ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଷ୍ଟାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥରାମଃପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମାଶୃତ୍ଵାଵାୟୁସୁତସ୍ୟହ ।
ପ୍ରତ୍ୟଭାଷତଦୁର୍ଧଷଶ୍ରୁତଵାନାତ୍ମନିସ୍ଥିତମ୍ ॥ 1 ॥
ମମାପିତୁଵିଵକ୍ଷାଽସ୍ତିକାଚିତ୍ପ୍ରତିଵିଭୀଷଣମ୍ ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମିତତ୍ସର୍ଵଂଭଵଦ୍ଭିଶ୍ଶ୍ରେୟସିସ୍ଥିତୈଃ ॥ 2 ॥
ମିତ୍ରଭାଵେନସଂପ୍ରାପ୍ତଂନତ୍ୟଜେୟଂକଥଂଚନ ।
ଦୋଷୋୟଦ୍ୟପିତସ୍ୟସ୍ୟାତ୍ସତାମେତଦଗର୍ହିତମ୍ ॥ 3 ॥
ସୁଗ୍ରୀସ୍ତ୍ଵଥତଦ୍ଵାକ୍ୟମାଭାଷ୍ୟଚଵିମୃଶ୍ୟଚ ।
ତତଶ୍ଶୁଭତରଂଵାକ୍ୟମୁଵାଚହରିପୁଂଗଵଃ ॥ 4 ॥
ସୁଦୁଷ୍ଟୋଵାପ୍ୟଦୁଷ୍ଟୋଵାକିମେଷରଜନୀଚରଃ ।
ଈଦୃଶଂଵ୍ୟସନଂପ୍ରାପ୍ତଂଭ୍ରାତରଂୟଃପରିତ୍ୟଜେତ୍ ॥ 5 ॥
କୋନାମସଭଵେତ୍ତସ୍ୟୟମେଷନପରିତ୍ୟଜେତ୍ ।
ଵାନରାଧିପତେର୍ଵାକ୍ୟଂଶ୍ରୁତ୍ଵାସର୍ଵାନୁଦୀକ୍ଷ୍ୟଚ ॥ 6 ॥
ଈଷଦୁତ୍ସ୍ମୟମାନସ୍ତୁଲକ୍ଷ୍ମଣଂପୁଣ୍ୟଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ଇତିହୋଵାଚକାକୁତ୍ସ୍ଥୋଵାକ୍ୟଂସତ୍ୟପରାକ୍ରମଃ ॥ 7 ॥
ଅନଧୀତ୍ୟଚଶାସ୍ତ୍ରାଣିଵୃଦ୍ଧାନନୁପସେଵ୍ୟଚ ।
ନଶକ୍ୟମୀଦୃଶଂଵକ୍ତୁଂୟଦୁଵାଚହରୀଶ୍ଵରଃ ॥ 8 ॥
ଅସ୍ତିସୂକ୍ଷ୍ମତରଂକିଂଚିଦ୍ୟଦତ୍ରପ୍ରତିଭାତିମେ ।
ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଂଲୌକିକଂଚାପିଵିଦ୍ୟତେସର୍ଵରାଜସୁ ॥ 9 ॥
ଅମିତ୍ରାସ୍ତତ୍କୁଲୀନାଶ୍ଚପ୍ରାତିଦେଶ୍ୟାଶ୍ଚକୀର୍ତିତାଃ ।
ଵ୍ୟସନେଷୁପ୍ରହର୍ତାରସ୍ତସ୍ମାଦୟମିହାଗତଃ ॥ 10 ॥
ଅପାପାସ୍ତତ୍କୁଲୀନାଶ୍ଚମାନୟଂତିସ୍ଵକାନ୍ହିତାନ୍ ।
ଏଷପ୍ରାୟୋନରେଂଦ୍ରାଣାଂଶଂକନୀୟସ୍ତୁଶୋଭନଃ ॥ 11 ॥
ୟସ୍ତୁଦୋଷସ୍ତ୍ଵୟାପ୍ରୋକ୍ତୋହ୍ୟାଦାନେଽରିବଲସ୍ୟଚ ।
ତତ୍ରତେକୀର୍ତୟିଷ୍ୟାମିୟଥାଶାସ୍ତ୍ରମିଦଂଶୃଣୁ ॥ 12 ॥
ନଵୟଂତତ୍କୁଲୀନାଶ୍ଚରାଜ୍ୟକାଙ୍ କ୍ଷୀଚରାକ୍ଷସଃ ।
ପଂଡିତାହିଭଵିଷ୍ୟଂତିତସ୍ମାଦ୍ଗ୍ରାହ୍ୟୋଵିଭୀଷଣଃ ॥ 13 ॥
ଅଵ୍ୟଗ୍ରାଶ୍ଚପ୍ରହୃଷ୍ଟାଶ୍ଚନଭଵିଷ୍ୟଂତିସଂଗତା ।
ପ୍ରଣାଦଶ୍ଚମହାନେଷତତୋଽସ୍ୟଭୟମାଗତମ୍ ॥ 14 ॥
