శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సుందరకాండమ్ ।
అథ ద్వాదశస్సర్గః ।
స తస్య మధ్యే భవనస్య మారుతి ర్లతాగృహాంశ్చిత్రగృహాన్నిశాగృహాన్ ।
జగామ సీతాం ప్రతి దర్శనోత్సుకో న చైవ తాం పశ్యతి చారుదర్శనామ్ ॥ 1 ॥
స చింతయామాస తతో మహాకపిః ప్రియామపశ్యన్రఘునందనస్య తామ్ ।
ధ్రువం హి సీతా మ్రియతే యథా న మే విచిన్వతో దర్శనమేతి మైథిలీ ॥ 2 ॥
సా రాక్షసానాం ప్రవరేణ జానకీ స్వశీలసంరక్ష్ణతత్పరా సతీ ।
అనేన నూనం ప్రతి దుష్టకర్మణా హతా భవేదార్యపథే పరే స్థితా ॥ 3 ॥
విరూపరూపా వికృతా వివర్చసో మహాననా దీర్ఘవిరూపదర్శనాః ।
సమీక్ష్య సా రాక్షసరాజయోషితో భయాద్వినష్టా జనకేశ్వరాత్మజా ॥ 4 ॥
సీతామదృష్ట్వా హ్యనవాప్య పౌరుషం విహృత్య కాలం సహ వానరైశ్చిరమ్ ।
న మేఽస్తి సుగ్రీవసమీపగా గతిః సుతీక్ష్ణదండో బలవాంశ్చ వానరః ॥ 5 ॥
దృష్టమంతఃపురం సర్వం దృష్టా రావణయోషితః ।
న సీతా దృశ్యతే సాధ్వీవృథా జాతో మమ శ్రమః ॥ 6 ॥
కిం ను మాం వానరాః సర్వే గతం వక్ష్యంతి సంగతాః ।
గత్వా తత్ర త్వయా వీర కిం కృతం తద్వదస్వ నః ॥ 7 ॥
అదృష్ట్వా కిం ప్రవక్ష్యామి తామహం జనకాత్మజామ్ ।
ధ్రువం ప్రాయముపైష్యంతి కాలస్య వ్యతివర్తనే ॥ 8 ॥
కిం వా వక్ష్యతి వృద్ధశ్చ జాంబవానాంగదశ్చ సః ।
గతం పారం సముద్రస్య వానరాశ్చ సమాగతాః ॥ 9 ॥
అనిర్వేదః శ్రియో మూలమనిర్వేదః పరం సుఖమ్ ।
అనిర్వేదో హి సతతం సర్వార్థేషు ప్రవర్తకః ॥ 10 ॥
కరోతి సఫలం జంతోః కర్మ యత్తత్కరోతి సః ।
తస్మాదనిర్వేదకృతం యత్నం చేష్టేఽహముత్తమమ్ ॥ 11 ॥
భూయస్తావద్విచేష్యామి దేశాన్రావణపాలితాన్ ।
ఆపానశాలా విచితాస్తథా పుష్పగృహాణి చ ॥ 12 ॥
చిత్రశాలాశ్చ విచితా భూయః క్రీడాగృహాణి చ ।
నిష్కుటాంతరరథ్యాశ్చ విమానాని చ సర్వశః ॥ 13 ॥
ఇతి సంచింత్య భూయోఽపి విచేతుముపచక్రమే ।
భూమీగృహాంశ్చైత్యగృహాన్ గృహాతిగృహకానపి ॥ 14 ॥
ఉత్పతన్నిష్పతంశ్చాపి తిష్ఠన్గచ్ఛన్ పునః పునః ।
అపావృణ్వంశ్చ ద్వారాణి కవాటాన్యవఘాటయన్ ॥ 15 ॥
ప్రవిశన్నిష్పతంశ్చాపి ప్రపతన్నుత్పతన్నపి ।
సర్వమప్యవకాశం స విచచార మహాకపిః ॥ 16 ॥
చతురంగులమాత్రోఽపి నావకాశః స విద్యతే ।
రావణాంతఃపురే తస్మిన్ యం కపిర్న జగామ సః ॥ 17 ॥
ప్రాకారాంతరరథ్యాశ్చ వేదికాశ్చైత్యసంశ్రయాః ।
దీర్ఘికాః పుష్కరిణ్యశ్చ సర్వం తేనావలోకితమ్ ॥ 18 ॥
రాక్షస్యో వివిధాకారా విరూపా వికృతాస్తథా ।
దృష్టా హనుమతా తత్ర న తు సా జనకాత్మజా ॥ 19 ॥
రూపేణాప్రతిమా లోకే వరా విద్యాధరస్త్రియః ।
దృష్టా హనుమతా తత్ర న తు రాఘవనందినీ ॥ 20 ॥
నాగకన్యా వరారోహాః పూర్ణచన్ర్దనిభాననాః ।
దృష్టా హనుమతా తత్ర న తు సీతా సుమధ్యమా ॥ 21 ॥
ప్రమథ్య రాక్షసేంద్రేణ నాగకన్యా బలాద్ధృతాః ।
దృష్టా హనుమతా తత్ర న సా జనకనందినీ ॥ 22 ॥
సోఽపశ్యంస్తాం మహాబాహుః పశ్యంశ్చాన్యా వరస్త్రియః ।
విషసాద ముహుర్ధీమాన్ హనుమాన్ మారుతాత్మజః ॥ 23 ॥
ఉద్యోగం వానరేంద్రాణాం ప్లవనం సాగరస్య చ ।
వ్యర్థం వీక్ష్యానిలసుతశ్చింతాం పునరుపాగమత్ ॥ 24 ॥
అవతీర్య విమానాచ్చ హనుమాన్ మారుతాత్మజః ।
చింతాముపజగామాథ శోకోపహతచేతనః ॥ 25 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సుందరకాండే ద్వాదశస్సర్గః ॥
