ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ സപ്തവിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഇത്യുക്താസ്സീതയാ ഘോരം രാക്ഷസ്യഃ ക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ।
കാശ്ചിജ്ജഗ്മുസ്തദാഖ്യാതും രാവണസ്യ തരസ്വിനഃ ॥ 1 ॥
തതഃ സീതാമുപാഗമ്യ രാക്ഷസ്യോ ഘോരദര്ശനാഃ ।
പുനഃ പരുഷമേകാര്ഥമനര്ഥാര്ഥമഥാബ്രുവന് ॥ 2 ॥
അദ്യേദാനീം തവാനാര്യേ സീതേ പാപവിനിശ്ചയേ ।
രാക്ഷസ്യോ ഭക്ഷയിഷ്യംതി മാംസമേതദ്യഥാസുഖമ് ॥ 3 ॥
സീതാം താഭിരനാര്യാഭിര്ദൃഷ്ടവാ സംതര്ജിതാം തദാ ।
രാക്ഷസീ ത്രിജടാ വൃദ്ധാ ശയാനാ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 4 ॥
ആത്മാനം ഖാദതാനാര്യാ ന സീതാം ഭക്ഷയിഷ്യഥ ।
ജനകസ്യ സുതാമിഷ്ടാം സ്നുഷാം ദശരഥസ്യ ച ॥ 5 ॥
സ്വപ്നോ ഹ്യദ്യ മയാ ദൃഷ്ടോ ദാരുണോ രോമഹര്ഷണഃ ।
രാക്ഷസാനാമഭാവായ ഭര്തുരസ്യാ ഭവായ ച ॥ 6 ॥
ഏവമുക്താസ്ത്രിജടയാ രാക്ഷസ്യഃ ക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ।
സർവാ ഏവാബ്രുവന്ഭീതാസ്ത്രിജടാം താമിദം വചഃ ॥ 7 ॥
കഥയസ്വ ത്വയാ ദൃഷ്ടഃ സ്വപ്നോഽയം കീദൃശോ നിശി ।
താസാം ശ്രുത്വാ തു വചനം രാക്ഷസീനാം മുഖാച്യുതമ് ॥ 8 ॥
ഉവച വചനം കാലേ ത്രിജടാ സ്വപ്നസംശ്രിതമ് ।
ഗജദംതമയീം ദിവ്യാം ശിബികാമംതരിക്ഷഗാമ് ॥ 9 ॥
യുക്താം ഹംസസഹസ്രേണ സ്വയമാസ്ഥായ രാഘവഃ ।
ശുക്ലമാല്യാംബരധരോ ലക്ഷ്മണേന സഹാഗതഃ ॥ 10 ॥
സ്വപ്നേ ചാദ്യ മയാ ദൃഷ്ടാ സീതാ ശുക്ലാംബരാവൃതാ ।
സാഗരേണ പരിക്ഷിപ്തം ശ്വേതം പർവതമാസ്ഥിതാ ॥ 11 ॥
രാമേണ സംഗതാ സീതാ ഭാസ്കരേണ പ്രഭാ യഥാ ।
രാഘവശ്ച മയാ ദൃഷ്ടശ്ചതുര്ദഷ്ട്രം മഹാഗജമ് ॥ 12 ॥
ആരൂഢ ശ്ശൈലസംകാശം ചചാര സഹലക്ഷ്മണഃ ।
തതസ്തൌ നരശാര്ദൂലൌ ദീപ്യമാനൌ സ്വതേജസാ ॥ 13 ॥
ശുക്ലമാല്യാംബരധരൌ ജാനകീം പര്യുപസ്ഥിതൌ ।
തതസ്തസ്യ നഗസ്യാഗ്രേ ഹ്യാകാശസ്ഥസ്യ ദംതിനഃ ॥ 14 ॥
ഭര്ത്രാ പരിഗൃഹീതസ്യ ജാനകീ സ്കംധമാശ്രിതാ ।
ഭര്തുരംകാത്സമുത്പത്യ തതഃ കമലലോചനാ ॥ 15 ॥
ചംദ്രസൂര്യൌ മയാ ദൃഷ്ടാ പാണിനാ പരിമാര്ജതീ ।
തതസ്താഭ്യാം കുമാരാഭ്യാമാസ്ഥിതഃ സ ഗജോത്തമഃ ॥ 16 ॥
സീതയാ ച വിശാലാക്ഷ്യാ ലംകായാ ഉപരിസ്ഥിതഃ ।