ଇତିଭେଦଂଗମିଷ୍ୟଂତିତସ୍ମାଗ୍ରାହ୍ୟୋଵିଭୀଷଣଃ ।
ନସର୍ଵେଭ୍ରାତରସ୍ତାତଭଵଂତିଭରତୋପମାଃ ।
ମଦ୍ଵିଥାଵାପିତୁଃପୁତ୍ରାସ୍ସୁହୃଦୋନାଭଵଦ୍ଵିଥାଃ ॥ 15 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁରାମେଣସୁଗ୍ରୀଵସ୍ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ଉତ୍ଥାୟେଦଂମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃପ୍ରଣତୋଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 16 ॥
ରାଵଣେନପ୍ରଣିହିତଂତମଵେହିଵିଭୀଷଣମ୍ ।
ତସ୍ୟାହଂନିଗ୍ରହଂମନ୍ୟେକ୍ଷମଂକ୍ଷମଵତାଂଵର ॥ 17 ॥
ରାକ୍ଷସୋଜିହ୍ମୟାବୁଧ୍ୟାସଂଦିଷ୍ଟୋଽୟମିହାଗତଃ ।
ପ୍ରହର୍ତୁଂତ୍ଵୟିଵିଶ୍ଵସ୍ତେପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନୋମୟିଵାନଘ ॥ 18 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣେଵାମହାବାହୋ ସଵଧ୍ୟସ୍ସଚିଵୈସ୍ସହା ।
ରାଵଣସ୍ୟନୃଶଂସସ୍ୟଭ୍ରାତାହ୍ୟେଷଵିଭୀଷଣଃ ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠଂସୁଗ୍ରୀଵୋଵାହିନୀପତିଃ ।
ଵାକ୍ୟଜ୍ଞୋଵାକ୍ୟକୁଶଲଂତତୋମୌନମୁପାଗମତ୍ ॥ 19 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟତୁତଦ୍ଵାକ୍ୟଂରାମଶ୍ରୁତ୍ଵାଵିମୃଶ୍ୟଚ ।
ତତଶ୍ଶୁଭତରଂଵାକ୍ୟମୁଵାଚହରିପୁଂଗଵମ୍ ॥ 20 ॥
ସୁଦୁଷ୍ଟୋଵାପ୍ୟଦୁଷ୍ଟୋଵାକିମେଷରଜନୀଚରଃ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମମପ୍ୟହିତଂକର୍ତୁଂମମାଶକ୍ତଃକଥଂଚନ ॥ 21 ॥
ତତଃ ଶୁଭତରଂ ଵାକ୍ୟଂ ଉଵାଚ ହରି ପୁମ୍ଗଵମ୍ ।
ସୁଦୁଷ୍ଟୋ ଵା ଅପି ଅଦୁଷ୍ଟୋ ଵା କିଂ ଏଷ ରଜନୀ ଚରଃ ॥ 22 ॥
ଶ୍ରୂୟତେହିକପୋତେନଶତ୍ରୁଶ୍ଶରଣମାଗତଃ ।
ଅର୍ଚିତଶ୍ଚୟଥାନ୍ୟାୟଂସ୍ଵୈଶ୍ଚମାଂସୈର୍ନିମଂତ୍ରିତଃ ॥ 23 ॥
ସହିତଂପ୍ରତିଜଗ୍ରାହଭାର୍ୟାହର୍ତାରମାଗତଃ ।
କପୋତୋଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କିଂପୁନର୍ମଦ୍ଵିଧୋଜନଃ ॥ 24 ॥
ଋଷେଃକଣ୍ଵସ୍ୟପୁତ୍ରେଣକଂଡୁନାପରମର୍ଷିଣା ।
ଶୃଣୁଗାଥାଂପୁରାଗୀତାଂଧର୍ମିଷ୍ଠାସତ୍ୟଵାଦିନା ॥ 25 ॥
