శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ పంచచత్వారింశస్సర్గః ।
సతస్యగతిమన్విచ్ఛన్రాజపుత్రఃప్రతాపవాన్ ।
దిదేశాతిబలోరామోదశవానరయూథపాన్ ॥ 1 ॥
ద్వౌసుషేణస్యదాయాదౌనీలంచప్లవగర్షపమ్ ।
అంగదంవాలిపుత్రంచశరభంచతరస్వినమ్ ॥ 2 ॥
వినతంజాంబవంతంచసానుప్రస్థంమహాబలమ్ ।
ఋషభంచర్షభస్కంథమాదిదేశపరంతపః ॥ 3 ॥
తేసంప్రహృష్టాహరయోభీమానుద్యమ్యపాదపాన్ ।
ఆకాశంవివిశుస్సర్వేమార్గమాణాదిశోదశః ॥ 4 ॥
తేషాంవేగవతాంవేగమిషుభిర్వేగవత్తరైః ।
అస్త్రవిత్పరమాస్తైరైస్తువారయామాసరావణిః ॥ 5 ॥
తంభీమమార్గమాణాదిశోదశఃవేగాహరయోనారాచైఃక్షతవిగ్రహాః ।
అంధకారేనదదృశుర్మేఘైస్సూర్యమివావృతమ్ ॥ 6 ॥
రామలక్ష్మణయోరేవసర్వదేహభిదశ్శరాన్ ।
భృశమావేశయామాసరావణిస్సమితింజయః ॥ 7 ॥
నిరంతరశీరీరౌతుతావుభౌరామలక్ష్మణౌ ।
క్రుద్ధేనేంద్రజితావీరౌపన్నగైశ్శరతాంగతైః ॥ 8 ॥
తయోఃక్షతజమార్గేణసుస్రావరుధిరంబహు ।
తావుభౌచప్రకాశేతేపుష్పితావివకింశుకౌ ॥ 9 ॥
తతఃపర్యంతరక్తాక్షోభిన్నాంజనచయోపమః ।
రావణిర్భ్రాతరౌవాక్యమంతర్ధానగతోఽబ్రవీత్ ॥ 10 ॥
యుధ్యమానమనాలక్షయంశక్రోఽపిత్రిదశేశ్వరః ।
ద్రష్టుమాసాదితుంవాపినశక్తఃకింపునర్యువామ్ ॥ 11 ॥
ప్రావృతావిషుజాలేనరాఘవౌకంకపత్రిణా ।
ఏషరోషపరీతాత్మానయామియమసాదనమ్ ॥ 12 ॥
ఏవముక్త్వాతుధర్మజ్ఞౌభ్రాతరౌరామలక్ష్మణౌ ।
నిర్బిభేదశితైర్బాణైఃప్రజహర్షననాదచ ॥ 13 ॥
భిన్నాంజనచయశ్యామోవిష్ఫార్యవిపులంధనుః ।
భూయోభూయశ్శరాన్ఘోరాన్ విససర్జమహామృథే ॥ 14 ॥
తతోమర్మసుమర్మజ్ఞోమజ్జయననిశితాన్ శరాన్ ।
రామలక్ష్మణయోర్వీరోననదాచముహుర్ముహుః ॥ 15 ॥
బద్ధౌతుశరశబ్దేనతావుభౌరణమూర్ధని ।
నిమేషాంతరమాత్రేణనశేకతుదీక్షితుమ్ ॥ 16 ॥
తతోవిభిన్నసర్వాంగౌశరశల్యాచితావుభౌ ।
ధ్వజావివమహేంద్రస్యరజ్జుముక్తౌప్రకంపితౌ ॥ 17 ॥
తౌసంప్రచలితౌవీరౌమర్మభేదేనకర్శితౌ ।
నిపేతతుర్మహేష్వాసౌజగత్యాంజగతీపతీ ॥ 18 ॥
తౌవీరశయనేవీరౌశయానౌరుధిరోక్షితౌ ।
శరవేష్టితసర్వాంగైవార్తౌపరమపీడితౌ ॥ 19 ॥
న హ్య్ అవిద్ధం తయోర్ గాత్రం బభూవ అన్గులం అంతరమ్ ।
న అనిర్భిన్నం న చ అస్తబ్ధం ఆ కర అగ్రాద్ అజిహ్మగైః ॥ 20 ॥
తౌతుక్రూరేణనిహతౌరక్షసాకామరూపిణా ।
అసృక్సుస్రువతుస్తీవ్రంజలంప్రస్రవణావివ ॥ 21 ॥
పపాతప్రథమంరామోవిద్ధోమర్మసుమార్గణైః ।
క్రోధాదింద్రజితాయేనపురాశక్రోవినిర్జితః ॥ 22 ॥
రుక్మపుంఖైఃప్రసన్నాగ్రైరధోగతిభిరాశుగైః ।
నారాచైరర్ధనారాచైర్భల్లైరంజలికైరపి ॥ 23 ॥
వివ్యాధవత్సదంతైశ్చసింహదంష్ట్రైఃక్షురైస్తథా ।
సవీరశయనేశిశ్యేవిజ్యమాదాయకార్ముకమ్ ॥ 24 ॥
భిన్నముష్టిపరీణాహంత్రిణతంరుక్మభూషితమ్ ।
బాణపాతాంతరేరామంపతితంపురుషర్షభమ్ ॥ 25 ॥
సతత్రలక్ష్మణోదృష్టవానిరాశోజీవితేఽభవత్ ।
రామంకమలపత్రాక్షంశరబంధపరిక్షతమ్ ॥ 26 ॥
శుశోచభ్రాతరందృష్టవాపతితంధరణీతలే ।
హరయశ్చాపితందృష్టవాసంతాపంపరమంగతాః ॥ 27 ॥
శోకార్తాశ్చుక్రశుర్ఘోరమశ్రుపూరితలోచనాః ।
బద్ధౌతువీరౌపతితౌశయానౌతేవానరాస్సంపరివార్యతస్థుః ।
సమాగతావాయుసుతప్రముఖ్యావిషాదమార్తాఃపరమంచజగ్ముః ॥ 28 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే పంచచత్వారింశస్సర్గః ॥