പാംഡുരര്ഷഭയുക്തേന രഥേനാഷ്ടയുജാ സ്വയമ് ॥ 17 ॥
ഇഹോപയാതഃ കാകുത്സ്ഥ സ്സീതയാ സഹ ഭാര്യയാ ।
ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ സീതയാ സഹ വീര്യവാന് ॥ 18 ॥
ആരുഹ്യ പുഷ്പകം ദിവ്യം വിമാനം സൂര്യസന്നിഭമ് ।
ഉത്തരാം ദിശമാലോക്യ ജഗാമ പുരുഷോത്തമഃ ॥ 19 ॥
ഏവം സ്വപ്നേ മയാ ദൃഷ്ടോ രാമോ വിഷ്ണുപരാക്രമഃ ।
ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ സീതയാ സഹ രാഘവഃ ॥ 20 ॥
ന ഹി രാമോ മഹാതേജാശ്ശക്യോ ജേതും സുരാസുരൈഃ ।
രാക്ഷസൈർവാപി ചാന്യൈർവാ സ്വര്ഗഃ പാപജനൈരിവ ॥ 21 ॥
രാവണശ്ച മയാ ദൃഷ്ടഃ ക്ഷിതൌ തൈലസമുക്ഷിതഃ ।
രക്തവാസാഃ പിബന്മത്തഃ കരവീരകൃതസ്രജഃ ॥ 22 ॥
വിമാനാത്പുഷ്പകാദദ്യ രാവണഃ പതിതോ ഭുവി ।
കൃഷ്യമാണഃ സ്ത്രിയാ ദൃഷ്ടോ മുംഡഃ കൃഷ്ണാംബരഃ പുനഃ ॥ 23 ॥
രഥേന ഖരയുക്തേന രക്തമാല്യാനുലേപനഃ ।
പിപംസ്തൈലം ഹസന്നൃത്യന് ഭ്രാംതചിത്താകുലേംദ്രിയഃ ॥ 24 ॥
ഗര്ദഭേന യയൌ ശീഘ്രം ദക്ഷിണാം ദിശമാസ്ഥിതഃ ।
പുനരേവ മയാ ദൃഷ്ടോ രാവണോ രാക്ഷസേശ്വരഃ ॥ 25 ॥
പതിതോഽ വാക്ചിരാ രാ ഭൂമൌ ഗര്ദഭാദ്ഭയമോഹിതഃ ।
സഹസോത്ഥായ സംഭ്രാംതോ ഭയാര്തോ മദവിഹ്വലഃ ॥ 26 ॥
ഉന്മത്ത ഇവ ദിഗ്വാസാ ദുർവാക്യം പ്രലപന്ബഹു ।
ദുര്ഗംധം ദുസ്സഹം ഘോരം തിമിരം നരകോപമമ് ॥ 27 ॥
മലപംകം പ്രവിശ്യാശു മഗ്നസ്തത്ര സ രാവണഃ ।
കംഠേ ബദ്ധ്വാ ദശഗ്രീവം പ്രമദാ രക്തവാസിനീ ॥ 28 ॥
കാലീ കര്ദമലിപ്താംഗീ ദിശം യാമ്യാം പ്രകര്ഷതി ।
ഏവം തത്ര മയാ ദൃഷ്ടഃ കുംഭകര്ണോ നിശാചരഃ ॥ 29 ॥
രാവണസ്യ സുതാസ്സർവേ ദൃഷ്ടാസ്തൈലസമുക്ഷിതാഃ ।
വരാഹേണ ദശഗ്രീവശ്ശിംശുമാരേണ ചേംദ്രജിത് ॥ 30 ॥
ഉഷ്ട്രേണ കുംഭകര്ണശ്ച പ്രയാതാ ദക്ഷിണാം ദിശമ് ।
ഏകസ്തത്ര മയാ ദൃഷ്ടഃ ശ്വേതച്ഛത്രോ വിഭീഷണഃ ॥ 31 ॥
ശുക്ലമാല്യാംബരധരഃ ശുക്ലഗംധാനുലേപനഃ ।
ശംഖദുംധുഭിനിര്ഘോഷൈര്നൃത്തഗീതൈരലംകൃതഃ ॥ 32 ॥
ആരുഹ്യ ശൈലസംകാശം മേഘസ്തനിതനിസ്സ്വനമ് ।
ചതുര്ദംതം ഗജം ദിവ്യമാസ്തേ തത്ര വിഭീഷണഃ ॥ 33 ॥
ചതുര്ഭിസ്സചിവൈഃ സാര്ഥം വൈഹായസമുപസ്ഥിതഃ ।
സമാജശ്ച മയാ ദൃഷ്ടോ ഗീതവാദിത്രനിഃസ്വനഃ ॥ 34 ॥
പിബതാം രക്തമാല്യാനാം രക്ഷസാം രക്തവാസസാമ് ।
