śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha dvādaśassargaḥ ।
sa tasya madhyē bhavanasya māruti rlatāgṛhāṃśchitragṛhānniśāgṛhān ।
jagāma sītāṃ prati darśanōtsukō na chaiva tāṃ paśyati chārudarśanām ॥ 1 ॥
sa chintayāmāsa tatō mahākapiḥ priyāmapaśyanraghunandanasya tām ।
dhruvaṃ hi sītā mriyatē yathā na mē vichinvatō darśanamēti maithilī ॥ 2 ॥
sā rākṣasānāṃ pravarēṇa jānakī svaśīlasaṃrakṣṇatatparā satī ।
anēna nūnaṃ prati duṣṭakarmaṇā hatā bhavēdāryapathē parē sthitā ॥ 3 ॥
virūparūpā vikṛtā vivarchasō mahānanā dīrghavirūpadarśanāḥ ।
samīkṣya sā rākṣasarājayōṣitō bhayādvinaṣṭā janakēśvarātmajā ॥ 4 ॥
sītāmadṛṣṭvā hyanavāpya pauruṣaṃ vihṛtya kālaṃ saha vānaraiśchiram ।
na mē'sti sugrīvasamīpagā gatiḥ sutīkṣṇadaṇḍō balavāṃścha vānaraḥ ॥ 5 ॥
dṛṣṭamantaḥpuraṃ sarvaṃ dṛṣṭā rāvaṇayōṣitaḥ ।
na sītā dṛśyatē sādhvīvṛthā jātō mama śramaḥ ॥ 6 ॥
kiṃ nu māṃ vānarāḥ sarvē gataṃ vakṣyanti saṅgatāḥ ।
gatvā tatra tvayā vīra kiṃ kṛtaṃ tadvadasva naḥ ॥ 7 ॥
adṛṣṭvā kiṃ pravakṣyāmi tāmahaṃ janakātmajām ।
dhruvaṃ prāyamupaiṣyanti kālasya vyativartanē ॥ 8 ॥
kiṃ vā vakṣyati vṛddhaścha jāmbavānāṅgadaścha saḥ ।
gataṃ pāraṃ samudrasya vānarāścha samāgatāḥ ॥ 9 ॥
anirvēdaḥ śriyō mūlamanirvēdaḥ paraṃ sukham ।
anirvēdō hi satataṃ sarvārthēṣu pravartakaḥ ॥ 10 ॥
karōti saphalaṃ jantōḥ karma yattatkarōti saḥ ।
tasmādanirvēdakṛtaṃ yatnaṃ chēṣṭē'hamuttamam ॥ 11 ॥
bhūyastāvadvichēṣyāmi dēśānrāvaṇapālitān ।
āpānaśālā vichitāstathā puṣpagṛhāṇi cha ॥ 12 ॥
chitraśālāścha vichitā bhūyaḥ krīḍāgṛhāṇi cha ।
niṣkuṭāntararathyāścha vimānāni cha sarvaśaḥ ॥ 13 ॥
iti sañchintya bhūyō'pi vichētumupachakramē ।
bhūmīgṛhāṃśchaityagṛhān gṛhātigṛhakānapi ॥ 14 ॥
utpatanniṣpataṃśchāpi tiṣṭhangachChan punaḥ punaḥ ।
apāvṛṇvaṃścha dvārāṇi kavāṭānyavaghāṭayan ॥ 15 ॥
praviśanniṣpataṃśchāpi prapatannutpatannapi ।
sarvamapyavakāśaṃ sa vichachāra mahākapiḥ ॥ 16 ॥
chaturaṅgulamātrō'pi nāvakāśaḥ sa vidyatē ।
rāvaṇāntaḥpurē tasmin yaṃ kapirna jagāma saḥ ॥ 17 ॥
prākārāntararathyāścha vēdikāśchaityasaṃśrayāḥ ।
dīrghikāḥ puṣkariṇyaścha sarvaṃ tēnāvalōkitam ॥ 18 ॥
rākṣasyō vividhākārā virūpā vikṛtāstathā ।
dṛṣṭā hanumatā tatra na tu sā janakātmajā ॥ 19 ॥
rūpēṇāpratimā lōkē varā vidyādharastriyaḥ ।
dṛṣṭā hanumatā tatra na tu rāghavanandinī ॥ 20 ॥
nāgakanyā varārōhāḥ pūrṇachanrdanibhānanāḥ ।
dṛṣṭā hanumatā tatra na tu sītā sumadhyamā ॥ 21 ॥
pramathya rākṣasēndrēṇa nāgakanyā balāddhṛtāḥ ।
dṛṣṭā hanumatā tatra na sā janakanandinī ॥ 22 ॥
sō'paśyaṃstāṃ mahābāhuḥ paśyaṃśchānyā varastriyaḥ ।
viṣasāda muhurdhīmān hanumān mārutātmajaḥ ॥ 23 ॥
udyōgaṃ vānarēndrāṇāṃ plavanaṃ sāgarasya cha ।
vyarthaṃ vīkṣyānilasutaśchintāṃ punarupāgamat ॥ 24 ॥
avatīrya vimānāchcha hanumān mārutātmajaḥ ।
chintāmupajagāmātha śōkōpahatachētanaḥ ॥ 25 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē dvādaśassargaḥ ॥