શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ અષ્ટાદશસ્સર્ગઃ ।
અથરામઃપ્રસન્નાત્માશૃત્વાવાયુસુતસ્યહ ।
પ્રત્યભાષતદુર્ધષશ્રુતવાનાત્મનિસ્થિતમ્ ॥ 1 ॥
મમાપિતુવિવક્ષાઽસ્તિકાચિત્પ્રતિવિભીષણમ્ ।
શ્રોતુમિચ્છામિતત્સર્વંભવદ્ભિશ્શ્રેયસિસ્થિતૈઃ ॥ 2 ॥
મિત્રભાવેનસંપ્રાપ્તંનત્યજેયંકથંચન ।
દોષોયદ્યપિતસ્યસ્યાત્સતામેતદગર્હિતમ્ ॥ 3 ॥
સુગ્રીસ્ત્વથતદ્વાક્યમાભાષ્યચવિમૃશ્યચ ।
તતશ્શુભતરંવાક્યમુવાચહરિપુંગવઃ ॥ 4 ॥
સુદુષ્ટોવાપ્યદુષ્ટોવાકિમેષરજનીચરઃ ।
ઈદૃશંવ્યસનંપ્રાપ્તંભ્રાતરંયઃપરિત્યજેત્ ॥ 5 ॥
કોનામસભવેત્તસ્યયમેષનપરિત્યજેત્ ।
વાનરાધિપતેર્વાક્યંશ્રુત્વાસર્વાનુદીક્ષ્યચ ॥ 6 ॥
ઈષદુત્સ્મયમાનસ્તુલક્ષ્મણંપુણ્યલક્ષણમ્ ।
ઇતિહોવાચકાકુત્સ્થોવાક્યંસત્યપરાક્રમઃ ॥ 7 ॥
અનધીત્યચશાસ્ત્રાણિવૃદ્ધાનનુપસેવ્યચ ।
નશક્યમીદૃશંવક્તુંયદુવાચહરીશ્વરઃ ॥ 8 ॥
અસ્તિસૂક્ષ્મતરંકિંચિદ્યદત્રપ્રતિભાતિમે ।
પ્રત્યક્ષંલૌકિકંચાપિવિદ્યતેસર્વરાજસુ ॥ 9 ॥
અમિત્રાસ્તત્કુલીનાશ્ચપ્રાતિદેશ્યાશ્ચકીર્તિતાઃ ।
વ્યસનેષુપ્રહર્તારસ્તસ્માદયમિહાગતઃ ॥ 10 ॥
અપાપાસ્તત્કુલીનાશ્ચમાનયંતિસ્વકાન્હિતાન્ ।
એષપ્રાયોનરેંદ્રાણાંશંકનીયસ્તુશોભનઃ ॥ 11 ॥
યસ્તુદોષસ્ત્વયાપ્રોક્તોહ્યાદાનેઽરિબલસ્યચ ।
તત્રતેકીર્તયિષ્યામિયથાશાસ્ત્રમિદંશૃણુ ॥ 12 ॥
નવયંતત્કુલીનાશ્ચરાજ્યકાઙ્ ક્ષીચરાક્ષસઃ ।
પંડિતાહિભવિષ્યંતિતસ્માદ્ગ્રાહ્યોવિભીષણઃ ॥ 13 ॥
અવ્યગ્રાશ્ચપ્રહૃષ્ટાશ્ચનભવિષ્યંતિસંગતા ।
પ્રણાદશ્ચમહાનેષતતોઽસ્યભયમાગતમ્ ॥ 14 ॥
ઇતિભેદંગમિષ્યંતિતસ્માગ્રાહ્યોવિભીષણઃ ।
નસર્વેભ્રાતરસ્તાતભવંતિભરતોપમાઃ ।
મદ્વિથાવાપિતુઃપુત્રાસ્સુહૃદોનાભવદ્વિથાઃ ॥ 15 ॥
એવમુક્તસ્તુરામેણસુગ્રીવસ્સહલક્ષ્મણઃ ।
ઉત્થાયેદંમહાપ્રાજ્ઞઃપ્રણતોવાક્યમબ્રવીત્ ॥ 16 ॥
રાવણેનપ્રણિહિતંતમવેહિવિભીષણમ્ ।
તસ્યાહંનિગ્રહંમન્યેક્ષમંક્ષમવતાંવર ॥ 17 ॥
રાક્ષસોજિહ્મયાબુધ્યાસંદિષ્ટોઽયમિહાગતઃ ।
પ્રહર્તુંત્વયિવિશ્વસ્તેપ્રચ્છન્નોમયિવાનઘ ॥ 18 ॥
લક્ષ્મણેવામહાબાહો સવધ્યસ્સચિવૈસ્સહા ।
રાવણસ્યનૃશંસસ્યભ્રાતાહ્યેષવિભીષણઃ ।
એવમુક્ત્વારઘુશ્રેષ્ઠંસુગ્રીવોવાહિનીપતિઃ ।
વાક્યજ્ઞોવાક્યકુશલંતતોમૌનમુપાગમત્ ॥ 19 ॥
સુગ્રીવસ્યતુતદ્વાક્યંરામશ્રુત્વાવિમૃશ્યચ ।
તતશ્શુભતરંવાક્યમુવાચહરિપુંગવમ્ ॥ 20 ॥
સુદુષ્ટોવાપ્યદુષ્ટોવાકિમેષરજનીચરઃ ।
સૂક્ષ્મમપ્યહિતંકર્તુંમમાશક્તઃકથંચન ॥ 21 ॥
તતઃ શુભતરં વાક્યં ઉવાચ હરિ પુમ્ગવમ્ ।
સુદુષ્ટો વા અપિ અદુષ્ટો વા કિં એષ રજની ચરઃ ॥ 22 ॥
શ્રૂયતેહિકપોતેનશત્રુશ્શરણમાગતઃ ।
અર્ચિતશ્ચયથાન્યાયંસ્વૈશ્ચમાંસૈર્નિમંત્રિતઃ ॥ 23 ॥
સહિતંપ્રતિજગ્રાહભાર્યાહર્તારમાગતઃ ।
કપોતોવાનરશ્રેષ્ઠઃ કિંપુનર્મદ્વિધોજનઃ ॥ 24 ॥
ઋષેઃકણ્વસ્યપુત્રેણકંડુનાપરમર્ષિણા ।
શૃણુગાથાંપુરાગીતાંધર્મિષ્ઠાસત્યવાદિના ॥ 25 ॥
બદ્ધાંજલિપુટંદીનંયાચંતંશરણાગતમ્ ।
નહન્યદાનૃશંસ્યાર્થમપિશત્રુંપરંતપ ॥ 26 ॥
આર્તોવાયદિવાદૃપ્તઃપરેષાંશરણાંગતઃ ।
અરિઃપ્રાણાન્પરિત્યજ્યરક્ષિતવ્યઃકૃતાત્મના ॥ 27 ॥
સચેદ્ભયાદ્વામોહાદ્વાકામાદ્વાપિનરક્ષતિ ।
સ્વયાશક્ત્યાયથાસત્ત્વંતત્પાપંલોકગર્હિતમ્ ॥ 28 ॥
વિનષ્ટઃપશ્યતસ્તસ્યારક્ષિણશ્શરણાગતઃ ।
આદાયસુકૃતંતસ્યસર્વંગચ્છેદરક્ષિતઃ ॥ 29 ॥
એવંદોષોમહાનત્રપ્રપન્નાનામરક્ષણે ।
અસ્વર્ગ્યંચાયશસ્યંચબલવીર્યવિનાશનમ્ ॥ 30 ॥
કરિષ્યામિયથાર્થંતુકંડોર્વચનમુત્તમમ્ ।
ધર્મિષ્ઠંચયશસ્યંચસ્વર્ગ્યંસ્યાત્તુફલોદયે ॥ 31 ॥
સકૃદેવપ્રપન્નાયતવાસ્મીતિચયાચતે ।
અભયંસર્વભૂતેભ્યોદદામ્યેતદ્વ્રતંમમ ॥ 32 ॥
અનયૈનંહરિશ્રેષ્ઠઃ દત્તમસ્યાભયંમયા ।
વિભીષણોવાસુગ્રીવઃ યદિવારાવણસ્સ્વયમ્ ॥ 33 ॥
રામસ્યતુવચ્શુત્વાસુગ્રીવઃપ્લવગેશ્વરઃ ।
પ્રત્યભાષતકાકુત્સ્થંસૌહાર્દેનપ્રચોદિતઃ ॥ 34 ॥
કિમત્રચિત્રંધર્મજ્ઞઃ લોકનાથઃ સુખાવહાઃ ।
યત્ત્વમાર્યંપ્રભાષેથાસ્સત્ત્વવાન્ સત્પથેસ્થિતઃ ॥ 35 ॥
મમચાપ્યંતરાત્માયંશુદ્ધંવેત્તિવિભીષણમ્ ।
અનુમાનાચ્ચભાવાચ્ચસર્વતસ્સુપરીક્ષિતઃ ॥ 36 ॥
તસ્માત્ ક્ષિપ્રંસહાસ્માભિસ્તુલ્યોભવતરાઘવઃ ।
વિભીષણોમહાપ્રાજ્ઞસ્સખિત્વંચાભ્યુપૈતુનઃ ॥ 37 ॥
તતસ્તુસુગ્રીવવચોનિશમ્યતદ્દરીશ્વરેણાભિહિતંનરેશ્વરઃ ।
વિભીષણેનાશુજગામસંગમંપતત્ત્રિરાજેનયથાપુરંદરઃ ॥ 38 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે અષ્ટાદશસ્સર્ગઃ ॥
