View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.5 Kishkindha Kanda - Sarga 5

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha pañchamassargaḥ ।

ṛśyamūkāttu hanumāngatvā tu malayaṃ girim ।
āchachakṣē tadā vīrau kapirājāya rāghavau ॥ 1 ॥

ayaṃ rāmō mahāprājña ssamprāptō dṛḍhavikramaḥ ।
lakṣmaṇēna saha bhrātrā rāmō'yaṃ satyavikramaḥ ॥ 2 ॥

ikṣvākūṇāṃ kulē jātō rāmō daśarathātmajaḥ ।
dharmē nigaditaśchaiva piturnirdēśapāragaḥ ॥ 3 ॥

tasyāsya vasatō'raṇyē niyatasya mahātmanaḥ ।
rāvaṇēna hṛtā bhāryā sa tvāṃ śaraṇamāgataḥ ॥ 4 ॥

rājasūyāśvamēdhaiścha vahniryēnābhitarpitaḥ ।
dakṣiṇāścha tathōtsṛṣṭā gāvaśśatasahasraśaḥ ॥ 5 ॥

tapasā satyavākyēna vasudhā yēna pālitā ।
strī hētōstasya putrō'yaṃ rāmastvāṃ śaraṇaṃ gataḥ ॥ 6 ॥

bhavatā sakhyakāmau tau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ।
pratigṛhyārchayasvaitau pūjanīyatamāvubhau ॥ 7 ॥

śrutvā hanumatō vākyaṃ sugrīvō hṛṣṭamānasaḥ ।
bhayaṃ charāghavādghōraṃ prajahau vigatajvaraḥ ॥ 8 ॥

sakṛtvā mānuṣaṃ rūpaṃ sugrīvaḥ plavagarṣabhaḥ ।
darśanīyatamō bhūtvā prītyā prōvācha rāghavam ॥ 9 ॥

bhavāndharmavinītaścha vikrāntassarvavatsalaḥ ।
ākhyātā vāyuputrēṇa tattvatō mē bhavadguṇāḥ ॥ 10 ॥

tanmamaivaiṣa satkārō lābhaśchaivōttamaḥ prabhō ।
yattvamichChasi sauhārdaṃ vānarēṇa mayā saha ॥ 11 ॥

rōchatē yadi vā sakhyaṃ bāhurēṣa prasāritaḥ ।
gṛhyatāṃ pāṇinā pāṇirmaryādā badhyatāṃ dhruvā ॥ 12 ॥

ētattu vachanaṃ śrutvā sugrīvēṇa subhāṣitam ।
samprahṛṣṭamanā hastaṃ pīḍayāmāsa pāṇinā ॥ 13 ॥

hṛdyaṃ sauhṛdamālambyaparyaṣvajata pīḍitam ।
tatō hanūmānsantyajya bhikṣurūpamarindamaḥ ॥ 14 ॥

kāṣṭhayōssvēna rūpēṇa janayāmāsa pāvakam ।
dīpyamānaṃ tatō vahniṃ hniṃ puṣpairabhyarchya satkṛtam ॥ 15 ॥

tayōrmadhyē'tha suprītō nidadhē susamāhitaḥ ।
tatō'gniṃ dīpyamānaṃ tau chakratuścha pradakṣiṇam ॥ 16 ॥

sugrīvō rāghavaśchaiva vayasyatvamupāgatau ।
tatassuprītamanasau tāvubhau harirāghavau ॥ 17 ॥

anyōnyamabhivīkṣantau na tṛptimupajagmatuḥ ।
tvaṃ vayasyō'si mē hṛdyō hyēkaṃ duḥkhaṃ sukhaṃ cha nau ॥ 18 ॥

sugrīvō rāghavaṃ vākyamityuvācha prahṛṣṭavat ।
tatassuparṇabahulāṃ Chitvā śākhāṃ supuṣpitām ॥ 19 ॥

sālasyāstīrya sugrīvō niṣasāda sarāghavaḥ ।
lakṣmaṇāyātha saṃhṛṣṭō hanūmān plavagarṣabhaḥ ॥ 20 ॥

śākhāṃ chandanavṛkṣasya dadau paramapuṣpitām ।
tataḥ prahṛṣṭassugrīvaḥ ślakṣṇaṃ madhurayā girā ॥ 21 ॥

pratyuvācha tadā rāmaṃ harṣavyākulalōchanaḥ ।
ahaṃ vinikṛtō rāma charāmīha bhayārditaḥ ॥ 22 ॥

hṛtabhāryō vanē trastō durgamētadupāśritaḥ ।
sō'haṃ trastō vanē bhītō vasāmyudbhrāntachētanaḥ ॥ 23 ॥

vālinā nikṛtō bhrātrā kṛtavairaścha rāghava ।
vālinō mē mahābhāga bhayārtasyābhayaṃ kuru ॥ 24 ॥

kartumarhasi kākutstha bhayaṃ mē na bhavēdyathā ।
ēvamuktastu tējasvī dharmajñō dharmavatsalaḥ ॥ 25 ॥

pratyabhāṣata kākutsthaḥ sugrīvaṃ prahasanniva ।
upakāraphalaṃ mitraṃ viditaṃ mē mahākapē ॥ 26 ॥

vālinaṃ taṃ vadhiṣyāmi tava bhāryāpahāriṇam ।
amōghāssūryasaṅkāśā mamaitē niśitāśśarāḥ ॥ 27 ॥

tasminvālini durvṛttē nipatiṣyanti vēgitāḥ ।
kaṅkapatrapratichChannā mahēndrāśanisannibhāḥ ॥ 28 ॥

tīkṣṇāgrā ṛjuparvāṇassarōṣā bhujagā iva ।
tamadya vālinaṃ paśya tīkṣṇairāśīviṣōpamaiḥ ॥ 29 ॥

śarairvinihataṃ bhūmau vikīrṇamiva parvatam ।
sa tu tadvachanaṃ śrutvā rāghavasyātmanō hitam ॥ 30 ॥

sugrīvaḥ paramaprītassumahadvākyamabravīt ।
tava prasādēna nṛsiṃha rāghava priyāṃ cha rājyaṃ cha samāpnuyāmaham ।
tathā kuru tvaṃ naradēva vairiṇaṃ yathā nihaṃsyadya ripummamāgrajam ॥ 31 ॥

sītā kapīndrakṣaṇadācharāṇāṃ rājīvahēmajvalanōpamāni ।
sugrīvarāmapraṇayaprasaṅgē vāmāni nētrāṇi samaṃ sphuranti ॥ 32 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē pañchamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: