ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ അഷ്ടാദശസ്സര്ഗഃ ।
അഥരാമഃപ്രസന്നാത്മാശൃത്വാവായുസുതസ്യഹ ।
പ്രത്യഭാഷതദുര്ധഷശ്രുതവാനാത്മനിസ്ഥിതമ് ॥ 1 ॥
മമാപിതുവിവക്ഷാഽസ്തികാചിത്പ്രതിവിഭീഷണമ് ।
ശ്രോതുമിച്ഛാമിതത്സർവംഭവദ്ഭിശ്ശ്രേയസിസ്ഥിതൈഃ ॥ 2 ॥
മിത്രഭാവേനസംപ്രാപ്തംനത്യജേയംകഥംചന ।
ദോഷോയദ്യപിതസ്യസ്യാത്സതാമേതദഗര്ഹിതമ് ॥ 3 ॥
സുഗ്രീസ്ത്വഥതദ്വാക്യമാഭാഷ്യചവിമൃശ്യച ।
തതശ്ശുഭതരംവാക്യമുവാചഹരിപുംഗവഃ ॥ 4 ॥
സുദുഷ്ടോവാപ്യദുഷ്ടോവാകിമേഷരജനീചരഃ ।
ഈദൃശംവ്യസനംപ്രാപ്തംഭ്രാതരംയഃപരിത്യജേത് ॥ 5 ॥
കോനാമസഭവേത്തസ്യയമേഷനപരിത്യജേത് ।
വാനരാധിപതേർവാക്യംശ്രുത്വാസർവാനുദീക്ഷ്യച ॥ 6 ॥
ഈഷദുത്സ്മയമാനസ്തുലക്ഷ്മണംപുണ്യലക്ഷണമ് ।
ഇതിഹോവാചകാകുത്സ്ഥോവാക്യംസത്യപരാക്രമഃ ॥ 7 ॥
അനധീത്യചശാസ്ത്രാണിവൃദ്ധാനനുപസേവ്യച ।
നശക്യമീദൃശംവക്തുംയദുവാചഹരീശ്വരഃ ॥ 8 ॥
അസ്തിസൂക്ഷ്മതരംകിംചിദ്യദത്രപ്രതിഭാതിമേ ।
പ്രത്യക്ഷംലൌകികംചാപിവിദ്യതേസർവരാജസു ॥ 9 ॥
അമിത്രാസ്തത്കുലീനാശ്ചപ്രാതിദേശ്യാശ്ചകീര്തിതാഃ ।
വ്യസനേഷുപ്രഹര്താരസ്തസ്മാദയമിഹാഗതഃ ॥ 10 ॥
അപാപാസ്തത്കുലീനാശ്ചമാനയംതിസ്വകാന്ഹിതാന് ।
ഏഷപ്രായോനരേംദ്രാണാംശംകനീയസ്തുശോഭനഃ ॥ 11 ॥
യസ്തുദോഷസ്ത്വയാപ്രോക്തോഹ്യാദാനേഽരിബലസ്യച ।
തത്രതേകീര്തയിഷ്യാമിയഥാശാസ്ത്രമിദംശൃണു ॥ 12 ॥
നവയംതത്കുലീനാശ്ചരാജ്യകാങ് ക്ഷീചരാക്ഷസഃ ।
പംഡിതാഹിഭവിഷ്യംതിതസ്മാദ്ഗ്രാഹ്യോവിഭീഷണഃ ॥ 13 ॥
അവ്യഗ്രാശ്ചപ്രഹൃഷ്ടാശ്ചനഭവിഷ്യംതിസംഗതാ ।
പ്രണാദശ്ചമഹാനേഷതതോഽസ്യഭയമാഗതമ് ॥ 14 ॥
ഇതിഭേദംഗമിഷ്യംതിതസ്മാഗ്രാഹ്യോവിഭീഷണഃ ।
നസർവേഭ്രാതരസ്താതഭവംതിഭരതോപമാഃ ।
മദ്വിഥാവാപിതുഃപുത്രാസ്സുഹൃദോനാഭവദ്വിഥാഃ ॥ 15 ॥
ഏവമുക്തസ്തുരാമേണസുഗ്രീവസ്സഹലക്ഷ്മണഃ ।
ഉത്ഥായേദംമഹാപ്രാജ്ഞഃപ്രണതോവാക്യമബ്രവീത് ॥ 16 ॥
രാവണേനപ്രണിഹിതംതമവേഹിവിഭീഷണമ് ।
തസ്യാഹംനിഗ്രഹംമന്യേക്ഷമംക്ഷമവതാംവര ॥ 17 ॥
രാക്ഷസോജിഹ്മയാബുധ്യാസംദിഷ്ടോഽയമിഹാഗതഃ ।
പ്രഹര്തുംത്വയിവിശ്വസ്തേപ്രച്ഛന്നോമയിവാനഘ ॥ 18 ॥
ലക്ഷ്മണേവാമഹാബാഹോ സവധ്യസ്സചിവൈസ്സഹാ ।
രാവണസ്യനൃശംസസ്യഭ്രാതാഹ്യേഷവിഭീഷണഃ ।
ഏവമുക്ത്വാരഘുശ്രേഷ്ഠംസുഗ്രീവോവാഹിനീപതിഃ ।