ବଦ୍ଧାଂଜଲିପୁଟଂଦୀନଂୟାଚଂତଂଶରଣାଗତମ୍ ।
ନହନ୍ୟଦାନୃଶଂସ୍ୟାର୍ଥମପିଶତ୍ରୁଂପରଂତପ ॥ 26 ॥
ଆର୍ତୋଵାୟଦିଵାଦୃପ୍ତଃପରେଷାଂଶରଣାଂଗତଃ ।
ଅରିଃପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ୟଜ୍ୟରକ୍ଷିତଵ୍ୟଃକୃତାତ୍ମନା ॥ 27 ॥
ସଚେଦ୍ଭୟାଦ୍ଵାମୋହାଦ୍ଵାକାମାଦ୍ଵାପିନରକ୍ଷତି ।
ସ୍ଵୟାଶକ୍ତ୍ୟାୟଥାସତ୍ତ୍ଵଂତତ୍ପାପଂଲୋକଗର୍ହିତମ୍ ॥ 28 ॥
ଵିନଷ୍ଟଃପଶ୍ୟତସ୍ତସ୍ୟାରକ୍ଷିଣଶ୍ଶରଣାଗତଃ ।
ଆଦାୟସୁକୃତଂତସ୍ୟସର୍ଵଂଗଚ୍ଛେଦରକ୍ଷିତଃ ॥ 29 ॥
ଏଵଂଦୋଷୋମହାନତ୍ରପ୍ରପନ୍ନାନାମରକ୍ଷଣେ ।
ଅସ୍ଵର୍ଗ୍ୟଂଚାୟଶସ୍ୟଂଚବଲଵୀର୍ୟଵିନାଶନମ୍ ॥ 30 ॥
କରିଷ୍ୟାମିୟଥାର୍ଥଂତୁକଂଡୋର୍ଵଚନମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଧର୍ମିଷ୍ଠଂଚୟଶସ୍ୟଂଚସ୍ଵର୍ଗ୍ୟଂସ୍ୟାତ୍ତୁଫଲୋଦୟେ ॥ 31 ॥
ସକୃଦେଵପ୍ରପନ୍ନାୟତଵାସ୍ମୀତିଚୟାଚତେ ।
ଅଭୟଂସର୍ଵଭୂତେଭ୍ୟୋଦଦାମ୍ୟେତଦ୍ଵ୍ରତଂମମ ॥ 32 ॥
ଅନୟୈନଂହରିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଦତ୍ତମସ୍ୟାଭୟଂମୟା ।
ଵିଭୀଷଣୋଵାସୁଗ୍ରୀଵଃ ୟଦିଵାରାଵଣସ୍ସ୍ଵୟମ୍ ॥ 33 ॥
ରାମସ୍ୟତୁଵଚ୍ଶୁତ୍ଵାସୁଗ୍ରୀଵଃପ୍ଲଵଗେଶ୍ଵରଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟଭାଷତକାକୁତ୍ସ୍ଥଂସୌହାର୍ଦେନପ୍ରଚୋଦିତଃ ॥ 34 ॥
କିମତ୍ରଚିତ୍ରଂଧର୍ମଜ୍ଞଃ ଲୋକନାଥଃ ସୁଖାଵହାଃ ।
ୟତ୍ତ୍ଵମାର୍ୟଂପ୍ରଭାଷେଥାସ୍ସତ୍ତ୍ଵଵାନ୍ ସତ୍ପଥେସ୍ଥିତଃ ॥ 35 ॥
ମମଚାପ୍ୟଂତରାତ୍ମାୟଂଶୁଦ୍ଧଂଵେତ୍ତିଵିଭୀଷଣମ୍ ।
ଅନୁମାନାଚ୍ଚଭାଵାଚ୍ଚସର୍ଵତସ୍ସୁପରୀକ୍ଷିତଃ ॥ 36 ॥
ତସ୍ମାତ୍ କ୍ଷିପ୍ରଂସହାସ୍ମାଭିସ୍ତୁଲ୍ୟୋଭଵତରାଘଵଃ ।
ଵିଭୀଷଣୋମହାପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ସଖିତ୍ଵଂଚାଭ୍ୟୁପୈତୁନଃ ॥ 37 ॥
ତତସ୍ତୁସୁଗ୍ରୀଵଵଚୋନିଶମ୍ୟତଦ୍ଦରୀଶ୍ଵରେଣାଭିହିତଂନରେଶ୍ଵରଃ ।
ଵିଭୀଷଣେନାଶୁଜଗାମସଂଗମଂପତତ୍ତ୍ରିରାଜେନୟଥାପୁରଂଦରଃ ॥ 38 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଅଷ୍ଟାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