View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 5.57 Sundara Kanda - Sarga 57

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha saptapañchāśassargaḥ ।

sa chandrakumudaṃ ramyaṃ sārkakāraṇḍavaṃ śubham ।
tiṣyaśravaṇakādambamabhraśaivālaśādvalam ॥ 1 ॥

punarvasumahāmīnaṃ lōhitāṅgamahāgraham ।
airāvatamahādvīpaṃ svātihaṃsavilōlitam ॥ 2 ॥

vātasaṅghātajātōrmi chandrāṃśuśiśirāmbumat ।
bhujaṅgayakṣagandharvaprabuddhakamalōtpalam ॥ 3 ॥

hanumānmārutagatirmahānauriva sāgaram ।
apāramapariśrāntaḥ pupluvē gaganārṇavam ॥ 4 ॥

grasamāna ivākāśaṃ tārādhipamivōllikhan ।
haranniva sanakṣatraṃ gaganaṃ sārkamaṇḍalam ॥ 5 ॥

mārutasyātmajaḥ śrīmānkapirvyōmacharō mahān ।
hanumānmēghajālāni vikarṣanniva gachChati ॥ 6 ॥

pāṇḍurāruṇavarṇāni nīlamāñjiṣṭhakāni cha ।
haritāruṇavarṇāni mahābhrāṇi chakāśirē ॥ 7 ॥

praviśannabhrajālāni niṣpataṃścha punaḥ punaḥ ।
prachChannaścha prakāśaścha chandramā iva lakṣyatē ॥ 8 ॥

vividhābhraghanāpannagōcharō dhavalāmbaraḥ ।
dṛśyādṛśyatanurvīrastadā chandrāyatē'mbarē ॥ 9 ॥

tārkṣyāyamāṇō gaganē babhāsē vāyunandanaḥ ।
dārayanmēghabṛndāni niṣpataṃścha punaḥ punaḥ ॥ 10 ॥

nadannādēna mahatā mēghasvanamahāsvanaḥ ।
pravarānrākṣasān hatvā nāma viśrāvya chātmanaḥ ॥ 11 ॥

ākulāṃ nagarīṃ kṛtvā vyathayitvā cha rāvaṇam ।
ardayitvā balaṃ ghōraṃ vaidēhīmabhivādya cha ॥ 12 ॥

ājagāma mahātējāḥ punarmadhyēna sāgaram ।
parvatēndraṃ sunābhaṃ cha samupaspṛśya vīryavān ॥ 13 ॥

jyāmukta iva nārāchō mahāvēgō'bhyupāgataḥ ।
sa kiñchidanusamprāptaḥ samālōkya mahāgirim ॥ 14 ॥

mahēndraṃ mēghasaṅkāśaṃ nanāda haripuṅgavaḥ ।
sa pūrayāmāsa kapirdiśō daśa samantataḥ ॥ 15 ॥

nadannādēna mahatā mēghasvanamahāsvanaḥ ।
sa taṃ dēśamanuprāptaḥ suhṛddharśanalālasaḥ ॥ 16 ॥

nanāda hariśārdūlō lāṅgūlaṃ chāpyakampayat ।
tasya nānadyamānasya suparṇacharitē pathi ॥ 17 ॥

phalatīvāsya ghōṣēṇa gaganaṃ sārkamaṇḍalam ।
yē tu tatrōttarē tīrē samudrasya mahābalāḥ ॥ 18 ॥

pūrvaṃ saṃviṣṭhitāśśūrā vāyuputradidṛkṣavaḥ ।
mahatō vātanunnasya tōyadasyēva garjitam ॥ 19 ॥

śuśruvustē tadā ghōṣamūruvēgaṃ hanūmataḥ ।
tē dīnamanasassarvē śuśruvuḥ kānanaukasaḥ ॥ 20 ॥

vānarēndrasya nirghōṣaṃ parjanyaninadōpamam ।
niśamya nadatō nādaṃ vānarāstē samantataḥ ॥ 21 ॥

babhūvurutsukāssarvē suhṛddharśanakāṅkṣiṇaḥ ।
jāmbavān sa hariśrēṣṭhaḥ prītisaṃhṛṣṭamānasaḥ ॥ 22 ॥

upāmantrya harīn sarvānidaṃ vachanamabravīt ।
sarvathā kṛtakāryō'sau hanumānnātra saṃśayaḥ ॥ 23 ॥

na hyasyākṛtakāryasya nāda ēvaṃvidhō bhavēt ।
tasya bāhūruvēgaṃ cha ninādaṃ cha mahātmanaḥ ॥ 24 ॥

niśamya harayō hṛṣṭāḥ samutpētustatastataḥ ।
tē nagāgrānnagāgrāṇi śikharāchChikharāṇi cha ॥ 25 ॥

prahṛṣṭāḥ samapadyanta hanūmantaṃ didṛkṣavaḥ ।
tē prītāḥ pādapāgrēṣu gṛhya śākhāḥ suviṣṭhitāḥ ॥ 26 ॥

vāsāṃsīva praśākhāścha samāvidhyanta vānarāḥ ।
girigahvarasaṃlīnō yathā garjati mārutaḥ ॥ 27 ॥

