શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ સપ્તપંચાશસ્સર્ગઃ ।
સ ચંદ્રકુમુદં રમ્યં સાર્કકારંડવં શુભમ્ ।
તિષ્યશ્રવણકાદંબમભ્રશૈવાલશાદ્વલમ્ ॥ 1 ॥
પુનર્વસુમહામીનં લોહિતાંગમહાગ્રહમ્ ।
ઐરાવતમહાદ્વીપં સ્વાતિહંસવિલોલિતમ્ ॥ 2 ॥
વાતસંઘાતજાતોર્મિ ચંદ્રાંશુશિશિરાંબુમત્ ।
ભુજંગયક્ષગંધર્વપ્રબુદ્ધકમલોત્પલમ્ ॥ 3 ॥
હનુમાન્મારુતગતિર્મહાનૌરિવ સાગરમ્ ।
અપારમપરિશ્રાંતઃ પુપ્લુવે ગગનાર્ણવમ્ ॥ 4 ॥
ગ્રસમાન ઇવાકાશં તારાધિપમિવોલ્લિખન્ ।
હરન્નિવ સનક્ષત્રં ગગનં સાર્કમંડલમ્ ॥ 5 ॥
મારુતસ્યાત્મજઃ શ્રીમાન્કપિર્વ્યોમચરો મહાન્ ।
હનુમાન્મેઘજાલાનિ વિકર્ષન્નિવ ગચ્છતિ ॥ 6 ॥
પાંડુરારુણવર્ણાનિ નીલમાંજિષ્ઠકાનિ ચ ।
હરિતારુણવર્ણાનિ મહાભ્રાણિ ચકાશિરે ॥ 7 ॥
પ્રવિશન્નભ્રજાલાનિ નિષ્પતંશ્ચ પુનઃ પુનઃ ।
પ્રચ્છન્નશ્ચ પ્રકાશશ્ચ ચંદ્રમા ઇવ લક્ષ્યતે ॥ 8 ॥
વિવિધાભ્રઘનાપન્નગોચરો ધવલાંબરઃ ।
દૃશ્યાદૃશ્યતનુર્વીરસ્તદા ચંદ્રાયતેઽંબરે ॥ 9 ॥
તાર્ક્ષ્યાયમાણો ગગને બભાસે વાયુનંદનઃ ।
દારયન્મેઘબૃંદાનિ નિષ્પતંશ્ચ પુનઃ પુનઃ ॥ 10 ॥
નદન્નાદેન મહતા મેઘસ્વનમહાસ્વનઃ ।
પ્રવરાન્રાક્ષસાન્ હત્વા નામ વિશ્રાવ્ય ચાત્મનઃ ॥ 11 ॥
આકુલાં નગરીં કૃત્વા વ્યથયિત્વા ચ રાવણમ્ ।
અર્દયિત્વા બલં ઘોરં વૈદેહીમભિવાદ્ય ચ ॥ 12 ॥
આજગામ મહાતેજાઃ પુનર્મધ્યેન સાગરમ્ ।
પર્વતેંદ્રં સુનાભં ચ સમુપસ્પૃશ્ય વીર્યવાન્ ॥ 13 ॥
જ્યામુક્ત ઇવ નારાચો મહાવેગોઽભ્યુપાગતઃ ।
સ કિંચિદનુસંપ્રાપ્તઃ સમાલોક્ય મહાગિરિમ્ ॥ 14 ॥
મહેંદ્રં મેઘસંકાશં નનાદ હરિપુંગવઃ ।
સ પૂરયામાસ કપિર્દિશો દશ સમંતતઃ ॥ 15 ॥
નદન્નાદેન મહતા મેઘસ્વનમહાસ્વનઃ ।
સ તં દેશમનુપ્રાપ્તઃ સુહૃદ્ધર્શનલાલસઃ ॥ 16 ॥
નનાદ હરિશાર્દૂલો લાંગૂલં ચાપ્યકંપયત્ ।
તસ્ય નાનદ્યમાનસ્ય સુપર્ણચરિતે પથિ ॥ 17 ॥
ફલતીવાસ્ય ઘોષેણ ગગનં સાર્કમંડલમ્ ।
યે તુ તત્રોત્તરે તીરે સમુદ્રસ્ય મહાબલાઃ ॥ 18 ॥
પૂર્વં સંવિષ્ઠિતાશ્શૂરા વાયુપુત્રદિદૃક્ષવઃ ।
મહતો વાતનુન્નસ્ય તોયદસ્યેવ ગર્જિતમ્ ॥ 19 ॥
શુશ્રુવુસ્તે તદા ઘોષમૂરુવેગં હનૂમતઃ ।
તે દીનમનસસ્સર્વે શુશ્રુવુઃ કાનનૌકસઃ ॥ 20 ॥
વાનરેંદ્રસ્ય નિર્ઘોષં પર્જન્યનિનદોપમમ્ ।
નિશમ્ય નદતો નાદં વાનરાસ્તે સમંતતઃ ॥ 21 ॥
બભૂવુરુત્સુકાસ્સર્વે સુહૃદ્ધર્શનકાંક્ષિણઃ ।
જાંબવાન્ સ હરિશ્રેષ્ઠઃ પ્રીતિસંહૃષ્ટમાનસઃ ॥ 22 ॥
ઉપામંત્ર્ય હરીન્ સર્વાનિદં વચનમબ્રવીત્ ।
સર્વથા કૃતકાર્યોઽસૌ હનુમાન્નાત્ર સંશયઃ ॥ 23 ॥
ન હ્યસ્યાકૃતકાર્યસ્ય નાદ એવંવિધો ભવેત્ ।
તસ્ય બાહૂરુવેગં ચ નિનાદં ચ મહાત્મનઃ ॥ 24 ॥
નિશમ્ય હરયો હૃષ્ટાઃ સમુત્પેતુસ્તતસ્તતઃ ।
તે નગાગ્રાન્નગાગ્રાણિ શિખરાચ્છિખરાણિ ચ ॥ 25 ॥
પ્રહૃષ્ટાઃ સમપદ્યંત હનૂમંતં દિદૃક્ષવઃ ।
તે પ્રીતાઃ પાદપાગ્રેષુ ગૃહ્ય શાખાઃ સુવિષ્ઠિતાઃ ॥ 26 ॥
વાસાંસીવ પ્રશાખાશ્ચ સમાવિધ્યંત વાનરાઃ ।
ગિરિગહ્વરસંલીનો યથા ગર્જતિ મારુતઃ ॥ 27 ॥
એવં જગર્જ બલવાન્ હનુમાન્મારુતાત્મજઃ ।
તમભ્રઘનસંકાશમાપતંતં મહાકપિમ્ ॥ 28 ॥
દૃષ્ટ્વા તે વાનરાસ્સર્વે તસ્થુઃ પ્રાંજલયસ્તદા ।
તતસ્તુ વેગવાંસ્તસ્ય ગિરેર્ગિરિનિભઃ કપિઃ ॥ 29 ॥
નિપપાત મહેંદ્રસ્ય શિખરે પાદપાકુલે ।
હર્ષેણાપૂર્યમાણોઽસૌ રમ્યે પર્વતનિર્ઝરે ॥ 30 ॥
છિન્નપક્ષ ઇવાઽકાશાત્પપાત ધરણીધરઃ ।
તતસ્તે પ્રીતમનસસ્સર્વે વાનરપુંગવાઃ ॥ 31 ॥
હનુમંતં મહાત્માનં પરિવાર્યોપતસ્થિરે ।
પરિવાર્ય ચ તે સર્વે પરાં પ્રીતિમુપાગતાઃ ॥ 32 ॥
પ્રહૃષ્ટવદના સ્સર્વે તમરોગમુપાગતમ્ ।
ઉપાયનાનિ ચાદાય મૂલાનિ ચ ફલાનિ ચ ॥ 33 ॥
પ્રત્યર્ચયન્ હરિશ્રેષ્ઠં હરયો મારુતાત્મજમ્ ।
હનુમાંસ્તુ ગુરૂન્ વૃદ્ધાંજાંબવત્પ્રમુખાંસ્તદા ॥ 34 ॥
કુમારમંગદં ચૈવ સોઽવંદત મહાકપિઃ ।
સ તાભ્યાં પૂજિતઃ પૂજ્યઃ કપિભિશ્ચ પ્રસાદિતઃ ॥ 35 ॥
