શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ એકપંચાશસ્સર્ગઃ ।
તેષાંસુતુમુલંશબ્દંવાનરાણાંતરસ્વિનામ્ ।
નર્દતાંરાક્ષસૈસ્સાર્ધંતદાશુશ્રાવરાવણઃ ॥ 1 ॥
સ્નિગ્ધગંભીરનિર્ઘોષંશ્રુત્વાસનિનદંભૃશમ્ ।
સચિવાનાંતતસ્તેષાંમધ્યેવચનમબ્રવીત્ ॥ 2 ॥
યથાઽસૌસંપ્રહૃષ્ટાનાંવાનરાણાંસમુત્થિતઃ ।
બહૂનાંસુમહાન્નાદોમેઘનામિવગર્જિતામ્ ॥ 3 ॥
વ્યક્તંસુમહતીપ્રીતિરેતેષાંનાત્રસંશયઃ ।
તથાહિવિપુલૈર્નાદૈશ્ચુક્ષુભેવરુણાલયઃ ॥ 4 ॥
તૌતુબદ્ધૌશરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્ભ્રાતરૌરામલક્ષ્મણૌ ।
અયંચસુમહાન્નાદશંકાંજનયતીવમે ॥ 5 ॥
એતત્તુવચનંચોક્ત્વામંત્રિણોરાક્ષસેશ્વરઃ ।
ઉવાચનૈરૃતાંસ્તત્રસમીપપરિવર્તિનઃ ॥ 6 ॥
જ્ઞાયતાંતૂર્ણમેતેષાંસર્વેષાંચવનચારિણામ્ ।
શોકકાલેસમુત્પન્નહર્ષકારણમુત્થિતમ્ ॥ 7 ॥
તથોક્તાસ્તેનસંભ્રાંતાઃપ્રાકારમધિરુહ્યચ ।
દદૃશુઃપાલિતાંસેનાંસુગ્રીવેણમહાત્મના ॥ 8 ॥
તૌચમુક્તૌસુઘોરેણશરબંધેનરાઘવૌ ।
સમુત્થિતૌમહાભાગૌવિષેદુઃપ્રેક્ષ્યરાક્ષસાઃ ॥ 9 ॥
સંત્રસ્તહૃદયાઃસર્વેપ્રાકારાત્ વરુહ્યતે ।
વિષણ્ણવદનાઘોરારાક્ષસેંદ્રમુપસ્થિતા ॥ 10 ॥
તદપ્રિયંદીનમુખારાવણસ્યનિશાચરાઃ ।
કૃત્સ્નંનિવેદયામાસુર્યથાવદ્વાક્યકોવિદાઃ ॥ 11 ॥
યૌતાવિંદ્રજિતાયુદ્ધેભ્રાતરૌરામલક્ષ્મણૌ ।
નિબદ્ધૌશરબંધેનનિષ્પ્રકંપભુજૌકૃતૌ ॥ 12 ॥
વિમુક્તૌશરબંધેનદૃશ્યેતેતૌરણાજિરે ।
પાશાનિવગજૌછિત્વાગજેંદ્રસમવિક્રમૌ ॥ 13 ॥
તચ્છ્રુત્વાવચનંતેષાંરાક્ષસેંદ્રોમહાબલઃ ।
ચિંતારોષસમાક્રાંતોવિષણ્ણવદનોઽભવત્ ॥ 14 ॥
ઘોરૈર્દત્તવરૈર્ભદ્ધૌશરૈરાશીવિષોપમૈઃ ।
અમોઘૈસ્સૂર્યસંકાશૈઃપ્રમથ્યેંદ્રજિતાયુધિ ॥ 15 ॥
તદસ્ત્રબંધમાસાદ્યયદિમુક્તૌરિપૂમમ ।
સંશયસ્થમિદંસર્વમનુપશ્યામ્યહંબલમ્ ॥ 16 ॥
નિષ્ફલાઃખલુસમ્વૃત્તાશ્શરાઃવાસુકિતેજસઃ ।
અદત્તંયૈસ્તુસંગ્રામેરિપૂણાંજીવિતંમમ ॥ 17 ॥
એવમુક્ત્વાતુસંક્રુદ્ધોનિશ્શ્વસન્નુરગોયથા ।
અબ્રવીદ્રક્ષસાંમધ્યેધૂમ્રાક્ષંનામરાક્ષસમ્ ॥ 18 ॥
બલેનમહતાયુક્તોરાક્ષસૈર્ભીમવિક્રમઃ ।
