શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ અષ્ટાવિંશસ્સર્ગઃ ।
સારાણસ્યવચશ્શ્રુત્વારાવણંરાક્ષસાધિપમ્ ।
બલમાદિશ્યતત્સર્વંશુકોવાક્યમથાબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
સ્થિતાન્પશ્યસિયાનેતાન્મત્તાનિવમહાદ્વિપાન્ ।
ન્યગ્રોધાનિવગાંગેયાન્ સાલાન્ હૈમવતાનિવ ॥ 2 ॥
એતેદુષ્પ્રસહારાજન્બલિનઃકામરૂપિણઃ ।
દૈત્યદાનવસંકાશાયુદ્ધેદેવપરાક્રમાઃ ॥ 3 ॥
એષાંકોટિસહસ્રાણિનવપંચચસપ્તચ ।
તથાશંખુસહસ્રાણિતથાબૃંદશતાનિચ ॥ 4 ॥
એતેસુગ્રીવસચિવાઃકિષ્કિંધાનિલયાસ્સદા ।
હરયોદેવગંધર્વૈરુત્પન્નાઃકામરૂપિણઃ ॥ 5 ॥
યૌતૌપશ્યસિતિષ્ઠંતૌકુમારૌદેવરૂપિણૌ ।
મૈંદશ્ચદ્વિવિદશ્ચોભૌતાભ્યાંનાસ્તિસમોયુધિ ॥ 6 ॥
બ્રાહ્મણાસમમજ્ઞાતાવમૃતપ્રાશિનાપુભૌ ।
આશંસેતેયુથાલંકામેતૌમર્દિતુમોજસા ॥ 7 ॥
યંતુપશ્યસિતિષ્ટંતંપ્રભિન્નમિવકુંજરમ્ ।
યોબલાત્ ક્ષોભયેત્ ક્રુદ્ધસ્સમુદ્રમપિવાનરઃ ॥ 8 ॥
એષોઽભિગંતાલંકાયાવૈદેહ્યાસ્તવચપ્રભોઃ ।
એનંપશ્યપુરાદૃષ્ટંવાનરંપુનરાગતમ્ ॥ 9 ॥
જ્યેષ્ઠઃ કેસરિણઃ પુત્રો વાત આત્મજ ઇતિ શ્રુતઃ ।
હનૂમાન્ ઇતિ વિખ્યાતો લન્ઘિતો યેન સાગરઃ ॥ 10 ॥
કામરૂપીહરિશ્રેષ્ટોબલરૂપસમન્વિતઃ ।
અનિવાર્યગતિશ્ચૈવયથાસતતગઃપ્રભુઃ ॥ 11 ॥
ઉદ્યંતભાસ્કરંદૃષ્ટવાબાલઃકિલપિપાસિતઃ ।
ત્રિયોજનસહસ્રંતુઅધ્વાનમવતીર્યહિ ॥ 12 ॥
આદિત્યમાહરિષ્યામિનમેક્ષુત્પ્રતિયાસ્યતિ ।
ઇતિસંચિંત્યમનસાપુરૈષબલદર્પિતઃ ॥ 13 ॥
અનાધૃષ્યતમંદેવમપિદેવર્ષિદાનવૈઃ ।
અનાસાઘૈવપતિતોભાસ્કરોદયનેગિરૌ ॥ 14 ॥
પતિતસ્યકપેરસ્યહનુરેકાશિલાતલે ।
કિંચિદ્ભિન્નાદૃઢહનોર્હનૂમાનેષતેનવૈ ॥ 15 ॥
સત્યમાગમયોગેનમમૈષવિદિતોહરિઃ ।
નાસ્યશક્યંબલંરૂપંપ્રભાવોવાઽપિભાષિતમ્ ॥ 16 ॥
એષઆશંસતેલંકામેકોમર્દિતુમોજસા ।
યેવજાજ્વલ્યતેઽપૌવૈધૂમકેતુસ્તવાદ્યવૈ ॥ 17 ॥
લંકાયાંનિહિતશ્ચાપિકથંવિસ્મરસેકપિમ્ ।
યશ્ચૈષોઽનંતરશ્શૂરશ્શ્યામઃપદ્મનિભેક્ષણઃ ।
ઇક્ષ્વાકૂણામતિરથોલોકેવિખ્યાતપૌરુષ ॥ 18 ॥
યસ્મિન્નચલતેધર્મોયોધર્મંનાતિવર્તતે ।
યોબ્રાહ્મમસ્ત્રંવેદાંશ્ચવેદવેદવિદાંવરઃ ॥ 19 ॥
યોભિંદ્યાદ્ગગનંબાણૈઃપર્વતાંશ્ચાપિદારયેત્ ।
યસ્યમૃત્યોરિવક્રોધશ્શક્રસ્યેવપરાક્રમઃ ॥ 20 ॥
યસ્યભાર્યાજનસ્થાનાત્સીતાચાપિહૃતાત્વયા ।
સએષરામસ્ત્વાંયોદ્ધુંરાજન્સમભિવર્તતે ॥ 21 ॥
યસ્યૈષદક્ષિણેપાર્શ્વેશુદ્ધજાંબૂનદપ્રભઃ ।
