ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ମକରାକ୍ଷଂହତଂଶ୍ରୁତ୍ଵାରାଵଣସ୍ସମିତିଂଜୟଃ ।
ରୋଷେଣମହତାଵିଷ୍ଟୋଦଂତାଂକଟକଟାୟ୍ୟ ଚ ॥ 1 ॥
କୋପିତଶ୍ଚତଦାତତ୍ରକିଂକାର୍ୟମିତିଚିଂତୟନ୍ ।
ଆଦିଦେଶାଥସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋରଣାୟେଜିତଂସୁତମ୍ ॥ 2 ॥
ଜହିଵୀର ମହାଵୀର୍ୟୌଭ୍ରାତରୌରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ଅଦୃଶ୍ୟୋଦୃଶ୍ୟମାନୋଵାସର୍ଵଥାତ୍ଵଂବଲାଧିକଃ ॥ 3 ॥
ତ୍ଵମପ୍ରତିମକର୍ମାଣମିଂଦ୍ରଂଜୟସିସଂୟୁଗେ ।
କିଂପୁନର୍ମାନୁଷୌଦୃଷ୍ଟଵା ନ ଵଧିଷ୍ୟସିସଂୟୁଗେ ॥ 4 ॥
ତଥୋକ୍ତୋରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରେଣପ୍ରତିଗୃହ୍ୟପିତୁର୍ଵଚଃ ।
ୟଜ୍ଞଭୂମୌ ସ ଵିଧିଵତ୍ ପାଵକଂଜୁହଵେଂଦ୍ରଜିତ୍ ॥ 5 ॥
ଜୁହ୍ଵତଶ୍ଚାପିତତ୍ରାଗ୍ନିଂରକ୍ତୋଷ୍ଣୀଷଧରାସ୍ତ୍ରିରିୟଃ ।
ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତତ୍ରସଂଭ୍ରାଂତାରାକ୍ଷସ୍ୟୋୟତ୍ରରାଵଣିଃ ॥ 6 ॥
ଶସ୍ତ୍ରାଣିଶରପତ୍ରାଣିସମିଧୋଽଥଵିଭୀତକାଃ ।
ଲୋହିତାନି ଚ ଵାସାଂହିସ୍ରୁଵଂକାର୍ଷ୍ଣାୟସଂତଥା ॥ 7 ॥
ସର୍ଵତୋ ।
ଅଗ୍ନିଂ ସମାସ୍ତୀର୍ୟ ଶରପତ୍ରୈଃ ସତୋମରୈଃ ।
ଚାଗସ୍ୟ ସର୍ଵକୃଷ୍ଣସ୍ୟ ଗଲଂ ଜଗ୍ରାହ ଜୀଵତଃ ॥ 8 ॥
ସକୃଦେଵସମିଦ୍ଧସ୍ୟଵିଧୂମସ୍ୟମହାର୍ଚିଷଃ ।
ବଭୂଵୁସ୍ତାନିଲିଂଗାନିଵିଜୟଂଦର୍ଶୟଂତି ଚ ॥ 9 ॥
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଵର୍ତଶିଖସ୍ତପ୍ତହାଟକସନ୍ନିଭଃ ।
ହଵିସ୍ତତ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହପାଵକସ୍ସ୍ଵୟମୁତ୍ଥିତଃ ॥ 10 ॥
ହୁତ୍ଵାଗ୍ନିଂତର୍ପୟିତ୍ଵାଥଦେଵଦାନଵରାକ୍ଷସାନ୍ ।
ଆରୁରୋହରଥଶ୍ରେଷ୍ଠମଂତର୍ଥାନଗତଂଶୁଭମ୍ ॥ 11 ॥
ସ ଵାଜିଭିଶ୍ଚତୁର୍ଭିସ୍ତୁବାଣୈଶ୍ଚନିଶିତୈର୍ୟୁତଃ ।
ଆରୋପିତମହାଚାପଶ୍ଶୁଶୁଭେସ୍ୟଂଦନୋତ୍ତମଃ ॥ 12 ॥
ଜାଜ୍ଵଲ୍ୟମାନୋଵପୁଷାତପନୀୟପରିଚ୍ଛଦଃ ।
ମୃଗୈଶ୍ଚଂଦ୍ରାର୍ଧଚଂଦ୍ରୈଶ୍ଚ ସ ରଥସ୍ସମଲଂକୃତଃ ॥ 13 ॥
ଜାଂବୂନଦମହାକଂବୁର୍ଦୀପ୍ତପାଵକସନ୍ନିଭଃ ।
ବଭୂଵେଂଦ୍ରଜିତଃକେତୁର୍ଵୈଦୂର୍ୟସମଲଂକୃତଃ ॥ 14 ॥