ലംകാ ചേയം പുരീ രമ്യാ സവാജിരഥകുംജരാഃ ॥ 35 ॥
സാഗരേ പതിതാ ദൃഷ്ടാ ഭഗ്നഗോപുരതോരണാ ।
ലംകാ ദൃഷ്ടാ മയാ സ്വപ്നേ രാവണേനാഭിരക്ഷിതാ ॥ 36 ॥
ദഗ്ധാ രാമസ്യ ദൂതേന വാനരേണ തരസ്വിനാ ।
പീത്വാ തൈലം പ്രനൃത്താശ്ച പ്രഹസംത്യോ മഹാസ്വനാഃ ॥ 37 ॥
ലംകായാം ഭസ്മരൂക്ഷായാം സർവാ രാക്ഷസസ്ത്രിയഃ ।
കുംഭകര്ണാദയശ്ചേമേ സർവേ രാക്ഷസപുംഗവാഃ ॥ 38 ॥
രക്തം നിവസനം ഗൃഹ്യ പ്രവിഷ്ടാ ഗോമയഹ്രദേ ।
അപഗച്ഛത നശ്യധ്വം സീതാമാപ്നോതി രാഘവഃ ॥ 39 ॥
ഘാതയേത്പരമാമര്ഷീ യുഷ്മാന്സാര്ഥം ഹി രാക്ഷസൈഃ ।
പ്രിയാം ബഹുമതാം ഭാര്യാം വനവാസമനുവ്രതാമ് ॥ 40 ॥
ഭര്ത്സിതാം തര്ജിതാം വാപി നാനുമംസ്യതി രാഘവഃ ।
തദലം ക്രൂരവാക്യൈശ്ച സാംത്വമേവാഭിധീയതാമ് ॥ 41 ॥
അഭിയാചാമ വൈദേഹീമേതദ്ധി മമ രോചതേ ।
യസ്യാമേവംവിധഃ സ്വപ്നോ ദുഃഖിതായാം പ്രദൃശ്യതേ ॥ 42 ॥
സാ ദുഃഖൈർവിവിധൈര്മുക്താ പ്രിയം പ്രാപ്നോത്യനുത്തമമ് ।
ഭര്ത്സിതാമപി യാചധ്വം രാക്ഷസ്യഃ കിം വിവക്ഷയാ ॥ 43 ॥
രാഘവാദ്ധി ഭയം ഘോരം രാക്ഷസാനാമുപസ്ഥിതമ് ।
പ്രണിപാതപ്രസന്നാ ഹി മൈഥിലീ ജനകാത്മജാ ॥ 44 ॥
അലമേഷാ പരിത്രാതും രാക്ഷസ്യോ മഹതോ ഭയാത് ।
അപി ചാസ്യാ വിശാലാക്ഷ്യാ ന കിംചിദുപലക്ഷയേ ॥ 45 ॥
വിരൂപമപി ചാംഗേഷു സുസൂക്ഷ്മമപി ലക്ഷണമ് ।
ഛായാവൈഗുണ്യമാത്രം തു ശംകേ ദുഃഖമുപസ്ഥിതമ് ॥ 46 ॥
അദുഃഖാര്ഹാമിമാം ദേവീം വൈഹായസമുപസ്ഥിതാമ് ।
അര്ഥസിദ്ധിം തു വൈദേഹ്യാഃ പശ്യാമ്യഹമുപസ്ഥിതാമ് ॥ 47 ॥
രാക്ഷസേംദ്രവിനാശം ച വിജയം രാഘവസ്യ ച ।
നിമിത്തഭൂതമേതത്തു ശ്രോതുമസ്യാ മഹത്പ്രിയമ് ॥ 48 ॥
ദൃശ്യതേ ച സ്ഫുരച്ചക്ഷുഃ പദ്മപത്രമിവായതമ് ।
ഈഷച്ഛ ഹൃഷിതോ വാസ്യാ ദക്ഷിണായാ ഹ്യദക്ഷിണഃ ॥ 49 ॥
അകസ്മാദേവ വൈദേഹ്യാ ബാഹുരേകഃ പ്രകംപതേ ।
കരേണുഹസ്തപ്രതിമ സ്സവ്യശ്ചോരുരനുത്തമഃ ॥ 50 ॥
വേപമാനഃ സൂചയതി രാഘവം പുരതഃ സ്ഥിതമ് ।
പക്ഷീ ച ശാഖാനിലയം പ്രവിഷ്ടഃ പുനഃ പുനശ്ചോത്തമസാംത്വവാദീ ।
സുസ്വാഗതാം വാചമുദീരയാനഃ പുനഃ പുനശ്ചോദയതീവ ഹൃഷ്ടഃ ॥ 51 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ സപ്തവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
