ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ദ്വാദശസ്സര്ഗഃ ।
സ തസ്യ മധ്യേ ഭവനസ്യ മാരുതി ര്ലതാഗൃഹാംശ്ചിത്രഗൃഹാന്നിശാഗൃഹാന് ।
ജഗാമ സീതാം പ്രതി ദര്ശനോത്സുകോ ന ചൈവ താം പശ്യതി ചാരുദര്ശനാമ് ॥ 1 ॥
സ ചിംതയാമാസ തതോ മഹാകപിഃ പ്രിയാമപശ്യന്രഘുനംദനസ്യ താമ് ।
ധ്രുവം ഹി സീതാ മ്രിയതേ യഥാ ന മേ വിചിന്വതോ ദര്ശനമേതി മൈഥിലീ ॥ 2 ॥
സാ രാക്ഷസാനാം പ്രവരേണ ജാനകീ സ്വശീലസംരക്ഷ്ണതത്പരാ സതീ ।
അനേന നൂനം പ്രതി ദുഷ്ടകര്മണാ ഹതാ ഭവേദാര്യപഥേ പരേ സ്ഥിതാ ॥ 3 ॥
വിരൂപരൂപാ വികൃതാ വിവര്ചസോ മഹാനനാ ദീര്ഘവിരൂപദര്ശനാഃ ।
സമീക്ഷ്യ സാ രാക്ഷസരാജയോഷിതോ ഭയാദ്വിനഷ്ടാ ജനകേശ്വരാത്മജാ ॥ 4 ॥
സീതാമദൃഷ്ട്വാ ഹ്യനവാപ്യ പൌരുഷം വിഹൃത്യ കാലം സഹ വാനരൈശ്ചിരമ് ।
ന മേഽസ്തി സുഗ്രീവസമീപഗാ ഗതിഃ സുതീക്ഷ്ണദംഡോ ബലവാംശ്ച വാനരഃ ॥ 5 ॥
ദൃഷ്ടമംതഃപുരം സർവം ദൃഷ്ടാ രാവണയോഷിതഃ ।
ന സീതാ ദൃശ്യതേ സാധ്വീവൃഥാ ജാതോ മമ ശ്രമഃ ॥ 6 ॥
കിം നു മാം വാനരാഃ സർവേ ഗതം വക്ഷ്യംതി സംഗതാഃ ।
ഗത്വാ തത്ര ത്വയാ വീര കിം കൃതം തദ്വദസ്വ നഃ ॥ 7 ॥
അദൃഷ്ട്വാ കിം പ്രവക്ഷ്യാമി താമഹം ജനകാത്മജാമ് ।
ധ്രുവം പ്രായമുപൈഷ്യംതി കാലസ്യ വ്യതിവര്തനേ ॥ 8 ॥
കിം വാ വക്ഷ്യതി വൃദ്ധശ്ച ജാംബവാനാംഗദശ്ച സഃ ।
ഗതം പാരം സമുദ്രസ്യ വാനരാശ്ച സമാഗതാഃ ॥ 9 ॥
അനിർവേദഃ ശ്രിയോ മൂലമനിർവേദഃ പരം സുഖമ് ।
അനിർവേദോ ഹി സതതം സർവാര്ഥേഷു പ്രവര്തകഃ ॥ 10 ॥
കരോതി സഫലം ജംതോഃ കര്മ യത്തത്കരോതി സഃ ।
തസ്മാദനിർവേദകൃതം യത്നം ചേഷ്ടേഽഹമുത്തമമ് ॥ 11 ॥
ഭൂയസ്താവദ്വിചേഷ്യാമി ദേശാന്രാവണപാലിതാന് ।
ആപാനശാലാ വിചിതാസ്തഥാ പുഷ്പഗൃഹാണി ച ॥ 12 ॥
ചിത്രശാലാശ്ച വിചിതാ ഭൂയഃ ക്രീഡാഗൃഹാണി ച ।
നിഷ്കുടാംതരരഥ്യാശ്ച വിമാനാനി ച സർവശഃ ॥ 13 ॥
ഇതി സംചിംത്യ ഭൂയോഽപി വിചേതുമുപചക്രമേ ।
ഭൂമീഗൃഹാംശ്ചൈത്യഗൃഹാന് ഗൃഹാതിഗൃഹകാനപി ॥ 14 ॥
ഉത്പതന്നിഷ്പതംശ്ചാപി തിഷ്ഠന്ഗച്ഛന് പുനഃ പുനഃ ।
അപാവൃണ്വംശ്ച ദ്വാരാണി കവാടാന്യവഘാടയന് ॥ 15 ॥
പ്രവിശന്നിഷ്പതംശ്ചാപി പ്രപതന്നുത്പതന്നപി ।
സർവമപ്യവകാശം സ വിചചാര മഹാകപിഃ ॥ 16 ॥
ചതുരംഗുലമാത്രോഽപി നാവകാശഃ സ വിദ്യതേ ।
രാവണാംതഃപുരേ തസ്മിന് യം കപിര്ന ജഗാമ സഃ ॥ 17 ॥
പ്രാകാരാംതരരഥ്യാശ്ച വേദികാശ്ചൈത്യസംശ്രയാഃ ।
ദീര്ഘികാഃ പുഷ്കരിണ്യശ്ച സർവം തേനാവലോകിതമ് ॥ 18 ॥
രാക്ഷസ്യോ വിവിധാകാരാ വിരൂപാ വികൃതാസ്തഥാ ।
ദൃഷ്ടാ ഹനുമതാ തത്ര ന തു സാ ജനകാത്മജാ ॥ 19 ॥
രൂപേണാപ്രതിമാ ലോകേ വരാ വിദ്യാധരസ്ത്രിയഃ ।
ദൃഷ്ടാ ഹനുമതാ തത്ര ന തു രാഘവനംദിനീ ॥ 20 ॥
നാഗകന്യാ വരാരോഹാഃ പൂര്ണചന്ര്ദനിഭാനനാഃ ।
ദൃഷ്ടാ ഹനുമതാ തത്ര ന തു സീതാ സുമധ്യമാ ॥ 21 ॥
പ്രമഥ്യ രാക്ഷസേംദ്രേണ നാഗകന്യാ ബലാദ്ധൃതാഃ ।
ദൃഷ്ടാ ഹനുമതാ തത്ര ന സാ ജനകനംദിനീ ॥ 22 ॥
സോഽപശ്യംസ്താം മഹാബാഹുഃ പശ്യംശ്ചാന്യാ വരസ്ത്രിയഃ ।
വിഷസാദ മുഹുര്ധീമാന് ഹനുമാന് മാരുതാത്മജഃ ॥ 23 ॥
ഉദ്യോഗം വാനരേംദ്രാണാം പ്ലവനം സാഗരസ്യ ച ।
വ്യര്ഥം വീക്ഷ്യാനിലസുതശ്ചിംതാം പുനരുപാഗമത് ॥ 24 ॥
അവതീര്യ വിമാനാച്ച ഹനുമാന് മാരുതാത്മജഃ ।
ചിംതാമുപജഗാമാഥ ശോകോപഹതചേതനഃ ॥ 25 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ദ്വാദശസ്സര്ഗഃ ॥