ēvaṃ jagarja balavān hanumānmārutātmajaḥ ।
tamabhraghanasaṅkāśamāpatantaṃ mahākapim ॥ 28 ॥

dṛṣṭvā tē vānarāssarvē tasthuḥ prāñjalayastadā ।
tatastu vēgavāṃstasya girērgirinibhaḥ kapiḥ ॥ 29 ॥

nipapāta mahēndrasya śikharē pādapākulē ।
harṣēṇāpūryamāṇō'sau ramyē parvatanirjharē ॥ 30 ॥

Chinnapakṣa ivā'kāśātpapāta dharaṇīdharaḥ ।
tatastē prītamanasassarvē vānarapuṅgavāḥ ॥ 31 ॥

hanumantaṃ mahātmānaṃ parivāryōpatasthirē ।
parivārya cha tē sarvē parāṃ prītimupāgatāḥ ॥ 32 ॥

prahṛṣṭavadanā ssarvē tamarōgamupāgatam ।
upāyanāni chādāya mūlāni cha phalāni cha ॥ 33 ॥

pratyarchayan hariśrēṣṭhaṃ harayō mārutātmajam ।
hanumāṃstu gurūn vṛddhāñjāmbavatpramukhāṃstadā ॥ 34 ॥

kumāramaṅgadaṃ chaiva sō'vandata mahākapiḥ ।
sa tābhyāṃ pūjitaḥ pūjyaḥ kapibhiścha prasāditaḥ ॥ 35 ॥

dṛṣṭā sītēti vikrānta ssaṅkṣēpēṇa nyavēdayat ।
niṣasāda cha hastēna gṛhītvā vālinassutam ॥ 36 ॥

ramaṇīyē vanōddēśē mahēndrasya girēstadā ।
hanumānabravīddhṛṣṭastadā tānvānararṣabhān ॥ 37 ॥

aśōkavanikāsaṃsthā dṛṣṭā sā janakātmajā ।
rakṣamāṇā sughōrābhī rākṣasībhiraninditā ॥ 38 ॥

ēkavēṇīdharā bālā rāmadarśanalālasā ।
upavāsapariśrāntā jaṭilā malinā kṛśā ॥ 39 ॥

tatō dṛṣṭēti vachanaṃ mahārthamamṛtōpamam ।
niśamya mārutēssarvē muditā vānarābhavan ॥ 40 ॥

kṣvēlantyanyē nadantyanyē garjantyanyē mahābalāḥ ।
chakruḥ kilakilāmanyē pratigarjanti chāparē ॥ 41 ॥

kēchiduchChritalāṅgūlāḥ prahṛṣṭāḥ kapikuñjarāḥ ।
āyatāñchitadīrghāṇi lāṅgūlāni pravivyadhuḥ ॥ 42 ॥

aparē cha hanūmantaṃ vānarā vāraṇōpamam ।
āplutya giriśṛṅgēbhyassaṃspṛśanti sma harṣitāḥ ॥ 43 ॥

uktavākyaṃ hanūmantamaṅgadastamathābravīt ।
sarvēṣāṃ harivīrāṇāṃ madhyē vachanamuttamam ॥ 44 ॥

sattvē vīryē na tē kaśchitsamō vānara vidyatē ।
yadavaplutya vistīrṇaṃ sāgaraṃ punarāgataḥ ॥ 45 ॥

ahō svāmini tē bhaktirahō vīryamahō dhṛtiḥ ।
diṣṭyā dṛṣṭā tvayā dēvī rāmapatnī yaśasvinī ॥ 46 ॥

diṣṭyā tyakṣyati kākutstha śśōkaṃ sītāviyōgajam ।
tatō'ṅgadaṃ hanūmantaṃ jāmbavantaṃ cha vānarāḥ ॥ 47 ॥

parivārya pramuditā bhējirē vipulāśśilāḥ ।
śrōtukāmāssamudrasya laṅghanaṃ vānarōttamāḥ ॥ 48 ॥

darśanaṃ chāpi laṅkāyāssītāyā rāvaṇasya cha ।
tasthuḥ prāñjalayassarvē hanumadvachanōnmukhāḥ ॥ 49 ॥

tasthau tatrāṅgadaḥ śrīmān vānarairbahubhirvṛtaḥ ।
upāsyamānō vibudhairdivi dēvapatiryathā ॥ 50 ॥

hanūmatā kīrtimatā yaśasvinā tathāṅgadēnāṅgadabaddhabāhunā ।
mudā tadā'dhyāsitamunnataṃ mahanmahīdharāgraṃ jvalitaṃ śriyābhavat ॥ 51 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē saptapañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: