ ॥ 10 ॥
નેદુર્બલસ્યાભિમુખં જ્વાલોદ્ગારિભિરાનનૈઃ ।
કબંધઃ પરિઘાભાસો દૃશ્યતે ભાસ્કરાંતિકે ॥ 11 ॥
જગ્રાહ સૂર્યં સ્વર્ભાનુરપર્વણિ મહાગ્રહઃ ।
પ્રવાતિ મારુતશ્શીઘ્રં નિષ્પ્રભોઽભૂદ્દિવાકરઃ ॥ 12 ॥
ઉત્પેતુશ્ચ વિના રાત્રિં તારાઃ ખદ્યોતસપ્રભાઃ ।
સંલીનમીનવિહગા નલિન્યશ્શુષ્કપંકજાઃ ॥ 13 ॥
તસ્મિન્ ક્ષણે બભૂવુશ્ચ વિના પુષ્પફલૈર્દ્રુમાઃ ।
ઉદ્ધૂતશ્ચ વિના વાતં રેણુર્જલધરારુણઃ ॥ 14 ॥
વીચીકૂચીતિ વાશ્યંત્યો બભૂવુસ્તત્ર શારિકાઃ ।
ઉલ્કાશ્ચાપિ સનિર્ઘાતા નિપેતુર્ઘોરદર્શનાઃ ॥ 15 ॥
પ્રચચાલ મહી સર્વા સશૈલવનકાનના ।
ખરસ્ય ચ રથસ્થસ્ય નર્દમાનસ્ય ધીમતઃ ॥ 16 ॥
પ્રાકંપત ભુજસ્સવ્યસ્સ્વરશ્ચાસ્યાવસજ્જત ।
સાસ્રા સંપદ્યતે દૃષ્ટિઃ પશ્યમાનસ્ય સર્વતઃ ॥ 17 ॥
લલાટે ચ રુજા જાતા ન ચ મોહાન્યવર્તત ।
તાન્સમીક્ષય મહોત્પાતાનુત્થિતાન્રોમહર્ષણાન્ ॥ 18 ॥
અબ્રવીદ્રાક્ષસાન્સર્વાન્પ્રહસન્સખરસ્તદા ।
મહોત્પાતાનિમાન્સર્વાનુત્થિતાન્ઘોરદર્શનાન્ ॥ 19 ॥
ન ચિંતયામ્યહં વીર્યાદ્બલવાંદુર્બલાનિવ ।
તારા અપિ શરૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ પાતયામિ નભસ્સ્થલાત્ ॥ 20 ॥
મૃત્યું મરણધર્મેણ સંક્રુદ્ધો યોજયામ્યહમ્ ।
રાઘવં તં બલોત્સિક્તં ભ્રાતરં ચાસ્ય લક્ષ્મણમ્ ॥ 21 ॥
અહત્વા સાયકૈસ્તીક્ષ્ણૈર્નોપાવર્તિતુમુત્સહે ।
સકામા ભગિની મેઽસ્તુ પીત્વા તુ રુધિરં તયોઃ ॥ 22 ॥
યન્નિમિત્તસ્તુ રામસ્ય લક્ષ્મણસ્ય વિપર્યયઃ ।
ન ક્વચિત્પ્રાપ્તપૂર્વો મે સંયુગેષુ પરાજયઃ ॥ 23 ॥
યુષ્માકમેતત્પ્રત્યક્ષં નાનૃતં કથયામ્યહમ્ ।
દેવરાજમપિ ક્રુદ્ધો મત્તૈરાવતયાયિનમ્ ॥ 24 ॥
વજ્રહસ્તં રણે હન્યાં કિં પુનસ્તૌ કુમાનુષૌ ।
સા તસ્ય ગર્જિતં શ્રુત્વા રાક્ષસસ્ય મહાચમૂઃ ॥ 25 ॥
પ્રહર્ષમતુલં લેભે મૃત્યુપાશાવપાશિતા ।
સમીયુશ્ચ મહાત્માનો યુદ્ધદર્શનકાંક્ષિણઃ ॥ 26 ॥
ઋષયો દેવગંદર્વાસ્સિદ્ધાશ્ચ સહચારણૈઃ ।
સમેત્ય ચોચુસ્સહિતાસ્તેઽન્યોન્યં પુણ્યકર્મણઃ ।
સ્વસ્તિ ગોબ્રાહ્મણેભ્યોઽસ્તુ લોકાનાં યેઽભિસંગતાઃ ॥ 27 ॥
જયતાં રાઘવસ્સંખ્યે પૌલસ્ત્યાન્ રજનીચરાન્ ॥ 28 ॥
ચક્રહસ્તો યથા યુદ્ધે સર્વાનસુરપુંગવાન્ ।
એતચ્ચાન્યચ્ચ બહુશો બ્રુવાણાઃ પરમર્ષયઃ ॥ 29 ॥
જાતકૌતૂહલાસ્તત્ર વિમાનસ્થાશ્ચ દેવતાઃ ।
દદૃશુર્વાહિનીં તેષાં રાક્ષસાનાં ગતાયુષામ્ ॥ 30 ॥
રથેન તુ ખરો વેગાદુગ્રસૈન્યો વિનિસ્સૃતઃ ।
તં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસં ભૂયો રાક્ષસાશ્ચ વિનિસ્સૃતાઃ ॥ 31 ॥
શ્યેનગામી પૃથુગ્રીવો યજ્ઞશત્રુર્વિહંગમઃ ।
દુર્જયઃ કરવીરાક્ષઃ પરુષઃ કાલકાર્મુકઃ ॥ 32 ॥
મેઘમાલી મહામાલી સર્વાસ્યો રુધિરાશનઃ ।
દ્વાદશૈતે મહાવીર્યાઃ પ્રતસ્થુરભિતઃ ખરમ્ ॥ 33 ॥
મહાકપાલિસ્સ્થૂલાક્ષઃ પ્રમાથી ત્રિશિરાસ્તથા ।
ચત્વાર એતે સેનાન્યો દૂષણં પૃષ્ઠતો યયુઃ ॥ 34 ॥
સા ભીમવેગા સમરાભિકામા મહાબલા રાક્ષસવીરસેના ।
તૌ રાજપુત્રૌ સહસાભ્યુપેતા માલા ગ્રહાણામિવ ચંદ્રસૂર્યૌ ॥ 35 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે ત્રયોવિંશસ્સર્ગઃ ॥
