ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସ ତସ୍ୟ ମଧ୍ୟେ ଭଵନସ୍ୟ ମାରୁତି ର୍ଲତାଗୃହାଂଶ୍ଚିତ୍ରଗୃହାନ୍ନିଶାଗୃହାନ୍ ।
ଜଗାମ ସୀତାଂ ପ୍ରତି ଦର୍ଶନୋତ୍ସୁକୋ ନ ଚୈଵ ତାଂ ପଶ୍ୟତି ଚାରୁଦର୍ଶନାମ୍ ॥ 1 ॥
ସ ଚିଂତୟାମାସ ତତୋ ମହାକପିଃ ପ୍ରିୟାମପଶ୍ୟନ୍ରଘୁନଂଦନସ୍ୟ ତାମ୍ ।
ଧ୍ରୁଵଂ ହି ସୀତା ମ୍ରିୟତେ ୟଥା ନ ମେ ଵିଚିନ୍ଵତୋ ଦର୍ଶନମେତି ମୈଥିଲୀ ॥ 2 ॥
ସା ରାକ୍ଷସାନାଂ ପ୍ରଵରେଣ ଜାନକୀ ସ୍ଵଶୀଲସଂରକ୍ଷ୍ଣତତ୍ପରା ସତୀ ।
ଅନେନ ନୂନଂ ପ୍ରତି ଦୁଷ୍ଟକର୍ମଣା ହତା ଭଵେଦାର୍ୟପଥେ ପରେ ସ୍ଥିତା ॥ 3 ॥
ଵିରୂପରୂପା ଵିକୃତା ଵିଵର୍ଚସୋ ମହାନନା ଦୀର୍ଘଵିରୂପଦର୍ଶନାଃ ।
ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ସା ରାକ୍ଷସରାଜୟୋଷିତୋ ଭୟାଦ୍ଵିନଷ୍ଟା ଜନକେଶ୍ଵରାତ୍ମଜା ॥ 4 ॥
ସୀତାମଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହ୍ୟନଵାପ୍ୟ ପୌରୁଷଂ ଵିହୃତ୍ୟ କାଲଂ ସହ ଵାନରୈଶ୍ଚିରମ୍ ।
ନ ମେଽସ୍ତି ସୁଗ୍ରୀଵସମୀପଗା ଗତିଃ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଡୋ ବଲଵାଂଶ୍ଚ ଵାନରଃ ॥ 5 ॥
ଦୃଷ୍ଟମଂତଃପୁରଂ ସର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟା ରାଵଣୟୋଷିତଃ ।
ନ ସୀତା ଦୃଶ୍ୟତେ ସାଧ୍ଵୀଵୃଥା ଜାତୋ ମମ ଶ୍ରମଃ ॥ 6 ॥
କିଂ ନୁ ମାଂ ଵାନରାଃ ସର୍ଵେ ଗତଂ ଵକ୍ଷ୍ୟଂତି ସଂଗତାଃ ।
ଗତ୍ଵା ତତ୍ର ତ୍ଵୟା ଵୀର କିଂ କୃତଂ ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ନଃ ॥ 7 ॥
ଅଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ୟାମି ତାମହଂ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ।
ଧ୍ରୁଵଂ ପ୍ରାୟମୁପୈଷ୍ୟଂତି କାଲସ୍ୟ ଵ୍ୟତିଵର୍ତନେ ॥ 8 ॥
କିଂ ଵା ଵକ୍ଷ୍ୟତି ଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ଜାଂବଵାନାଂଗଦଶ୍ଚ ସଃ ।
ଗତଂ ପାରଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ୟ ଵାନରାଶ୍ଚ ସମାଗତାଃ ॥ 9 ॥
ଅନିର୍ଵେଦଃ ଶ୍ରିୟୋ ମୂଲମନିର୍ଵେଦଃ ପରଂ ସୁଖମ୍ ।
ଅନିର୍ଵେଦୋ ହି ସତତଂ ସର୍ଵାର୍ଥେଷୁ ପ୍ରଵର୍ତକଃ ॥ 10 ॥
କରୋତି ସଫଲଂ ଜଂତୋଃ କର୍ମ ୟତ୍ତତ୍କରୋତି ସଃ ।
