શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ તૃતીયસ્સર્ગઃ ।
સુગ્રીવસ્યવચશ્શ્રુત્વાહેતુમત્પરમાર્થવત્ ।
પ્રતિજગ્રાહકાકુત્સ્થોહનૂમંતમથાબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
તપસાસેતુબંધેનસાગરોચ્છોષણેનચ ।
સર્વથાસુસમર્થોઽસ્મિસાગરસ્યાસ્યલંઘને ॥ 2 ॥
કતિદુર્ગાણિદુર્ગાયાલંકાયાબ્રૂહિતાનિમે ।
જ્ઞાતુમિચ્છામિતત્સર્વંદર્શનાદિવવાનર ॥ 3 ॥
બલસ્યપરિમાણંચદ્વારદુર્ગક્રિયામપિ ।
ગુપ્તિકર્મચલંકાયારક્ષસાંસદનાનિચ ॥ 4 ॥
યથાસુખંયથાવચ્છલંકાયામસિદૃષ્ટવાન્ ।
સર્વમાચક્ષ્વતત્ત્વેનસર્વથાકુશલોહ્યસિ ॥ 5 ॥
શ્રુત્વારામસ્યવચનંહનુમાન્મારુતાત્મજઃ ।
વાક્યંવાક્યવિદાંશ્રેષ્ઠોરામંપુનરથાબ્રવીત્ ॥ 6 ॥
શ્રૂયતાંસર્વમાખ્યાસ્યેદુર્ગકર્મવિધાનતઃ ।
ગુપ્તાપુરીયથાલંકારક્ષિતાચયથાબલૈઃ ॥ 7 ॥
રાક્ષસાશ્ચયથાસ્નિગ્ધારાવણસ્યચતેજસા ।
પરાંસમૃદ્ધિંલંકાયાસ્સાગરસ્યચભીમતામ્ ॥ 8 ॥
વિભાગંચબલૌઘસ્યનિર્દેશંવાહનસ્યચ ।
એવમુક્ત્વાકપિશ્રેષ્ઠઃકથયામાસતત્ત્વવિતઃ ॥ 9 ॥
હૃષ્ટપ્રમુદિતાલંકામત્તદ્વિપસમાકુલા ।
મહતીરથસંપૂર્ણારક્ષોગણસમાકુલા ॥ 10 ॥
દૃઢબદ્ધકવાટાનિમહાપરિઘવંતિચ ।
દ્વારાણિવિપુલાન્યસ્યાશ્ચત્વારિસુમહાંતિચ ॥ 11 ॥
તત્રેષૂપલયંત્રાણિબલવંતિમહાંતિચ ।
આગતંપરસૈન્યંતૈસ્તત્રપ્રતિનિવાર્યતે ॥ 12 ॥
દ્વારેષુસંસ્કૃતાભીમાઃકાલાયસમયાશ્શિતાઃ ।
શતશોરચિતાવીરૈશ્શતઘ્નયોરક્ષસાંગણૈ ॥ 13 ॥
સૌવર્ણસ્તુમહાંસ્તસ્યાઃપ્રાકારોદુષ્પ્રધર્ષણઃ ।
મણીવિદ્રુમવૈદૂર્યમુક્તાવિરચિતાંતરઃ ॥ 14 ॥
સર્વતશ્ચમહાભીમાશ્શીતતોયવહાશ્શુભાઃ ।
અગાધાગ્રાહવત્યશ્ચપરિખામીનસેવિતા ॥ 15 ॥
દ્વારેષુતાસાંચત્વારસ્સંક્રમાઃપરમાયતાઃ ।
યંત્રૈરુપેતાબહુભિર્મહદ્ભિર્ગૃહપંક્તિભિઃ ॥ 16 ॥
ત્રાયંતેસંક્રમાસ્તત્રપરસૈન્યાગતેસતિ ।
યંત્રૈસ્તૈરવકીર્યંતેપરિખાસુસમંતતઃ ॥ 17 ॥
