શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ પંચપંચાશસ્સર્ગઃ ।
લંકાં સમસ્તાં સંદીપ્ય લાંગૂલાગ્નિં મહાબલઃ ।
નિર્વાપયામાસ તદા સમુદ્રે હરિસત્તમઃ ।
સંદીપ્યમાનાં વિધ્વસ્તાં ત્રસ્તરક્ષોગણાં પુરીમ્ ।
આવેક્ષ્ય હનુમાન્ લંકાં ચિંતયામાસ વાનરઃ ॥ 1 ॥
તસ્યાભૂત્સુમહાંસ્ત્રાસઃ કુત્સા ચાત્મન્યજાયત ।
લંકાં પ્રદહતા કર્મ કિંસ્વિત્કૃતમિદં મયા ॥ 2 ॥
ધન્યાસ્તે પુરુષશ્રેષ્ઠા યે બુદ્ધ્યા કોપમુત્થિતમ્ ।
નિરુંધંતિ મહાત્માનો દીપ્તમગ્નિમિવાંભસા ॥ 3 ॥
ક્રુદ્ધઃ પાપં ન કુર્યાત્કઃ ક્રુદ્ધો હન્યાદ્ગુરૂનપિ ।
ક્રુદ્ધઃ પરુષયા વાચા નરસ્સાધૂનધિક્ષિપેત્ ॥ 4 ॥
વાચ્યાવાચ્યં પ્રકુપિતો ન વિજાનાતિ કર્હિચિત્ ।
નાકાર્યમસ્તિ ક્રુદ્ધસ્ય નાવાચ્યં વિદ્યતે ક્વચિત્ ॥ 5 ॥
યસ્સમુત્પતિતં ક્રોધં ક્ષમયૈવ નિરસ્યતિ ।
યથોરગસ્ત્વચં જીર્ણાં સ વૈ પુરુષ ઉચ્યતે ॥ 6 ॥
ધિગસ્તુ માં સુદુર્બુદ્ધિં નિર્લજ્જં પાપકૃત્તમમ્ ।
અચિંતયિત્વા તાં સીતામગ્નિદં સ્વામિઘાતુકમ્ ॥ 7 ॥
યદિ દગ્ધા ત્વિયં લંકા નૂનમાર્યાઽપિ જાનકી ।
દગ્ધા તેન મયા ભર્તુર્હિતં કાર્યમજાનતા ॥ 8 ॥
યદર્થમયમારંભસ્તત્કાર્યમવસાદિતમ્ ।
મયા હિ દહતા લંકાં ન સીતા પરિરક્ષિતા ॥ 9 ॥
ઈષત્કાર્યમિદં કાર્યં કૃતમાસીન્ન સંશયઃ ।
તસ્ય ક્રોધાભિભૂતેન મયા મૂલક્ષયઃ કૃતઃ ॥ 10 ॥
વિનષ્ટા જાનકી નૂનં ન હ્યદગ્ધઃ પ્રદૃશ્યતે ।
લંકાયાં કશ્ચિદુદ્ધેશસ્સર્વા ભસ્મીકૃતા પુરી ॥ 11 ॥
યદિ તદ્વિહતં કાર્યં મમ પ્રજ્ઞાવિપર્યયાત્ ।
ઇહૈવ પ્રાણસંન્યાસો મમાપિ હ્યદ્ય રોચતે ॥ 12 ॥
કિમગ્નૌ નિપતામ્યદ્ય આહોસ્વિદ્બડબામુખે ।
શરીરમાહો સત્ત્વાનાં દદ્મિ સાગરવાસિનામ્ ॥ 13 ॥
કથં હિ જીવતા શક્યો મયા દ્રષ્ટું હરીશ્વરઃ ।
તૌ વા પુરુષશાર્દૂલૌ કાર્યસર્વસ્વઘાતિના ॥ 14 ॥
મયા ખલુ તદેવેદં રોષદોષાત્પ્રદર્શિતમ્ ।
પ્રથિતં ત્રિષુ લોકેષુ કપિત્વમનવસ્થિતમ્ ॥ 15 ॥
ધિગસ્તુ રાજસં ભાવમનીશમનવસ્થિતમ્ ।
ઈશ્વરેણાપિ યદ્રાગાન્મયા સીતા ન રક્ષિતા ॥ 16 ॥
વિનષ્ટાયાં તુ સીતાયાં તાવુભૌ વિનશિષ્યતઃ ।
તયોર્વિનાશે સુગ્રીવઃ સબંધુર્વિનશિષ્યતિ ॥ 17 ॥
એતદેવ વચશ્શ્રુત્વા ભરતો ભ્રાતૃવત્સલઃ ।
ધર્માત્મા સહશત્રુઘ્નઃ કથં શક્ષ્યતિ જીવિતુમ્ ॥ 18 ॥
ઇક્ષ્વાકુવંશે ધર્મિષ્ઠે ગતે નાશમસંશયમ્ ।
ભવિષ્યંતિ પ્રજાસ્સર્વાશ્શોકસંતાપપીડિતાઃ ॥ 19 ॥
તદહં ભાગ્યરહિતો લુપ્તધર્માર્થસંગ્રહઃ ॥ 20 ॥
રોષદોષપરીતાત્મા વ્યક્તં લોકવિનાશનઃ ।
ઇતિ ચિંતયતસ્તસ્ય નિમિત્તાન્યુપપેદિરે ।
પૂર્વમપ્યુપલબ્ધાનિ સાક્ષાત્પુનરચિંતયત્ ॥ 21 ॥
અથવા ચારુસર્વાંગી રક્ષિતા સ્વેન તેજસા ।
ન નશિષ્યતિ કલ્યાણી નાગ્નિરગ્નૌ પ્રવર્તતે ॥ 22 ॥
ન હિ ધર્માત્મનસ્તસ્ય ભાર્યામમિતતેજસઃ ।
સ્વચારિત્રાભિગુપ્તાં તાં સ્પ્રષ્ટુમર્હતિ પાવકઃ ॥ 23 ॥
નૂનં રામપ્રભાવેણ વૈદેહ્યાસ્સુકૃતેન ચ ।
યન્માં દહનકર્માયં નાદહદ્ધવ્યવાહનઃ ॥ 24 ॥
ત્રયાણાં ભરતાદીનાં ભ્રાત્રૂણાં દેવતા ચ યા ।
રામસ્ય ચ મનઃ કાંતા સા કથં વિનશિષ્યતિ ॥ 25 ॥
યદ્વા દહનકર્માયં સર્વત્ર પ્રભુરવ્યયઃ ।
ન મે દહતિ લાંગૂલં કથમાર્યાં પ્રધક્ષ્યતિ ॥ 26 ॥
પુનશ્ચાચિંતયત્તત્ર હનુમાન્વિસ્મિતસ્તદા ।
હિરણ્યનાભસ્ય ગિરેર્જલમધ્યે પ્રદર્શનમ્ ॥ 27 ॥
તપસા સત્યવાક્યેન અનન્યત્વાચ્ચ ભર્તરિ ।
અપિ સા નિર્દહેદગ્નિં ન તામગ્નિઃ પ્રધક્ષ્યતિ ॥ 28 ॥
સ તથા ચિંતયંસ્તત્ર દેવ્યા ધર્મપરિગ્રહમ્ ।
શુશ્રાવ હનુમાન્વાક્યં ચારણાનાં મહાત્મનામ્ ॥ 29 ॥
અહો ખલુ કૃતં કર્મ દુષ્કરં હિ હનૂમતા ।
અગ્નિં વિસૃજતાઽભીક્ષ્ણં ભીમં રાક્ષસવેશ્મનિ ॥ 30 ॥
પ્રપલાયિતરક્ષઃ સ્ત્રીબાલવૃદ્ધસમાકુલા ।
જનકોલાહલાધ્માતા ક્રંદંતીવાદ્રિકંદરૈઃ ॥ 31 ॥
દગ્ધેયં નગરી સર્વા સાટ્ટપ્રાકારતોરણા ।
જાનકી ન ચ દગ્ધેતિ વિસ્મયોઽદ્ભુત એવ નઃ ॥ 32 ॥
સ નિમિત્તૈશ્ચ દૃષ્ટાર્થૈઃ કારણૈશ્ચ મહાગુણૈઃ ।
ઋષિવાક્યૈશ્ચ હનુમાનભવત્પ્રીતમાનસઃ ॥ 33 ॥
તતઃ કપિઃ પ્રાપ્તમનોરથાર્થસ્તામક્ષતાં રાજસુતાં વિદિત્વા ।
પ્રત્યક્ષતસ્તાં પુનરેવ દૃષ્ટવા પ્રતિપ્રયાણાય મતિં ચકાર ॥ 34 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે પંચપંચાશસ્સર્ગઃ ॥
