శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ చతుర్వింశత్యధికశతతమస్సర్గః ।
తాంరాత్రిముషితంరామంసుఖోత్థిమరిందమమ్ ।
అబ్రవీత్ప్రాంజలిర్వాక్యంజయంపృష్టవావిభీషణః ॥ 1 ॥
స్నానానిచాంగరాగాణివస్త్రాణ్యాభరణాని చ ।
చందనాని చ దివ్యానిమాల్యానివివిధాని చ ॥ 2 ॥
అలంకారవిదశ్చేమానార్యఃపద్మనిభేక్షణాః ।
ఉపస్థితాస్త్వాంవిధవత్స్నాపయిష్యంతిరాఘవ ॥ 3 ॥
ఏవముక్తస్తుకాకుత్స్థః ప్రత్యువాచవిభీషణమ్ ।
హరీన్సుగ్రీవముఖ్యాంస్త్వంస్నానేనోపనిమంత్రయ ॥ 4 ॥
స తుతామ్యతిధర్మాత్మామమహేతోస్సుఖోచితః ।
సుకుమారోమహాబాహోకుమారః సత్యసంశ్రయః ॥ 5 ॥
తంవినాకైకయీపుత్రంభరతంధర్మచారిణమ్ ।
న మేస్నానంబహుమతంవస్త్రాణ్యాభరణాని చ ॥ 6 ॥
ఏతత్పశ్యయథాక్షిప్రంప్రతిగచ్ఛామతాంపురీమ్ ।
అయోధ్యాంగచ్ఛతోహ్యేషపంథాఃపరమదుర్గమః ॥ 7 ॥
ఏవముక్తస్తుకాకుత్స్థంప్రత్యువాచవిభీషణః ।
అహ్నాత్వాంప్రాపయిష్యామితాంపురీంపార్థివాత్మజ ॥ 8 ॥
పుష్పకంనామభద్రంతేవిమానంసూర్యసన్నిభమ్ ।
మమభ్రాతుఃకుబేరస్యరావణేనబలీయసా ॥ 9 ॥
హృతంనిర్జిత్యసంగ్రామేకామగందివ్యముత్తమమ్ ।
త్వదర్థంపాలితంచేదంతిష్ఠత్యతులవిక్రమ ॥ 10 ॥
తదిదంమేఘసంకాశంవిమానమిహతిష్ఠతి ।
తేనయాస్యసియానేనత్వమయోధ్యాంగతజ్వరః ॥ 11 ॥
అహంతేయుద్యనుగ్రాహ్యోయదిస్మరసిమేగుణాన్ ।
వసతావదిహప్రాజ్ఞ యద్యస్తిమయిసౌహృదమ్ ॥ 12 ॥
లక్ష్మణేనసహభ్రాత్రావైదేహ్యాభార్యయాసహ ।
అర్చితస్సర్వకామైస్త్వంతతోరామ గమిష్యసి ॥ 13 ॥
ప్రీతియుక్తస్యవిహితాంససైన్యఃససుహృద్గణః ।
సక్రతియాంరామమేతావద్గృహేణత్వంమయోద్యతామ్ ॥ 14 ॥
ప్రణయాద్భహుమానాచ్చసౌహార్దేన చ రాఘవ ।
ప్రసాదాయామిప్రేష్యోఽహం న ఖల్వాజ్ఞాపయామితే ॥ 15 ॥
ఏవముక్తస్తతోరామఃప్రత్యువాచవిభీషణమ్ ।
రక్షసాంవానరాణాం చ సర్వేషామేవశృణ్వతామ్ ॥ 16 ॥
పూజితోఽస్మిత్వయావీర సాచివ్యేనపరంతప ।
సర్వాత్మనా చ చేష్టాభిఃసౌహార్దేనపరేణ చ ॥ 17 ॥
న ఖల్వేతన్నకుర్యాంతేవచనంరాక్షసేశ్వర ।
తంతుమేభ్రాతరంద్రష్టుంభరతంత్వరతేమనః ॥ 18 ॥
మాంనివర్తయితుంయోఽసౌచిత్రకూటముపాగతః ।
శిరసాయాచతోయస్యవచనం న కృతంమయా ॥ 19 ॥
కౌసల్యాం చ సుమిత్రాం చ కైకేయీం చ యశస్వినీమ్ ।
గుహం చ సుహృదంచైవపౌరాన్జనపదైస్సహ ॥ 20 ॥
అనుజానీహమాంసౌమ్య పూజితోఽస్మివిభీషణ ।
మన్యుర్నఖలుకర్తవ్యఃసఖేత్వాంచానుమానయే ॥ 21 ॥
ఉపస్థాపయమేశీఘ్రంవిమానంరాక్షసేశ్వర ।
కృతకార్యస్యమేవాసఃకథంస్యాదిహసమ్మతః ॥ 22 ॥
ఏవముక్తస్తురామేణరాక్షసేంద్రోవిభీషణః ।
విమానసూర్యసంకాశమాజుహావత్వరాన్వితః ॥ 23 ॥
తతఃకాంచనచిత్రాంగంవైదూర్యమణివేదికమ్ ।
కూటాగారైఃపరిక్షిప్తంసర్వతోరజతప్రభమ్ ॥ 24 ॥
పాండురాభిఃపతాకాభిర్ధ్వజైశ్చసమలంకృతమ్ ।
శోభితంకాంచనైర్హర్మ్యైర్హేమపద్మవిభూషితైః ॥ 25 ॥
ప్రకీర్ణంకింకిణీజాలైర్ముక్తామణిగవాక్షకమ్ ।
ఘంటాజాలైఃపరిక్షిప్తంసర్వతోమధురస్వనమ్ ॥ 26 ॥
యన్మేరుశిఖరాకారంనిర్మితంవిశ్వకర్మణా ।
బృహభిర్భూషితంహర్మ్యైర్ముక్తారజతశోభితైః ॥ 27 ॥
తలైస్స్ఫటికచిత్రాంగైదూర్యైశ్చవరాసనైః ।
మహార్హాస్తరణోపేతైరుపపన్నంమహాధనైః ॥ 28 ॥
ఉపస్థితమనాధృష్యంతద్విమానంమనోజవమ్ ।
నివేదయిత్వారామాయతస్థౌతత్రవిభీషణః ॥ 29 ॥
తత్పుష్పకంకామగమంవిమానముపస్థితంభూధరసన్నికాశమ్ ।
దృష్టవాతదావిస్మయమాజగామరామస్ససౌమిత్రిరుదారసత్త్వః ॥ 30 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే చతుర్వింశత్యధికశతతమస్సర్గః ॥