દૃષ્ટા સીતેતિ વિક્રાંત સ્સંક્ષેપેણ ન્યવેદયત્ ।
નિષસાદ ચ હસ્તેન ગૃહીત્વા વાલિનસ્સુતમ્ ॥ 36 ॥
રમણીયે વનોદ્દેશે મહેંદ્રસ્ય ગિરેસ્તદા ।
હનુમાનબ્રવીદ્ધૃષ્ટસ્તદા તાન્વાનરર્ષભાન્ ॥ 37 ॥
અશોકવનિકાસંસ્થા દૃષ્ટા સા જનકાત્મજા ।
રક્ષમાણા સુઘોરાભી રાક્ષસીભિરનિંદિતા ॥ 38 ॥
એકવેણીધરા બાલા રામદર્શનલાલસા ।
ઉપવાસપરિશ્રાંતા જટિલા મલિના કૃશા ॥ 39 ॥
તતો દૃષ્ટેતિ વચનં મહાર્થમમૃતોપમમ્ ।
નિશમ્ય મારુતેસ્સર્વે મુદિતા વાનરાભવન્ ॥ 40 ॥
ક્ષ્વેલંત્યન્યે નદંત્યન્યે ગર્જંત્યન્યે મહાબલાઃ ।
ચક્રુઃ કિલકિલામન્યે પ્રતિગર્જંતિ ચાપરે ॥ 41 ॥
કેચિદુચ્છ્રિતલાંગૂલાઃ પ્રહૃષ્ટાઃ કપિકુંજરાઃ ।
આયતાંચિતદીર્ઘાણિ લાંગૂલાનિ પ્રવિવ્યધુઃ ॥ 42 ॥
અપરે ચ હનૂમંતં વાનરા વારણોપમમ્ ।
આપ્લુત્ય ગિરિશૃંગેભ્યસ્સંસ્પૃશંતિ સ્મ હર્ષિતાઃ ॥ 43 ॥
ઉક્તવાક્યં હનૂમંતમંગદસ્તમથાબ્રવીત્ ।
સર્વેષાં હરિવીરાણાં મધ્યે વચનમુત્તમમ્ ॥ 44 ॥
સત્ત્વે વીર્યે ન તે કશ્ચિત્સમો વાનર વિદ્યતે ।
યદવપ્લુત્ય વિસ્તીર્ણં સાગરં પુનરાગતઃ ॥ 45 ॥
અહો સ્વામિનિ તે ભક્તિરહો વીર્યમહો ધૃતિઃ ।
દિષ્ટ્યા દૃષ્ટા ત્વયા દેવી રામપત્ની યશસ્વિની ॥ 46 ॥
દિષ્ટ્યા ત્યક્ષ્યતિ કાકુત્સ્થ શ્શોકં સીતાવિયોગજમ્ ।
તતોઽંગદં હનૂમંતં જાંબવંતં ચ વાનરાઃ ॥ 47 ॥
પરિવાર્ય પ્રમુદિતા ભેજિરે વિપુલાશ્શિલાઃ ।
શ્રોતુકામાસ્સમુદ્રસ્ય લંઘનં વાનરોત્તમાઃ ॥ 48 ॥
દર્શનં ચાપિ લંકાયાસ્સીતાયા રાવણસ્ય ચ ।
તસ્થુઃ પ્રાંજલયસ્સર્વે હનુમદ્વચનોન્મુખાઃ ॥ 49 ॥
તસ્થૌ તત્રાંગદઃ શ્રીમાન્ વાનરૈર્બહુભિર્વૃતઃ ।
ઉપાસ્યમાનો વિબુધૈર્દિવિ દેવપતિર્યથા ॥ 50 ॥
હનૂમતા કીર્તિમતા યશસ્વિના તથાંગદેનાંગદબદ્ધબાહુના ।
મુદા તદાઽધ્યાસિતમુન્નતં મહન્મહીધરાગ્રં જ્વલિતં શ્રિયાભવત્ ॥ 51 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે સપ્તપંચાશસ્સર્ગઃ ॥