ତେନଚାଦିତ୍ୟକଲ୍ପେନବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଣ ଚ ପାଲିତଃ ।
ସ ବଭୂଵଦୁରାଧର୍ଷୋରାଵଣିସ୍ସୁମହାବଲଃ ॥ 15 ॥
ସୋଽଭିନିର୍ୟାୟନଗରାଦିଂଦ୍ରଜିତ୍ସମିତିଂଜୟଃ ।
ହତ୍ଵାଗ୍ନିଂରାକ୍ଷସୈର୍ମଂତ୍ରୈରଂତର୍ଧାନଗତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 16 ॥
ଅଦ୍ୟହତ୍ଵାରଣେୟୌତୌମିଥ୍ୟାପ୍ରଵ୍ରଜିତୌଵନେ ।
ଜୟଂପିତ୍ରେପ୍ରଦାସ୍ୟାମିରାଵଣାୟରଣାର୍ଜିତମ୍ ॥ 17 ॥
ଅଦ୍ୟନିର୍ଵାନରମୁର୍ଵୀଂହତ୍ଵାରାମଂସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ।
କରିଷ୍ୟେପରମାଂପ୍ରୀତିମିତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵାଂତରଧୀୟତ ॥ 18 ॥
ଆପପାତଥସଂକୃଦ୍ଧୋଦଶଗ୍ରୀଵେଣଚୋଦିତଃ ।
ତୀକ୍ଷଣକାର୍ମୁକନାରାଚୈସ୍ତୀକ୍ଷଣସ୍ତ୍ଵିଂଦ୍ରରିପୂରଣେ ॥ 19 ॥
ସ ଦଦର୍ଶମହାଵୀର୍ୟୌନାଗୌତ୍ରିଶିରସାନିଵ ।
ସୃଜଂତାଵିଷୁଜାଲାନିଵୀରୌଵାନରମଧ୍ୟଗୌ ॥ 20 ॥
ଇମୌ ତାଵିତି ସଂଚିଂତ୍ୟ ସଜ୍ୟଂ କୃତ୍ଵା ଚ କାର୍ମୁକମ୍ ।
ସଂତତାନେଷୁଧାରାଭିଃ ପର୍ଜନ୍ୟ ଇଵ ଵୃଷ୍ଟିମାନ୍ ॥ 21 ॥
ତୁଵୈହାୟସଂପ୍ରାପ୍ୟସରଥୋରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ଆଚକ୍ଷୁର୍ଵିଷୟେତିଷ୍ଠଵନିଵ୍ୟାଧନିଶିତୈଶ୍ଶରୈଃ ॥ 22 ॥
ତୌତସ୍ୟଶରଵେଗେନପରୀତୌରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ଧନୁଷୀସଶରେକୃତ୍ଵାଦିଵ୍ୟମସ୍ତ୍ରଂପ୍ରଚକ୍ରତୁଃ ॥ 23 ॥
ପ୍ରଚ୍ଛାଦୟଂତୌଗଗନଂଶରଜାଲୈର୍ମହାବଲୌ ।
ତମସ୍ତ୍ରଃସୂର୍ୟସଂକାଶୈର୍ନୈଵପସ୍ପୃଶତୁଶ୍ଶରୈଃ ॥ 24 ॥
ସ ହିଧୂମାଂଧକାରଂ ଚ ଚକ୍ରେପ୍ରଚ୍ଚାଦୟନ୍ନଭଃ ।
ଦିଶଶ୍ଚାଂତର୍ଦଧେଶ୍ରୀମାନ୍ନୀହାରତମସାଵୃତାଃ ॥ 25 ॥
ନୈଵଜ୍ୟାତଲନିର୍ଘୋଷା ନ ଚ ନେମିଖୁରସ୍ଵନଃ ।
ଶୁଶ୍ରୁଵେଚରତସ୍ତସ୍ୟ ନ ଚ ରୂପଂପ୍ରକାଶତେ ॥ 26 ॥
ଘନାଂଧକାରେତିମିରେଶରାଵର୍ଷମିଵାଦ୍ଭୁତମ୍ ।
ସ ଵଵର୍ଷମହାବାହୁର୍ନାରାଚଶରଵୃଷ୍ଟିଭିଃ ॥ 27 ॥
ସ ରାମଂସୂର୍ୟସଂକାଶୈଶ୍ଶରୈର୍ଧତ୍ତଵରୋର୍ଭୃଶମ୍ ।
ଵିଵ୍ୟାଧସମରେକ୍ରୁଦ୍ଧଃସର୍ଵଗାତ୍ରେଷୁରାଵଣିଃ ॥ 28 ॥
ତୌହନ୍ୟମାନୌନାରାଚୈର୍ଧାରାଭିରିଵପର୍ଵତୌ ।
ହେମପୁଂଖାନ୍ନରଵ୍ୟାଘ୍ରୌତିଗ୍ମାନ୍ମୁମୁଚତୁଃଶରାନ୍ ॥ 29 ॥
ଅଂତରିକ୍ଷେସମାସାଦ୍ୟରାଵଣିଂକଂକପତ୍ରିଣଃ ।
