View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 5.55 Sundara Kanda - Sarga 55

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha pañchapañchāśassargaḥ ।

laṅkāṃ samastāṃ sandīpya lāṅgūlāgniṃ mahābalaḥ ।
nirvāpayāmāsa tadā samudrē harisattamaḥ ।
sandīpyamānāṃ vidhvastāṃ trastarakṣōgaṇāṃ purīm ।
āvēkṣya hanumān laṅkāṃ chintayāmāsa vānaraḥ ॥ 1 ॥

tasyābhūtsumahāṃstrāsaḥ kutsā chātmanyajāyata ।
laṅkāṃ pradahatā karma kiṃsvitkṛtamidaṃ mayā ॥ 2 ॥

dhanyāstē puruṣaśrēṣṭhā yē buddhyā kōpamutthitam ।
nirundhanti mahātmānō dīptamagnimivāmbhasā ॥ 3 ॥

kruddhaḥ pāpaṃ na kuryātkaḥ kruddhō hanyādgurūnapi ।
kruddhaḥ paruṣayā vāchā narassādhūnadhikṣipēt ॥ 4 ॥

vāchyāvāchyaṃ prakupitō na vijānāti karhichit ।
nākāryamasti kruddhasya nāvāchyaṃ vidyatē kvachit ॥ 5 ॥

yassamutpatitaṃ krōdhaṃ kṣamayaiva nirasyati ।
yathōragastvachaṃ jīrṇāṃ sa vai puruṣa uchyatē ॥ 6 ॥

dhigastu māṃ sudurbuddhiṃ nirlajjaṃ pāpakṛttamam ।
achintayitvā tāṃ sītāmagnidaṃ svāmighātukam ॥ 7 ॥

yadi dagdhā tviyaṃ laṅkā nūnamāryā'pi jānakī ।
dagdhā tēna mayā bharturhitaṃ kāryamajānatā ॥ 8 ॥

yadarthamayamārambhastatkāryamavasāditam ।
mayā hi dahatā laṅkāṃ na sītā parirakṣitā ॥ 9 ॥

īṣatkāryamidaṃ kāryaṃ kṛtamāsīnna saṃśayaḥ ।
tasya krōdhābhibhūtēna mayā mūlakṣayaḥ kṛtaḥ ॥ 10 ॥

vinaṣṭā jānakī nūnaṃ na hyadagdhaḥ pradṛśyatē ।
laṅkāyāṃ kaśchiduddhēśassarvā bhasmīkṛtā purī ॥ 11 ॥

yadi tadvihataṃ kāryaṃ mama prajñāviparyayāt ।
ihaiva prāṇasannyāsō mamāpi hyadya rōchatē ॥ 12 ॥

kimagnau nipatāmyadya āhōsvidbaḍabāmukhē ।
śarīramāhō sattvānāṃ dadmi sāgaravāsinām ॥ 13 ॥

kathaṃ hi jīvatā śakyō mayā draṣṭuṃ harīśvaraḥ ।
tau vā puruṣaśārdūlau kāryasarvasvaghātinā ॥ 14 ॥

mayā khalu tadēvēdaṃ rōṣadōṣātpradarśitam ।
prathitaṃ triṣu lōkēṣu kapitvamanavasthitam ॥ 15 ॥

dhigastu rājasaṃ bhāvamanīśamanavasthitam ।
īśvarēṇāpi yadrāgānmayā sītā na rakṣitā ॥ 16 ॥

vinaṣṭāyāṃ tu sītāyāṃ tāvubhau vinaśiṣyataḥ ।
tayōrvināśē sugrīvaḥ sabandhurvinaśiṣyati ॥ 17 ॥

ētadēva vachaśśrutvā bharatō bhrātṛvatsalaḥ ।
dharmātmā sahaśatrughnaḥ kathaṃ śakṣyati jīvitum ॥ 18 ॥

ikṣvākuvaṃśē dharmiṣṭhē gatē nāśamasaṃśayam ।
bhaviṣyanti prajāssarvāśśōkasantāpapīḍitāḥ ॥ 19 ॥

tadahaṃ bhāgyarahitō luptadharmārthasaṅgrahaḥ ॥ 20 ॥

rōṣadōṣaparītātmā vyaktaṃ lōkavināśanaḥ ।
iti chintayatastasya nimittānyupapēdirē ।
pūrvamapyupalabdhāni sākṣātpunarachintayat ॥ 21 ॥

athavā chārusarvāṅgī rakṣitā svēna tējasā ।
na naśiṣyati kalyāṇī nāgniragnau pravartatē ॥ 22 ॥

na hi dharmātmanastasya bhāryāmamitatējasaḥ ।
svachāritrābhiguptāṃ tāṃ spraṣṭumarhati pāvakaḥ ॥ 23 ॥

nūnaṃ rāmaprabhāvēṇa vaidēhyāssukṛtēna cha ।
yanmāṃ dahanakarmāyaṃ nādahaddhavyavāhanaḥ ॥ 24 ॥

trayāṇāṃ bharatādīnāṃ bhrātrūṇāṃ dēvatā cha yā ।
rāmasya cha manaḥ kāntā sā kathaṃ vinaśiṣyati ॥ 25 ॥

yadvā dahanakarmāyaṃ sarvatra prabhuravyayaḥ ।
na mē dahati lāṅgūlaṃ kathamāryāṃ pradhakṣyati ॥ 26 ॥

punaśchāchintayattatra hanumānvismitastadā ।
hiraṇyanābhasya girērjalamadhyē pradarśanam ॥ 27 ॥

tapasā satyavākyēna ananyatvāchcha bhartari ।
api sā nirdahēdagniṃ na tāmagniḥ pradhakṣyati ॥ 28 ॥

sa tathā chintayaṃstatra dēvyā dharmaparigraham ।
śuśrāva hanumānvākyaṃ chāraṇānāṃ mahātmanām ॥ 29 ॥

ahō khalu kṛtaṃ karma duṣkaraṃ hi hanūmatā ।
agniṃ visṛjatā'bhīkṣṇaṃ bhīmaṃ rākṣasavēśmani ॥ 30 ॥

prapalāyitarakṣaḥ strībālavṛddhasamākulā ।
janakōlāhalādhmātā krandantīvādrikandaraiḥ ॥ 31 ॥

dagdhēyaṃ nagarī sarvā sāṭṭaprākāratōraṇā ।
jānakī na cha dagdhēti vismayō'dbhuta ēva naḥ ॥ 32 ॥

sa nimittaiścha dṛṣṭārthaiḥ kāraṇaiścha mahāguṇaiḥ ।
ṛṣivākyaiścha hanumānabhavatprītamānasaḥ ॥ 33 ॥

tataḥ kapiḥ prāptamanōrathārthastāmakṣatāṃ rājasutāṃ viditvā ।
pratyakṣatastāṃ punarēva dṛṣṭavā pratiprayāṇāya matiṃ chakāra ॥ 34 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē pañchapañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: