శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ తృతీయస్సర్గః ।
సుగ్రీవస్యవచశ్శ్రుత్వాహేతుమత్పరమార్థవత్ ।
ప్రతిజగ్రాహకాకుత్స్థోహనూమంతమథాబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
తపసాసేతుబంధేనసాగరోచ్ఛోషణేనచ ।
సర్వథాసుసమర్థోఽస్మిసాగరస్యాస్యలంఘనే ॥ 2 ॥
కతిదుర్గాణిదుర్గాయాలంకాయాబ్రూహితానిమే ।
జ్ఞాతుమిచ్ఛామితత్సర్వందర్శనాదివవానర ॥ 3 ॥
బలస్యపరిమాణంచద్వారదుర్గక్రియామపి ।
గుప్తికర్మచలంకాయారక్షసాంసదనానిచ ॥ 4 ॥
యథాసుఖంయథావచ్ఛలంకాయామసిదృష్టవాన్ ।
సర్వమాచక్ష్వతత్త్వేనసర్వథాకుశలోహ్యసి ॥ 5 ॥
శ్రుత్వారామస్యవచనంహనుమాన్మారుతాత్మజః ।
వాక్యంవాక్యవిదాంశ్రేష్ఠోరామంపునరథాబ్రవీత్ ॥ 6 ॥
శ్రూయతాంసర్వమాఖ్యాస్యేదుర్గకర్మవిధానతః ।
గుప్తాపురీయథాలంకారక్షితాచయథాబలైః ॥ 7 ॥
రాక్షసాశ్చయథాస్నిగ్ధారావణస్యచతేజసా ।
పరాంసమృద్ధింలంకాయాస్సాగరస్యచభీమతామ్ ॥ 8 ॥
విభాగంచబలౌఘస్యనిర్దేశంవాహనస్యచ ।
ఏవముక్త్వాకపిశ్రేష్ఠఃకథయామాసతత్త్వవితః ॥ 9 ॥
హృష్టప్రముదితాలంకామత్తద్విపసమాకులా ।
మహతీరథసంపూర్ణారక్షోగణసమాకులా ॥ 10 ॥
దృఢబద్ధకవాటానిమహాపరిఘవంతిచ ।
ద్వారాణివిపులాన్యస్యాశ్చత్వారిసుమహాంతిచ ॥ 11 ॥
తత్రేషూపలయంత్రాణిబలవంతిమహాంతిచ ।
ఆగతంపరసైన్యంతైస్తత్రప్రతినివార్యతే ॥ 12 ॥
ద్వారేషుసంస్కృతాభీమాఃకాలాయసమయాశ్శితాః ।
శతశోరచితావీరైశ్శతఘ్నయోరక్షసాంగణై ॥ 13 ॥
సౌవర్ణస్తుమహాంస్తస్యాఃప్రాకారోదుష్ప్రధర్షణః ।
మణీవిద్రుమవైదూర్యముక్తావిరచితాంతరః ॥ 14 ॥
సర్వతశ్చమహాభీమాశ్శీతతోయవహాశ్శుభాః ।
అగాధాగ్రాహవత్యశ్చపరిఖామీనసేవితా ॥ 15 ॥
ద్వారేషుతాసాంచత్వారస్సంక్రమాఃపరమాయతాః ।
యంత్రైరుపేతాబహుభిర్మహద్భిర్గృహపంక్తిభిః ॥ 16 ॥
త్రాయంతేసంక్రమాస్తత్రపరసైన్యాగతేసతి ।
యంత్రైస్తైరవకీర్యంతేపరిఖాసుసమంతతః ॥ 17 ॥
ఏకస్త్వకంప్యోబలవాన్సంక్రమస్సుమహాదృఢః ।
కాంచనై ర్బహుభిస్స్తంభైర్వేదికాభిశ్చశోభితః ॥ 18 ॥
స్వయంప్రకృతిమాపన్నోయుయుత్సూరామ రావణః ।
ఉత్థితశ్చాప్రమత్తశ్చబలానామనుదర్శనే ॥ 19 ॥
లంకాపునర్నిరాలంబాదేవదుర్గాభయావహా ।
నాదేయంపార్వతంవాన్యంకృత్రిమంచచతుర్విధమ్ ॥ 20 ॥
స్థితాపారేసముద్రస్యదూరపారస్యరాఘవ ।
నౌపథోపిశ్చనాస్త్యత్రనిరాదేశశ్చసర్వశః ॥ 21 ॥
శైలాగ్రేరచితాదుర్గాసాపురైర్దేవపురోపమా ।
వాజివారణాసంపూర్ణాలంకాపరమదుర్జయా ॥ 22 ॥
పరిఖాశ్చశతఘ్నయశ్చయంత్రాణివివిధానిచ ।
శోభయంతిపురీంలంకాంరావణస్యదురాత్మనః ॥ 23 ॥
అయుతంరక్షసామత్రపూర్వద్వారంసమాశ్రితమ్ ।
శూలహస్తాదురాధర్షాస్సర్వేఖంగాగ్రయోధినః ॥ 24 ॥
నియుతంరక్షసామత్రదక్షిణద్వారమాశ్రితమ్ ।
చతురంగేణసైన్యేనయోధాస్తత్రాప్యనుత్తమాః ॥ 25 ॥
ప్రయుతంరక్షసామత్రపశ్చిమద్వారమాశ్రితమ్ ।
చర్మఖంగధరాస్సర్వేతథాసర్వాస్త్రకోవిదాః ॥ 26 ॥
న్యర్బుదంరక్షసామత్రాప్యుత్తరద్వారమాశ్రితమ్ ।
రథినశ్చాశ్వవాహాశ్చకులపుత్త్రాస్సుపూజితాః ॥ 27 ॥
శతశోఽథసహస్రాణిమధ్యమంస్కంధమాశ్రితాః ।
యాతుధానాదురాధర్షాస్సాగ్రకోటిశ్చరక్షసామ్ ॥ 28 ॥
తేమయాసంక్రమాభగ్నాఃపరిఖాశ్చావపూరితాః ।
దగ్ధాచనగరీలంకాప్రాకారాశ్చావసాదితాః ॥ 29 ॥
బలైకదేశఃక్షపితోరాక్షసానాంమహాత్మనామ్ ।
యేనకేనతుమార్గేణతరామవరుణాలయమ్ ।
హతేతినగరీలంకావానరైరవధార్యతామ్ ॥ 30 ॥
అంగదోద్వివిదోమైందోజాంబవాన్పనసోఽనలః ।
నీలస్సేనాపతిశ్చేవబలశేషేణకింతవ ॥ 31 ॥
ప్లవమానాహిగత్వాతాంరావణస్యమహాపురీమ్ ॥ 32 ॥
సపర్వతవనాంభిత్త్వాసఖాతాంచసప్రతోరణామ్ ।
సప్రాకారాంసభవనామానయిష్యంతిరాఘవ ॥ 33 ॥
ఏవమాజ్ఞాపయక్షిప్రంబలానాంసర్వసంగ్రహమ్ ।
ముహూర్తేనతుయుక్తేనప్రస్థానమభిరోచయ ॥ 34 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే తృతీయస్సర్గః ॥
