શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ દશમસ્સર્ગઃ ।
તતઃપ્રત્યુષસિપ્રાપ્તેપ્રાપ્તધર્માર્થનિશ્ચયઃ ।
રાક્ષસાધિપતેર્વેશ્મભીમકર્માવિભીષણઃ ॥ 1 ॥
શૈલાગ્રચયસંકાશંશૈલશૃંગમિવોન્નતમ્ ।
સુવિભક્તમહાકક્ષંમહાજનપરિગ્રહમ્ ॥ 2 ॥
મતિમદ્ભિર્મહામાત્રૈરનુરક્તૈરધિષ્ઠિતમ્ ।
રાક્ષસૈરાપ્તપર્યાપ્તૈસ્સર્વતઃપરિરક્ષિતમ્ ॥ 3 ॥
મત્તમાતંગનિશ્શ્વાસૈર્વ્યાકુલીકૃતમારુતમ્ ।
શંખઘોષમહાઘોષંતૂર્યનાદાનુનાદિતમ્ ॥ 4 ॥
પ્રમદાજનસંબાધંપ્રજલ્પિતમહાપથમ્ ।
તપ્તકાંચનનિર્યૂહંભૂષણોત્તમભૂષિતમ્ ॥ 5 ॥
ગંધર્વાણામિવાઽવાસમાલયંમરુતામિવ ।
રત્નસંચયસંબાધંભવનંભોગિનામિવ ॥ 6 ॥
તંમહાભ્રમિવાઽદિત્યસ્તેજોવિસ્તૃતરશ્મિમાન્ ।
અગ્રજસ્યાલયંવીરઃપ્રવિવેશમહાદ્યુતિઃ ॥ 7 ॥
પુણ્યાન્પુણ્યાહઘોષાંશ્ચવેદવિદ્ભિરુદાહૃતાન્ ।
શુશ્રાવસુમહાતેજાભ્રાતુર્વિજયસંશ્રિતાન્ ॥ 8 ॥
પૂજિતાન્ દધિપાત્રૈશ્ચસર્પિર્ભિસ્સુમનોક્ષતૈઃ ।
મંત્રવેદવિદોવિપ્રાંદદર્શસમહાબલઃ ॥ 9 ॥
સપૂજ્યમાનોરક્ષોભિદ્દીપ્યમાનસ્સ્વતેજસા ।
આસનસ્થંમહાબાહુર્વવંદેધનદાનુજમ્ ॥ 10 ॥
સરાજદૃષ્ટિસંપન્નમાસનંહેમભૂષિતમ્ ।
જગામસમુદાચારંપ્રયુજ્યાચારકોવિદઃ ॥ 11 ॥
સરાવણંમહાત્માનંવિજનેમંત્રિસન્નિધૌ ।
ઉવાચહિતમત્યર્થંવચનંહેતુનિશ્ચિતમ્ ॥ 12 ॥
પ્રસાદ્યભ્રાતરંજેષ્ઠંસાંત્વેનોપસ્થિતક્રમઃ ।
દેશકાલાર્થસંવાદિદૃષ્ટલોકપરાવરઃ ॥ 13 ॥
યદાપ્રભૃતિવૈદેહીસંપ્રાસ્તેમાંપુરીંતવ ।
તદાપ્રભૃતિદૃશ્યંતેનિમિત્તાન્યશુભાનિનઃ ॥ 14 ॥
સસ્ફુલિંગસ્સધૂમાર્ચિસ્સધૂમકલુષોદયઃ ।
મંત્રસંઘહુતોઽપ્યગ્નિર્નસમ્યગભિવર્થતે ॥ 15 ॥
અગ્નિષ્ઠેષ્વગ્નિશલાસુતથાબ્રહ્મસ્થાલીષુચ ।
સરીસૃપાણિદૃશ્યંતેહન્યેષુચપિપીલિકાઃ ॥ 16 ॥
ગવાંસયાંસિસ્કન્નાનિવિમદાવીરકુંજરાઃ ।
દીનમશ્વાઃપ્રહેષંતેનચગ્રાસાભિનંદિનઃ ॥ 17 ॥
ખરોષ્ટ્રાશ્વતરારાજભનભિન્નરોમાસ્સ્રવંતિચ ।
નસ્વભાવેઽવતિષ્ઠંતિવિધાનૈરપિચિંતિતાઃ ॥ 18 ॥
વાયસાઃસંઘશઃક્રૂરાવ્યાહરંતિસમંતતઃ ।
સમવેતાશ્ચદૃશ્યંતેવિમાનાગ્રેષુસંઘશઃ ॥ 19 ॥
ગૃધ્રાશ્ચપરિલીયંતેપુરીમુપરિપિંડિતાઃ ।
ઉપપન્નાશ્ચસ્નધ્યેદ્વેવ્યાહ્નત્યશિવંશિવાઃ ॥ 20 ॥
ક્રવ્યાદાનાંમૃગાણાંચપુરીદ્વારેષુસંઘશઃ ।
શ્રૂયંતેવિપુલાઘોષાસ્સવિસ્ફૂર્જિતનિસ્સ્વનાઃ ॥ 21 ॥
તદેવંપ્રસ્તુતેકાર્યેપ્રાયશ્ચિત્તમિદંક્ષમમ્ ।
રોચતેયદિવૈદેહીરાઘવાયપ્રદીયતામ્ ॥ 22 ॥
ઇદંચયદિવામોહાલ્લોભાદ્વાવ્યાહૃતંમયા ।
તત્રાપિચમહારાજ નદોષંકર્તુમર્હસિ ॥ 23 ॥
અયંહિદોષસ્સર્વસ્યજનસ્યાસ્યોપલક્ષ્યતે ।
રક્ષસાંરાક્ષસીનાંચપુરસ્યાંતઃપુરસ્યચ ॥ 24 ॥
શ્રાવણેચાસ્યમંત્રસ્યનિવૃત્તાસ્સર્વમંત્રિણઃ ।
અવશ્યંચમયાવાચ્યંયદ્દૃષ્ટમપિવાશ્રુતમ્ ॥ 25 ॥
હિતંમહાર્થંમૃદુહેતુસંહિતંવ્યતીતકાલાયતિસંપ્રતિક્ષમમ્ ।
નિશમ્યતદ્વાક્યમુપસ્થિતજ્વરઃપ્રસંગવાનુત્તરમેતદબ્રવીત્ ॥ 26 ॥
ભયંનપશ્યામિકુતશ્ચિદપ્યહંનરાઘવઃપ્રાપ્સ્યતિજાતુમૈથિલીમ્ ।
સુરૈસ્સહેંદ્રૈરપિસંગરેકથંમમાગ્રતસ્સ્થાસ્યતિલક્ષ્મણાગ્રજઃ ॥ 27 ॥
ઇત્યેવમુક્ત્વાસુરસૈન્યનાશનોમહાબલસ્સંયતિચંડવિક્રમઃ ।
દશાનનોભ્રાતરમાપ્તવાદિનંવિસર્જયામાસતદાવિભીષણમ્ ॥ 28 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે દશમસ્સર્ગઃ ॥