ତସ୍ମାଦନିର୍ଵେଦକୃତଂ ୟତ୍ନଂ ଚେଷ୍ଟେଽହମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 11 ॥
ଭୂୟସ୍ତାଵଦ୍ଵିଚେଷ୍ୟାମି ଦେଶାନ୍ରାଵଣପାଲିତାନ୍ ।
ଆପାନଶାଲା ଵିଚିତାସ୍ତଥା ପୁଷ୍ପଗୃହାଣି ଚ ॥ 12 ॥
ଚିତ୍ରଶାଲାଶ୍ଚ ଵିଚିତା ଭୂୟଃ କ୍ରୀଡାଗୃହାଣି ଚ ।
ନିଷ୍କୁଟାଂତରରଥ୍ୟାଶ୍ଚ ଵିମାନାନି ଚ ସର୍ଵଶଃ ॥ 13 ॥
ଇତି ସଂଚିଂତ୍ୟ ଭୂୟୋଽପି ଵିଚେତୁମୁପଚକ୍ରମେ ।
ଭୂମୀଗୃହାଂଶ୍ଚୈତ୍ୟଗୃହାନ୍ ଗୃହାତିଗୃହକାନପି ॥ 14 ॥
ଉତ୍ପତନ୍ନିଷ୍ପତଂଶ୍ଚାପି ତିଷ୍ଠନ୍ଗଚ୍ଛନ୍ ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ଅପାଵୃଣ୍ଵଂଶ୍ଚ ଦ୍ଵାରାଣି କଵାଟାନ୍ୟଵଘାଟୟନ୍ ॥ 15 ॥
ପ୍ରଵିଶନ୍ନିଷ୍ପତଂଶ୍ଚାପି ପ୍ରପତନ୍ନୁତ୍ପତନ୍ନପି ।
ସର୍ଵମପ୍ୟଵକାଶଂ ସ ଵିଚଚାର ମହାକପିଃ ॥ 16 ॥
ଚତୁରଂଗୁଲମାତ୍ରୋଽପି ନାଵକାଶଃ ସ ଵିଦ୍ୟତେ ।
ରାଵଣାଂତଃପୁରେ ତସ୍ମିନ୍ ୟଂ କପିର୍ନ ଜଗାମ ସଃ ॥ 17 ॥
ପ୍ରାକାରାଂତରରଥ୍ୟାଶ୍ଚ ଵେଦିକାଶ୍ଚୈତ୍ୟସଂଶ୍ରୟାଃ ।
ଦୀର୍ଘିକାଃ ପୁଷ୍କରିଣ୍ୟଶ୍ଚ ସର୍ଵଂ ତେନାଵଲୋକିତମ୍ ॥ 18 ॥
ରାକ୍ଷସ୍ୟୋ ଵିଵିଧାକାରା ଵିରୂପା ଵିକୃତାସ୍ତଥା ।
ଦୃଷ୍ଟା ହନୁମତା ତତ୍ର ନ ତୁ ସା ଜନକାତ୍ମଜା ॥ 19 ॥
ରୂପେଣାପ୍ରତିମା ଲୋକେ ଵରା ଵିଦ୍ୟାଧରସ୍ତ୍ରିୟଃ ।
ଦୃଷ୍ଟା ହନୁମତା ତତ୍ର ନ ତୁ ରାଘଵନଂଦିନୀ ॥ 20 ॥
ନାଗକନ୍ୟା ଵରାରୋହାଃ ପୂର୍ଣଚନ୍ର୍ଦନିଭାନନାଃ ।
ଦୃଷ୍ଟା ହନୁମତା ତତ୍ର ନ ତୁ ସୀତା ସୁମଧ୍ୟମା ॥ 21 ॥
ପ୍ରମଥ୍ୟ ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରେଣ ନାଗକନ୍ୟା ବଲାଦ୍ଧୃତାଃ ।
ଦୃଷ୍ଟା ହନୁମତା ତତ୍ର ନ ସା ଜନକନଂଦିନୀ ॥ 22 ॥
ସୋଽପଶ୍ୟଂସ୍ତାଂ ମହାବାହୁଃ ପଶ୍ୟଂଶ୍ଚାନ୍ୟା ଵରସ୍ତ୍ରିୟଃ ।
ଵିଷସାଦ ମୁହୁର୍ଧୀମାନ୍ ହନୁମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ॥ 23 ॥
ଉଦ୍ୟୋଗଂ ଵାନରେଂଦ୍ରାଣାଂ ପ୍ଲଵନଂ ସାଗରସ୍ୟ ଚ ।
ଵ୍ୟର୍ଥଂ ଵୀକ୍ଷ୍ୟାନିଲସୁତଶ୍ଚିଂତାଂ ପୁନରୁପାଗମତ୍ ॥ 24 ॥
ଅଵତୀର୍ୟ ଵିମାନାଚ୍ଚ ହନୁମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଚିଂତାମୁପଜଗାମାଥ ଶୋକୋପହତଚେତନଃ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