ନିକୃତ୍ୟପତଗାଭୂମୌସେତୁସ୍ତେଶୋଣିତୋକ୍ଷିତାଃ ॥ 30 ॥
ଅତିମାତ୍ରଂଶରୌଘେଣପୀଡ୍ୟମାନୌନରୋତ୍ତମୌ ।
ତାନିଷୂନ୍ପତତୋଭଲ୍ଲୈରନେକୈର୍ଵିଚକର୍ତତୁଃ ॥ 31 ॥
ୟତୋହିଦଦୃଶାତେତୌଶରାନ୍ ନିପତିତାନ୍ଶିତାନ୍ ।
ତତସ୍ତୁତୌଦାଶରଥୀସସୃଜାତେଽସ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 32 ॥
ରାଵଣିସ୍ତୁଦିଶସ୍ସର୍ଵାରଥେନାତିରଥୋଽପତତ୍ ।
ଵିଵ୍ୟାଧତୌଦାଶରଥୀଲଘ୍ଵସ୍ତ୍ରନିଶିତୈଃଶରୈଃ ॥ 33 ॥
ତେନାତିଵିଦ୍ଧୌତୌଵୀରୌରୁକ୍ମପୁଂଖୈଃସୁସମ୍ହତୈଃ ।
ବଭୂଵତୁର୍ଧାଶରଥୀପୁଷ୍ପିତାମିଵକିଂଶୁକୌ ॥ 34 ॥
ନାସ୍ୟଵେଗଗତିଂକଚଶିନ୍ନ ଚ ରୂପଂଧନୁଶ୍ଶରାନ୍ ।
ନ ଚାନ୍ୟଦ୍ଵିଦିତଂକିଂଚିତ୍ସୂର୍ୟସ୍ୟେଵାଭ୍ରସଂପ୍ଲଵେ ॥ 35 ॥
ତେନଵିଦ୍ଧାଶ୍ଚହରୟୋନିହତାଶ୍ଚଗତାସଵଃ ।
ବଭୂଵୁଃଶତଶସ୍ତତ୍ରପତିତାଧରଣୀତଲେ ॥ 36 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତୁତତସ୍ସୁଂକ୍ରୃଦ୍ଧୋଭ୍ରାତରଂଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ବ୍ରାହ୍ମମସ୍ତ୍ରଂପ୍ରୟୋକ୍ଷ୍ୟାମିଵଧାର୍ଥଂସର୍ଵରକ୍ଷସାମ୍ ॥ 37 ॥
ତମୁଵାଚତତୋରାମୋଲକ୍ଷ୍ମଣଂଶୁଭଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ନୈକସ୍ୟହେତୋରକ୍ଷାଂସିପୃଥିଵ୍ୟାଂହଂତୁମର୍ହସି ॥ 38 ॥
ଅୟୁଧ୍ୟମାନଂପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଂପ୍ରାଂଜଲିଂଶରଣାଗତମ୍ ।
ପଲାୟମାନଂମତ୍ତଂଵା ନ ହଂତୁଂତ୍ଵମିହାର୍ହସି ॥ 39 ॥
ଅସ୍ୟୈଵତୁଵଧେୟତ୍ନଂକରିଷ୍ୟାଵୋମହାଭୁଜ ।
ଆଦେକ୍ଷ୍ୟାଵୋମହାଵେଗାଵସ୍ତ୍ରାନାଶୀଵିଷୋପମାନ୍ ॥ 40 ॥
ତମେନଂମାୟିନଂକ୍ଷୁଦ୍ରମଂତର୍ହିତରଥଂବଲାତ୍ ।
ରାକ୍ଷସଂନିହନିଷ୍ୟଂତିଦୃଷ୍ଟଵାଵାନରୟୂଥପାଃ ॥ 41 ॥
ୟଦ୍ୟେଷଭୂମିଂଵିଶତେଦିଵଂଵାରସାତଲଂଵାପିନଭସ୍ସ୍ଥଲଂଵା ।
ଏଵଂନିଗୂଢୋଽମମାସ୍ତ୍ରଦଗ୍ଧଃପତିଷ୍ୟତେଭୂମିତଲେଗତାସୁଃ ॥ 42 ॥
ଇତ୍ୟେଵମୁକ୍ତ୍ଵାଵଚନଂମହାତ୍ମାରଘୁପ୍ରଵୀରଃପ୍ଲଵଗର୍ଷଭୈର୍ଵୃତଃ ।
ଵଧାୟରୌଦ୍ରସ୍ୟନୃଶଂସକର୍ମଣସ୍ତଦାମହାତ୍ମାତ୍ଵରିତଂନିରୀକ୍ଷତେ ॥ 43 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଅଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
