శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ ద్వాశీతితమస్సర్గః ।
శ్రుత్వాతుభీమనిర్హ్రాదంశక్రాశనిసమస్వనమ్ ।
వీక్షమాణాదిశస్సర్వాదుద్రువుర్వానరర్షభాః ॥ 1 ॥
తానువాచతతఃసర్వాన్హనుమాన్ మారుతాత్మజః ।
విషణ్ణవదనాందీనాంస్త్రస్తాన్విద్రవతఃపృథక్ ॥ 2 ॥
కస్మాద్విషణ్ణవదనావిద్రవధ్వంప్లవంగమాః ।
త్యక్తయుద్ధసముత్సాహాశ్శూరత్వంక్వనువోగతమ్ ॥ 3 ॥
పృష్ఠతోఽనువ్రజధ్వంమామగ్రతోయంతమాహవే ।
శూరైరనిజనోపేతైరయుక్తంహినివర్తితుమ్ ॥ 4 ॥
ఏవముక్తాస్సుసంక్రుద్ధావాయుపుత్రేణధీమతా ।
శైలశృంగాన్ ద్రుమాంశ్చవజగృహుర్హృష్టమానసాః ॥ 5 ॥
అభిపేతుశ్చగర్జంతోరాక్షసాన్వానరర్షభాః ।
పరివార్యహనూమంతమన్వయుశ్చమహాహవే ॥ 6 ॥
స తైర్వానరముఖ్యైస్తు హనూమాన్సర్వతో వృతః ।
హుతాశన ఇవార్చిష్మానదహచ్ఛత్రువాహినీమ్ ॥ 7 ॥
స రాక్షసానాంకదనంచకారసుమహాకపిః ।
వృతోవానరసైన్యేనకాలాంతకయోమోపమః ॥ 8 ॥
స తుకోపేనచావిష్టఃశోకేన చ మహాకపిః ।
హనూమాన్రావణిరథేమహతీంపాతయచ్ఛిలామ్ ॥ 9 ॥
తామాపతంతీందృష్టవైవరథస్సారథినాతదా ।
విధేయాశ్వసమాయుక్తోవిదూరమపవాహితః ॥ 10 ॥
తమింద్రజితమప్రాప్యరథస్థంసహసారథిమ్ ।
వివేశధరణీంభిత్త్వాసాశిలావ్యర్థముద్యతా ॥ 11 ॥
పతితాయాంశిలాయాంతువ్యథితారక్షసాంచమూః ।
నిపతంత్యా చ శిలయారాక్షసామథితాభృశమ్ ॥ 12 ॥
తమభ్యధావన్ శతశోనదంతఃకాననౌకసః ।
తేద్రుమాంశ్చమహాకాయాగిరిశృంగాణిచోద్యతాః ॥ 13 ॥
క్షిపనీంద్రజితంసంఖ్యేవానరాభీమవిక్రమాః ।
వృక్షశైలమహావర్షంవిసృజంతఃప్లవంగమాః ॥ 14 ॥
శత్రూణాంకదనంచక్రుర్నేదుశ్చవివిధైస్స్వనైః ।
వానరైసైర్మహాభీమైర్ఘోరరూపానిశాచరాః ॥ 15 ॥
వీర్యాదభిహతావృక్షైర్వ్యచేష్టంతరణక్షితౌ ।
స్వసైన్యమభివీక్ష్యాథవానరార్దితమింద్రజిత్ ॥ 16 ॥
ప్రగృహీతాయుధఃక్రుద్ధఃపరానభిముఖోయయౌ ।
సఃశరౌఘానవసృజన్స్వసైన్యేనాభిసమ్వృతః ॥ 17 ॥
జఘానకపిశార్దూలాన్సుబహూందృష్టవిక్రమః ।
శూలైఃరశనిభిఃఖంగైః పట్టసైః కూటముద్గరైః ॥ 18 ॥
తేచాప్యనుచరాస్తస్యవానరాన్జఘ్నురాహవే ।
స్కంధవిటపైశ్శాలైశ్శిలాభిశ్చమహాబలః ॥ 19 ॥
హనూమాన్కదనంచక్రేరక్షసాంభీమకర్మణామ్ ।
సనివార్యపరానీకమబ్రవీత్తాన్వనౌకసః ॥ 20 ॥
హనూమాన్ సన్నివర్తధ్వం న నస్సాధ్యమిదంబలమ్ ।
త్యక్త్వాప్రాణాన్వివేష్టంతోరామప్రియచికీర్షవః ॥ 21 ॥
యన్నిమిత్తంహియుధ్యామోహతాసాజనకాత్మజా ।
ఇమమర్థంహివిజ్ఞాప్యరామంసుగ్రీవమేవ చ ॥ 22 ॥
తౌయత్ప్రతివిధాస్యేతేతత్కరిష్యామహేవయమ్ ।
త్యుక్త్వావానరశ్రేష్ఠోవారయన్సర్వవానరాన్ ॥ 23 ॥
శనైశ్శనైరసంత్రస్తస్సబలస్సన్యవర్తత ।
తతఃప్రేక్ష్యహనూమంతంవ్రజంతంయత్రరాఘవః ॥ 24 ॥
స హోతుకామోదుష్టాత్మాగతశ్చైత్యంనికుంభిలామ్ ।
నికుంభిలామధిష్ఠాయపావకంజుహవేంద్రజిత్ ॥ 25 ॥
యజ్ఞభూమ్యాంతతోగత్వాపావకస్తేనరక్షసా ।
హూయమానఃప్రజజ్వాలమాంసశోణితభుక్తదా ॥ 26 ॥
అథేంద్రజిద్రాక్షసభూతయే తు ।
జుహావ హవ్యం విధినా విధానవత్ ।
దృష్ట్వా వ్యతిష్ఠంత చ రాక్షసాస్తే ।
మహాసమూహేషు నయానయజ్ఞాః ॥ 27 ॥
అథేంద్రజిద్రాక్షభూతయేతుజుహావహవ్యంవిధినావిధానవిత్ ।
దృష్టవావ్యతిష్ఠంత చ రాక్షసాస్తేమహాసమూహేషుసమానయజ్ఞాః ॥ 28 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే ద్వాశీతితమస్సర్గః ॥