ત્વંવધાયાભિનિર્યાહિરામસ્યસહવાનરૈઃ ॥ 19 ॥
એવમુક્તસ્તુધૂમ્રાક્ષોરાક્ષસેંદ્રેણધીમતા ।
કૃત્વાપ્રણામંસમ્હૃષ્ટોનિર્જગામનૃપાલયત્ ॥ 20 ॥
અભિનિષ્ક્રમ્યતદદ્વારંબલાધ્યક્ષમુવાચહ ।
ત્વરયસ્વબલંતૂર્ણંકિંચિરેણયુયુત્સતઃ ॥ 21 ॥
ધૂમ્રાક્ષવચનંશ્રુત્વાબલાધ્યક્ષોબલાનુગઃ ।
બલમુદ્યોજયામાસરાવણસ્યાજ્ઞયાદ્રુતમ્ ॥ 22 ॥
તેબદ્ધઘંટાબલિનોઘોરરૂપાનિશાચરાઃ ।
વિગર્જમાનાસ્સમ્હૃષ્ટાધૂમ્રાક્ષંપર્યવારયન્ ॥ 23 ॥
વિવિધાયુધહસ્તાશ્ચશૂલમુદ્ગરપાણયઃ ।
ગદાભિઃપટ્ટસૈર્દંડૈરાયસૈર્મુસલૈર્ભૃશમ્ ॥ 24 ॥
પરિઘૈર્ભિંડિવાલૈશ્ચભલ્લૈપ્રાસૈઃ પરશ્વથૈઃ ।
નિર્યયૂરાક્ષસાદિભ્યોનર્ધંતોજલદાયથા ॥ 25 ॥
રથૈઃકવચિનસ્ત્વન્યેધ્વજૈશ્ચસમલંકૃતૈઃ ।
સુવર્ણજાલવિહિતૈઃખરૈશ્ચવિવિધાનનૈઃ ॥ 26 ॥
હયૈઃપરમશીઘ્રૈશ્ચગજૈશ્ચૈવમદોત્કટૈઃ ।
નિર્યયુર્નૈરૃતવ્યાઘ્રાવ્યાઘ્રાઇવદુરાસદાઃ ॥ 27 ॥
વૃકસિંહમુખૈર્યુક્તંખરૈઃકનકભૂષણૈઃ ।
આરુરોહરથંદિવ્યંધૂમ્રાક્ષઃખરનિસ્સ્વનઃ ॥ 28 ॥
સનિર્યાતોમહાવીર્યોધૂમ્રાક્ષોરાક્ષસૈર્વૃતઃ ।
પ્રહસન્પશ્ચિમદ્વારંહનુમાન્યત્રયૂથપઃ ॥ 29 ॥
રથપ્રવરમાસ્થાયખરયુક્તંખરસ્વનમ્ ।
પ્રયાંતંતુમહાઘોરંરાક્ષસંભીમદર્શનમ્ ॥ 30 ॥
અંતરિક્ષગતાઃઘોરાશકુનાઃપ્રત્યષેધયન્ ।
રથશીર્ષેમહાન્ભીમોગૃધ્રશ્ચનિપપાતહ ॥ 31 ॥
ધ્વજાગ્રેગ્રથિતાશ્ચૈવનિપેતુઃકુણપાશનાઃ ।
રુધિરાર્દ્રોમહાન્ શ્વેતઃકબંધઃપતિતોભુવિ ॥ 32 ॥
વિસ્વરંચોત્સૃજન્નાદંધૂમ્રાક્ષસ્યસમીપતઃ ।
વવર્ષરુધિરંદેવસ્સંચચાલચમેદિની ॥ 33 ॥
પ્રતિલોમંવનૌવાયુર્નિર્ઘાતસમનિસ્વનઃ ।
તિમિરૌઘવૃતાસ્તત્રદિશશ્ચનચકાશિરે ॥ 34 ॥
સતૂત્પાતાંસ્તદાદૃષ્ટવારાક્ષસાનાંભયાવહાન્ ।
પ્રાદુર્ભૂતાન્સુઘોરાંશ્ચધૂમ્રાક્ષોવ્યથિતોઽભવત્ ॥ 35 ॥
મુમુહૂરાક્ષસાઃસર્વેધૂમ્રાક્ષસ્યપુરસ્સરાઃ ।
તતઃસુભીમોબહુભિર્નિશાચરૈર્વૃતોઽભિનિષ્ક્રમ્યરણોત્સુકોબલી ।
દદર્શતાંરાઘવબાહુપાલિતાંમહૌઘકલ્પાંબહુવાનરીંચમૂમ્ ॥ 36 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે એકપંચાશસ્સર્ગઃ ॥