വാക്യജ്ഞോവാക്യകുശലംതതോമൌനമുപാഗമത് ॥ 19 ॥
സുഗ്രീവസ്യതുതദ്വാക്യംരാമശ്രുത്വാവിമൃശ്യച ।
തതശ്ശുഭതരംവാക്യമുവാചഹരിപുംഗവമ് ॥ 20 ॥
സുദുഷ്ടോവാപ്യദുഷ്ടോവാകിമേഷരജനീചരഃ ।
സൂക്ഷ്മമപ്യഹിതംകര്തുംമമാശക്തഃകഥംചന ॥ 21 ॥
തതഃ ശുഭതരം വാക്യം ഉവാച ഹരി പുമ്ഗവമ് ।
സുദുഷ്ടോ വാ അപി അദുഷ്ടോ വാ കിം ഏഷ രജനീ ചരഃ ॥ 22 ॥
ശ്രൂയതേഹികപോതേനശത്രുശ്ശരണമാഗതഃ ।
അര്ചിതശ്ചയഥാന്യായംസ്വൈശ്ചമാംസൈര്നിമംത്രിതഃ ॥ 23 ॥
സഹിതംപ്രതിജഗ്രാഹഭാര്യാഹര്താരമാഗതഃ ।
കപോതോവാനരശ്രേഷ്ഠഃ കിംപുനര്മദ്വിധോജനഃ ॥ 24 ॥
ഋഷേഃകണ്വസ്യപുത്രേണകംഡുനാപരമര്ഷിണാ ।
ശൃണുഗാഥാംപുരാഗീതാംധര്മിഷ്ഠാസത്യവാദിനാ ॥ 25 ॥
ബദ്ധാംജലിപുടംദീനംയാചംതംശരണാഗതമ് ।
നഹന്യദാനൃശംസ്യാര്ഥമപിശത്രുംപരംതപ ॥ 26 ॥
ആര്തോവായദിവാദൃപ്തഃപരേഷാംശരണാംഗതഃ ।
അരിഃപ്രാണാന്പരിത്യജ്യരക്ഷിതവ്യഃകൃതാത്മനാ ॥ 27 ॥
സചേദ്ഭയാദ്വാമോഹാദ്വാകാമാദ്വാപിനരക്ഷതി ।
സ്വയാശക്ത്യായഥാസത്ത്വംതത്പാപംലോകഗര്ഹിതമ് ॥ 28 ॥
വിനഷ്ടഃപശ്യതസ്തസ്യാരക്ഷിണശ്ശരണാഗതഃ ।
ആദായസുകൃതംതസ്യസർവംഗച്ഛേദരക്ഷിതഃ ॥ 29 ॥
ഏവംദോഷോമഹാനത്രപ്രപന്നാനാമരക്ഷണേ ।
അസ്വര്ഗ്യംചായശസ്യംചബലവീര്യവിനാശനമ് ॥ 30 ॥
കരിഷ്യാമിയഥാര്ഥംതുകംഡോർവചനമുത്തമമ് ।
ധര്മിഷ്ഠംചയശസ്യംചസ്വര്ഗ്യംസ്യാത്തുഫലോദയേ ॥ 31 ॥
സകൃദേവപ്രപന്നായതവാസ്മീതിചയാചതേ ।
അഭയംസർവഭൂതേഭ്യോദദാമ്യേതദ്വ്രതംമമ ॥ 32 ॥
അനയൈനംഹരിശ്രേഷ്ഠഃ ദത്തമസ്യാഭയംമയാ ।
വിഭീഷണോവാസുഗ്രീവഃ യദിവാരാവണസ്സ്വയമ് ॥ 33 ॥
രാമസ്യതുവച്ശുത്വാസുഗ്രീവഃപ്ലവഗേശ്വരഃ ।
പ്രത്യഭാഷതകാകുത്സ്ഥംസൌഹാര്ദേനപ്രചോദിതഃ ॥ 34 ॥
കിമത്രചിത്രംധര്മജ്ഞഃ ലോകനാഥഃ സുഖാവഹാഃ ।
യത്ത്വമാര്യംപ്രഭാഷേഥാസ്സത്ത്വവാന് സത്പഥേസ്ഥിതഃ ॥ 35 ॥
മമചാപ്യംതരാത്മായംശുദ്ധംവേത്തിവിഭീഷണമ് ।
അനുമാനാച്ചഭാവാച്ചസർവതസ്സുപരീക്ഷിതഃ ॥ 36 ॥
തസ്മാത് ക്ഷിപ്രംസഹാസ്മാഭിസ്തുല്യോഭവതരാഘവഃ ।
വിഭീഷണോമഹാപ്രാജ്ഞസ്സഖിത്വംചാഭ്യുപൈതുനഃ ॥ 37 ॥
തതസ്തുസുഗ്രീവവചോനിശമ്യതദ്ദരീശ്വരേണാഭിഹിതംനരേശ്വരഃ ।
വിഭീഷണേനാശുജഗാമസംഗമംപതത്ത്രിരാജേനയഥാപുരംദരഃ ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ അഷ്ടാദശസ്സര്ഗഃ ॥