એકસ્ત્વકંપ્યોબલવાન્સંક્રમસ્સુમહાદૃઢઃ ।
કાંચનૈ ર્બહુભિસ્સ્તંભૈર્વેદિકાભિશ્ચશોભિતઃ ॥ 18 ॥
સ્વયંપ્રકૃતિમાપન્નોયુયુત્સૂરામ રાવણઃ ।
ઉત્થિતશ્ચાપ્રમત્તશ્ચબલાનામનુદર્શને ॥ 19 ॥
લંકાપુનર્નિરાલંબાદેવદુર્ગાભયાવહા ।
નાદેયંપાર્વતંવાન્યંકૃત્રિમંચચતુર્વિધમ્ ॥ 20 ॥
સ્થિતાપારેસમુદ્રસ્યદૂરપારસ્યરાઘવ ।
નૌપથોપિશ્ચનાસ્ત્યત્રનિરાદેશશ્ચસર્વશઃ ॥ 21 ॥
શૈલાગ્રેરચિતાદુર્ગાસાપુરૈર્દેવપુરોપમા ।
વાજિવારણાસંપૂર્ણાલંકાપરમદુર્જયા ॥ 22 ॥
પરિખાશ્ચશતઘ્નયશ્ચયંત્રાણિવિવિધાનિચ ।
શોભયંતિપુરીંલંકાંરાવણસ્યદુરાત્મનઃ ॥ 23 ॥
અયુતંરક્ષસામત્રપૂર્વદ્વારંસમાશ્રિતમ્ ।
શૂલહસ્તાદુરાધર્ષાસ્સર્વેખંગાગ્રયોધિનઃ ॥ 24 ॥
નિયુતંરક્ષસામત્રદક્ષિણદ્વારમાશ્રિતમ્ ।
ચતુરંગેણસૈન્યેનયોધાસ્તત્રાપ્યનુત્તમાઃ ॥ 25 ॥
પ્રયુતંરક્ષસામત્રપશ્ચિમદ્વારમાશ્રિતમ્ ।
ચર્મખંગધરાસ્સર્વેતથાસર્વાસ્ત્રકોવિદાઃ ॥ 26 ॥
ન્યર્બુદંરક્ષસામત્રાપ્યુત્તરદ્વારમાશ્રિતમ્ ।
રથિનશ્ચાશ્વવાહાશ્ચકુલપુત્ત્રાસ્સુપૂજિતાઃ ॥ 27 ॥
શતશોઽથસહસ્રાણિમધ્યમંસ્કંધમાશ્રિતાઃ ।
યાતુધાનાદુરાધર્ષાસ્સાગ્રકોટિશ્ચરક્ષસામ્ ॥ 28 ॥
તેમયાસંક્રમાભગ્નાઃપરિખાશ્ચાવપૂરિતાઃ ।
દગ્ધાચનગરીલંકાપ્રાકારાશ્ચાવસાદિતાઃ ॥ 29 ॥
બલૈકદેશઃક્ષપિતોરાક્ષસાનાંમહાત્મનામ્ ।
યેનકેનતુમાર્ગેણતરામવરુણાલયમ્ ।
હતેતિનગરીલંકાવાનરૈરવધાર્યતામ્ ॥ 30 ॥
અંગદોદ્વિવિદોમૈંદોજાંબવાન્પનસોઽનલઃ ।
નીલસ્સેનાપતિશ્ચેવબલશેષેણકિંતવ ॥ 31 ॥
પ્લવમાનાહિગત્વાતાંરાવણસ્યમહાપુરીમ્ ॥ 32 ॥
સપર્વતવનાંભિત્ત્વાસખાતાંચસપ્રતોરણામ્ ।
સપ્રાકારાંસભવનામાનયિષ્યંતિરાઘવ ॥ 33 ॥
એવમાજ્ઞાપયક્ષિપ્રંબલાનાંસર્વસંગ્રહમ્ ।
મુહૂર્તેનતુયુક્તેનપ્રસ્થાનમભિરોચય ॥ 34 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે તૃતીયસ્સર્ગઃ ॥