વિશાલવક્ષાસ્તામ્રાક્ષોનીલકુંજિતમૂર્ધજઃ ॥ 22 ॥
એષોઽસ્યલક્ષ્મણોનામભ્રાતાપ્રાણસમઃપ્રિયઃ ।
નયેયુદ્ધેચકુશલસ્સર્વશસ્ત્રભૃતંવરઃ ॥ 23 ॥
અમર્ષીદુર્જયોજેતાવિક્રાંતોબુદ્ધિમાન્ બલી ।
રામસ્યદક્ષિણોબાહુર્નિત્યંપ્રાણોબહિશ્ચરઃ ॥ 24 ॥
નહ્યેષરાઘવસ્યાર્થેજીવિતંપરિરક્ષતિ ।
એષૈવાશંસતેયુદ્ધેનિહંતુંસર્વરાક્ષસાન્ ॥ 25 ॥
યસ્તુસવ્યમસૌપક્ષંરામસ્યાશ્રિત્યતિષ્ઠતિ ।
રક્ષોગણપરિક્ષિપ્તોરાજાહ્યેષવિભીષણઃ ॥ 26 ॥
શ્રીમતારાજરાજેનલંકાયામભિષેચિતઃ ।
ત્વામેવપ્રતિસંરબ્દોયુદ્ધાયૈષોઽભિવર્તતે ॥ 27 ॥
યંતુપસ્યસિતિષ્ઠંતંમધ્યેગિરિમિવાચલમ્ ।
સર્વશાખામૃગેંદ્રાણાંભર્તારમમિતૌજસમ્ ॥ 28 ॥
તેજયશસાબુદ્ ધ્યાજ્ઞાનેનાભિજનેનચ ।
યઃકપીનતિબભ્રાજહિમવાનિવપર્વતાન્ ॥ 29 ॥
કિષ્કિંધાંયસ્સમધ્યાસ્તેગુહાંસગહનદ્રુમામ્ ।
દુર્ગાંપર્વતદુર્ગસ્તાંપ્રધાનૈસ્સહયૂથપૈઃ ॥ 30 ॥
યસ્યૈષાકાંચનીમાલાશોભિતેશતપુષ્કરા ।
કાંતાદેવમનુષ્યાણાંયસ્યાંલક્ષ્મીપ્રતિષ્ઠિતા ॥ 31 ॥
એતાંચમાલાંતારાંચકપિરાજ્યંચશાશ્વતમ્ ।
સુગ્રીવોવાલિનંહત્વારામેણપ્રતિપાદિતઃ ॥ 32 ॥
શતંશતસહસ્રાણાંકોટિમાહુર્મનીષિણઃ ।
શતંકોટિસહસ્રાણાંશંકુઃ ઇત્યભિધીયતે ॥ 33 ॥
શતંશંકુસહસ્રાણાંમહાશંકુઃ ઇતિસ્મૃતઃ ॥ 34 ॥
મહાશંકુસહસ્રાણાંશતંબૃંદમિહોચ્યતે ।
શતંબૃંદસહસ્રાણાંમહાવૃંદમિતિસ્મૃતમ્ ॥ 35 ॥
મહાબૃંદસહસ્રાણાંશતંપદ્મમિહોચ્યતે ।
શતંપદ્મસહસ્રાણાંમહાપદ્મમિતિસ્મૃતિમ્ ॥ 36 ॥
મહાપદ્મસહસ્રાણાંશતંખર્વમિહોચ્યતે ।
શતંખર્વસહસ્રાણાંમહાખર્વમિવોચ્યતે ॥ 37 ॥
મહાખર્વસહસ્રાણાં સમુદ્રમભિધીયતે ।
શતં સમુદ્રસાહસ્રમોઘ ઇત્યભિધીયતે ॥ 38 ॥
શતમોઘસહસ્રાણાં મહૌઘ ઇતિ વિશ્રુતઃ ।
એવં કોટિ સહસ્રેણ શન્કૂનાં ચ શતેન ચ ॥ 39 ॥
મહાશંકુસહસ્રેણતથાબૃંદશતેનચ ।
મહાબૃંદસહસ્રેણતથાપદ્મશતેનચ ॥ 40 ॥
હાપદ્મસહસ્રેણતથાખર્વશતેનચ ।
સમુદ્રેણચતેનૈવમહૌઘેનતથૈવચ ॥ 41 ॥
એષકોટિમહૌઘેનસમુદ્રસદૃશેનચ ।
વિભીષણેનસચિવૈઃરાક્ષસૈઃપરિવારિતઃ ॥ 42 ॥
સુગ્રીવોવાનરેંદ્રસ્ત્વાંયુદ્ધાર્થમમવર્તતે ।
મહાબલવૃતોનિત્યંમહાબલપરાક્રમઃ ॥ 43 ॥
ઇમાંમહારાજસમીક્ષ્યવાહિનીમુપસ્થિતાંપ્રજ્વલિતગ્રહોપમામ્ ।
તતઃપ્રયત્નઃપરમોવિધીયતાંયથાજયસ્સ્યાન્નપરૈઃપરાજયઃ ॥ 44 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે અષ્ટાવિંશસ્સર્ગઃ ॥
