శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ అష్టాదశస్సర్గః ।
అథరామఃప్రసన్నాత్మాశృత్వావాయుసుతస్యహ ।
ప్రత్యభాషతదుర్ధషశ్రుతవానాత్మనిస్థితమ్ ॥ 1 ॥
మమాపితువివక్షాఽస్తికాచిత్ప్రతివిభీషణమ్ ।
శ్రోతుమిచ్ఛామితత్సర్వంభవద్భిశ్శ్రేయసిస్థితైః ॥ 2 ॥
మిత్రభావేనసంప్రాప్తంనత్యజేయంకథంచన ।
దోషోయద్యపితస్యస్యాత్సతామేతదగర్హితమ్ ॥ 3 ॥
సుగ్రీస్త్వథతద్వాక్యమాభాష్యచవిమృశ్యచ ।
తతశ్శుభతరంవాక్యమువాచహరిపుంగవః ॥ 4 ॥
సుదుష్టోవాప్యదుష్టోవాకిమేషరజనీచరః ।
ఈదృశంవ్యసనంప్రాప్తంభ్రాతరంయఃపరిత్యజేత్ ॥ 5 ॥
కోనామసభవేత్తస్యయమేషనపరిత్యజేత్ ।
వానరాధిపతేర్వాక్యంశ్రుత్వాసర్వానుదీక్ష్యచ ॥ 6 ॥
ఈషదుత్స్మయమానస్తులక్ష్మణంపుణ్యలక్షణమ్ ।
ఇతిహోవాచకాకుత్స్థోవాక్యంసత్యపరాక్రమః ॥ 7 ॥
అనధీత్యచశాస్త్రాణివృద్ధాననుపసేవ్యచ ।
నశక్యమీదృశంవక్తుంయదువాచహరీశ్వరః ॥ 8 ॥
అస్తిసూక్ష్మతరంకించిద్యదత్రప్రతిభాతిమే ।
ప్రత్యక్షంలౌకికంచాపివిద్యతేసర్వరాజసు ॥ 9 ॥
అమిత్రాస్తత్కులీనాశ్చప్రాతిదేశ్యాశ్చకీర్తితాః ।
వ్యసనేషుప్రహర్తారస్తస్మాదయమిహాగతః ॥ 10 ॥
అపాపాస్తత్కులీనాశ్చమానయంతిస్వకాన్హితాన్ ।
ఏషప్రాయోనరేంద్రాణాంశంకనీయస్తుశోభనః ॥ 11 ॥
యస్తుదోషస్త్వయాప్రోక్తోహ్యాదానేఽరిబలస్యచ ।
తత్రతేకీర్తయిష్యామియథాశాస్త్రమిదంశృణు ॥ 12 ॥
నవయంతత్కులీనాశ్చరాజ్యకాఙ్ క్షీచరాక్షసః ।
పండితాహిభవిష్యంతితస్మాద్గ్రాహ్యోవిభీషణః ॥ 13 ॥
అవ్యగ్రాశ్చప్రహృష్టాశ్చనభవిష్యంతిసంగతా ।
ప్రణాదశ్చమహానేషతతోఽస్యభయమాగతమ్ ॥ 14 ॥
ఇతిభేదంగమిష్యంతితస్మాగ్రాహ్యోవిభీషణః ।
నసర్వేభ్రాతరస్తాతభవంతిభరతోపమాః ।
మద్విథావాపితుఃపుత్రాస్సుహృదోనాభవద్విథాః ॥ 15 ॥
ఏవముక్తస్తురామేణసుగ్రీవస్సహలక్ష్మణః ।
ఉత్థాయేదంమహాప్రాజ్ఞఃప్రణతోవాక్యమబ్రవీత్ ॥ 16 ॥
రావణేనప్రణిహితంతమవేహివిభీషణమ్ ।
తస్యాహంనిగ్రహంమన్యేక్షమంక్షమవతాంవర ॥ 17 ॥
రాక్షసోజిహ్మయాబుధ్యాసందిష్టోఽయమిహాగతః ।
ప్రహర్తుంత్వయివిశ్వస్తేప్రచ్ఛన్నోమయివానఘ ॥ 18 ॥
లక్ష్మణేవామహాబాహో సవధ్యస్సచివైస్సహా ।
రావణస్యనృశంసస్యభ్రాతాహ్యేషవిభీషణః ।
ఏవముక్త్వారఘుశ్రేష్ఠంసుగ్రీవోవాహినీపతిః ।
వాక్యజ్ఞోవాక్యకుశలంతతోమౌనముపాగమత్ ॥ 19 ॥
సుగ్రీవస్యతుతద్వాక్యంరామశ్రుత్వావిమృశ్యచ ।
తతశ్శుభతరంవాక్యమువాచహరిపుంగవమ్ ॥ 20 ॥
సుదుష్టోవాప్యదుష్టోవాకిమేషరజనీచరః ।
సూక్ష్మమప్యహితంకర్తుంమమాశక్తఃకథంచన ॥ 21 ॥
తతః శుభతరం వాక్యం ఉవాచ హరి పుమ్గవమ్ ।
సుదుష్టో వా అపి అదుష్టో వా కిం ఏష రజనీ చరః ॥ 22 ॥
శ్రూయతేహికపోతేనశత్రుశ్శరణమాగతః ।
అర్చితశ్చయథాన్యాయంస్వైశ్చమాంసైర్నిమంత్రితః ॥ 23 ॥
సహితంప్రతిజగ్రాహభార్యాహర్తారమాగతః ।
కపోతోవానరశ్రేష్ఠః కింపునర్మద్విధోజనః ॥ 24 ॥
ఋషేఃకణ్వస్యపుత్రేణకండునాపరమర్షిణా ।
శృణుగాథాంపురాగీతాంధర్మిష్ఠాసత్యవాదినా ॥ 25 ॥
బద్ధాంజలిపుటందీనంయాచంతంశరణాగతమ్ ।
నహన్యదానృశంస్యార్థమపిశత్రుంపరంతప ॥ 26 ॥
ఆర్తోవాయదివాదృప్తఃపరేషాంశరణాంగతః ।
అరిఃప్రాణాన్పరిత్యజ్యరక్షితవ్యఃకృతాత్మనా ॥ 27 ॥
సచేద్భయాద్వామోహాద్వాకామాద్వాపినరక్షతి ।
స్వయాశక్త్యాయథాసత్త్వంతత్పాపంలోకగర్హితమ్ ॥ 28 ॥
వినష్టఃపశ్యతస్తస్యారక్షిణశ్శరణాగతః ।
ఆదాయసుకృతంతస్యసర్వంగచ్ఛేదరక్షితః ॥ 29 ॥
ఏవందోషోమహానత్రప్రపన్నానామరక్షణే ।
అస్వర్గ్యంచాయశస్యంచబలవీర్యవినాశనమ్ ॥ 30 ॥
కరిష్యామియథార్థంతుకండోర్వచనముత్తమమ్ ।
ధర్మిష్ఠంచయశస్యంచస్వర్గ్యంస్యాత్తుఫలోదయే ॥ 31 ॥
సకృదేవప్రపన్నాయతవాస్మీతిచయాచతే ।
అభయంసర్వభూతేభ్యోదదామ్యేతద్వ్రతంమమ ॥ 32 ॥
అనయైనంహరిశ్రేష్ఠః దత్తమస్యాభయంమయా ।
విభీషణోవాసుగ్రీవః యదివారావణస్స్వయమ్ ॥ 33 ॥
రామస్యతువచ్శుత్వాసుగ్రీవఃప్లవగేశ్వరః ।
ప్రత్యభాషతకాకుత్స్థంసౌహార్దేనప్రచోదితః ॥ 34 ॥
కిమత్రచిత్రంధర్మజ్ఞః లోకనాథః సుఖావహాః ।
యత్త్వమార్యంప్రభాషేథాస్సత్త్వవాన్ సత్పథేస్థితః ॥ 35 ॥
మమచాప్యంతరాత్మాయంశుద్ధంవేత్తివిభీషణమ్ ।
అనుమానాచ్చభావాచ్చసర్వతస్సుపరీక్షితః ॥ 36 ॥
తస్మాత్ క్షిప్రంసహాస్మాభిస్తుల్యోభవతరాఘవః ।
విభీషణోమహాప్రాజ్ఞస్సఖిత్వంచాభ్యుపైతునః ॥ 37 ॥
తతస్తుసుగ్రీవవచోనిశమ్యతద్దరీశ్వరేణాభిహితంనరేశ్వరః ।
విభీషణేనాశుజగామసంగమంపతత్త్రిరాజేనయథాపురందరః ॥ 38 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే అష్టాదశస్సర్గః ॥
