श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ पंचचत्वारिंशस्सर्गः ।
सतस्यगतिमन्विच्छन्राजपुत्रःप्रतापवान् ।
दिदेशातिबलोरामोदशवानरयूथपान् ॥ 1 ॥
द्वौसुषेणस्यदायादौनीलंचप्लवगर्षपम् ।
अंगदंवालिपुत्रंचशरभंचतरस्विनम् ॥ 2 ॥
विनतंजांबवंतंचसानुप्रस्थंमहाबलम् ।
ऋषभंचर्षभस्कंथमादिदेशपरंतपः ॥ 3 ॥
तेसंप्रहृष्टाहरयोभीमानुद्यम्यपादपान् ।
आकाशंविविशुस्सर्वेमार्गमाणादिशोदशः ॥ 4 ॥
तेषांवेगवतांवेगमिषुभिर्वेगवत्तरैः ।
अस्त्रवित्परमास्तैरैस्तुवारयामासरावणिः ॥ 5 ॥
तंभीममार्गमाणादिशोदशःवेगाहरयोनाराचैःक्षतविग्रहाः ।
अंधकारेनददृशुर्मेघैस्सूर्यमिवावृतम् ॥ 6 ॥
रामलक्ष्मणयोरेवसर्वदेहभिदश्शरान् ।
भृशमावेशयामासरावणिस्समितिंजयः ॥ 7 ॥
निरंतरशीरीरौतुतावुभौरामलक्ष्मणौ ।
क्रुद्धेनेंद्रजितावीरौपन्नगैश्शरतांगतैः ॥ 8 ॥
तयोःक्षतजमार्गेणसुस्रावरुधिरंबहु ।
तावुभौचप्रकाशेतेपुष्पिताविवकिंशुकौ ॥ 9 ॥
ततःपर्यंतरक्ताक्षोभिन्नांजनचयोपमः ।
रावणिर्भ्रातरौवाक्यमंतर्धानगतोऽब्रवीत् ॥ 10 ॥
युध्यमानमनालक्षयंशक्रोऽपित्रिदशेश्वरः ।
द्रष्टुमासादितुंवापिनशक्तःकिंपुनर्युवाम् ॥ 11 ॥
प्रावृताविषुजालेनराघवौकंकपत्रिणा ।
एषरोषपरीतात्मानयामियमसादनम् ॥ 12 ॥
एवमुक्त्वातुधर्मज्ञौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
निर्बिभेदशितैर्बाणैःप्रजहर्षननादच ॥ 13 ॥
भिन्नांजनचयश्यामोविष्फार्यविपुलंधनुः ।
भूयोभूयश्शरान्घोरान् विससर्जमहामृथे ॥ 14 ॥
ततोमर्मसुमर्मज्ञोमज्जयननिशितान् शरान् ।
रामलक्ष्मणयोर्वीरोननदाचमुहुर्मुहुः ॥ 15 ॥
बद्धौतुशरशब्देनतावुभौरणमूर्धनि ।
निमेषांतरमात्रेणनशेकतुदीक्षितुम् ॥ 16 ॥
ततोविभिन्नसर्वांगौशरशल्याचितावुभौ ।
ध्वजाविवमहेंद्रस्यरज्जुमुक्तौप्रकंपितौ ॥ 17 ॥
तौसंप्रचलितौवीरौमर्मभेदेनकर्शितौ ।
निपेततुर्महेष्वासौजगत्यांजगतीपती ॥ 18 ॥
तौवीरशयनेवीरौशयानौरुधिरोक्षितौ ।
शरवेष्टितसर्वांगैवार्तौपरमपीडितौ ॥ 19 ॥
न ह्य् अविद्धं तयोर् गात्रं बभूव अन्गुलं अंतरम् ।
न अनिर्भिन्नं न च अस्तब्धं आ कर अग्राद् अजिह्मगैः ॥ 20 ॥
तौतुक्रूरेणनिहतौरक्षसाकामरूपिणा ।
असृक्सुस्रुवतुस्तीव्रंजलंप्रस्रवणाविव ॥ 21 ॥
पपातप्रथमंरामोविद्धोमर्मसुमार्गणैः ।
क्रोधादिंद्रजितायेनपुराशक्रोविनिर्जितः ॥ 22 ॥
रुक्मपुंखैःप्रसन्नाग्रैरधोगतिभिराशुगैः ।
नाराचैरर्धनाराचैर्भल्लैरंजलिकैरपि ॥ 23 ॥
विव्याधवत्सदंतैश्चसिंहदंष्ट्रैःक्षुरैस्तथा ।
सवीरशयनेशिश्येविज्यमादायकार्मुकम् ॥ 24 ॥
भिन्नमुष्टिपरीणाहंत्रिणतंरुक्मभूषितम् ।
बाणपातांतरेरामंपतितंपुरुषर्षभम् ॥ 25 ॥
सतत्रलक्ष्मणोदृष्टवानिराशोजीवितेऽभवत् ।
रामंकमलपत्राक्षंशरबंधपरिक्षतम् ॥ 26 ॥
शुशोचभ्रातरंदृष्टवापतितंधरणीतले ।
हरयश्चापितंदृष्टवासंतापंपरमंगताः ॥ 27 ॥
शोकार्ताश्चुक्रशुर्घोरमश्रुपूरितलोचनाः ।
बद्धौतुवीरौपतितौशयानौतेवानरास्संपरिवार्यतस्थुः ।
समागतावायुसुतप्रमुख्याविषादमार्ताःपरमंचजग्मुः ॥ 28 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे पंचचत्वारिंशस्सर्गः ॥
