శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాండమ్ ।
అథ సప్తతితమస్సర్గః ।
భరతే బ్రువతి స్వప్నం దూతాస్తే క్లాంతవాహనాః ।
ప్రవిశ్యాసహ్యపరిఖం రమ్యం రాజగృహం పురమ్ ॥ 1 ॥
సమాగమ్య తు రాజ్ఞా చ రాజపుత్రేణ చార్చితాః రాజ్ఞః పాదౌ గృహీత్వా తు తమూచుర్భరతం వచః ॥ 2 ॥
భరతే బ్రువతి స్వప్నం దూతాస్తే క్లాంతవాహనాః ।
ప్రవిశ్యాసహ్యపరిఖం రమ్యం రాజగృహం పురమ్ ॥ 3 ॥
సమాగమ్య తు రాజ్ఞా చ రాజపుత్రేణ చార్చితాః రాజ్ఞః పాదౌ గృహీత్వా తు తమూచుర్భరతం వచః ॥ 4 ॥
పురోహితస్త్వాం కుశలం ప్రాహ సర్వే చ మంత్రిణః ।
త్వరమాణశ్చ నిర్యాహి కృత్యమాత్యయికం త్వయా ॥ 5 ॥
ఇమాని చ మహార్హాణి వస్త్రాణ్యాభరణాని చ ।
ప్రతిగృహ్య విశాలక్ష మాతులస్య చ దాపయ ॥ 6 ॥
అత్ర విశంతికోట్యస్తు నృపతేర్మాతులస్య తే ।
దశకోట్యస్తు సంపూర్ణాస్తథైవ చ నృపాత్మజ ॥ 7 ॥
ప్రతిగృహ్య తు తత్సర్వం స్వనురక్త స్సుహృజ్జనే ।
దూతానువాచ భరతః కామైస్సంప్రతిపూజ్య తాన్ ॥ 8 ॥
కచ్చిత్సుకుశలీ రాజా పితా దశరథో మమ ।
కచ్చిచ్చారోగతా రామే లక్ష్మణే చ మహాత్మని ॥ 9 ॥
ఆర్యా చ ధర్మనిరతా ధర్మజ్ఞా ధర్మదర్శినీ ।
అరోగా చాపి కౌసల్యా మాతా రామస్య ధీమతః ॥ 10 ॥
కచ్చిత్సుమిత్రా ధర్మజ్ఞా జననీ లక్ష్మణస్య యా ।
శత్రుఘ్నస్య చ వీరస్య సాఽరోగా చాపి మధ్యమా ॥ 11 ॥
ఆత్మకామా సదా చండీ క్రోధనా ప్రాజ్ఞమానినీ ।
అరోగా చాపి మే మాతా కైకేయీ కిమువాచ హ ॥ 12 ॥
ఏవముక్తాస్తు తే దూతాః భరతేన మహాత్మనా ।
ఊచుస్సప్రశ్రయం వాక్యమిదం తం భరతం తదా ॥ 13 ॥
కుశలాస్తే నరవ్యాఘ్ర యేషాం కుశలమిచ్ఛసి ।
శ్రీశ్చ త్వాం వృణుతే పద్మా యుజ్యతాం చాపి తే రథః ॥ 14 ॥
భరతశ్చాపి తాన్ దూతానేవముక్తోఽభ్యభాషత ।
ఆపృచ్చేఽహం మహారాజం దూతాస్సంత్వరయంతి మామ్ ॥ 15 ॥
ఏవముక్త్వా తు తాన్ దూతాన్భరతః పార్థివాత్మజః ।
దూతై స్సంచోదితో వాక్యం మాతామహమువాచ హ ॥ 16 ॥
రాజన్ పితుర్గమిష్యామి సకాశం దూతచోదితః ।
పునరప్యహమేష్యామి యదా మే త్వం స్మరిష్యసి ॥ 17 ॥
భరతేనైవముక్తస్తు నృపో మాతామహస్తదా ।
తమువాచ శుభం వాక్యం శిరస్యాఘ్రాయ రాఘవమ్ ॥ 18 ॥
గచ్ఛ తాతానుజానే త్వాం కైకేయీసుప్రజాస్త్వయా ।
మాతరం కుశలం బ్రూయాః పితరం చ పరంతప ॥ 19 ॥
పురోహితం చ కుశలం యే చాన్యే ద్విజసత్తమాః ।
తౌ చ తాత మహేష్వాసౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ॥ 20 ॥
తస్మై హస్త్యుత్తమాంశ్చిత్రాన్కంబలానజినాని చ ।
అభిసత్కృత్య కైకేయో భరతాయ ధనం దదౌ ॥ 21 ॥
రుక్మనిష్కసహస్రే ద్వే షోడశాశ్వశతాని చ ।
సత్కృత్య కైకయీపుత్రం కేకయో ధనమాదిశత్ ॥ 22 ॥
తథాఽమాత్యానభిప్రేతాన్విశ్వాస్యాంశ్చ గుణాన్వితాన్ ।
దదావశ్వపతిః క్షిప్రం భరతాయానుయాయినః ॥ 23 ॥
ఐరావతానైంద్రశిరాన్నాగాన్వై ప్రియదర్శనాన్ ।
ఖరాన్ శ్రీఘ్రాన్సుసంయుక్తాన్మాతులోఽస్మై ధనం దదౌ ॥ 24 ॥
అంతఃపురేఽతి సంవృద్ధాన్ వ్యాఘ్రవీర్యబలాన్వితాన్ ।
దంష్ట్రాఽఽయుధాన్మహాకాయాన్ శునశ్చోపాయనం దదౌ ॥ 25 ॥
స దత్తం కేకయేంద్రేణ ధనం తన్నాభ్యనందత ।
భరతః కైకయీపుత్రో గమనత్వరయా తదా ॥ 26 ॥
బభూవ హ్యస్య హృదయే చింతా సుమహతీ తదా ।
త్వరయా చాపి దూతానాం స్వప్నస్యాపి చ దర్శనాత్ ॥ 27 ॥
స స్వవేశ్మాభ్యతిక్రమ్య నరనాగాశ్వసంవృతమ్ ।
ప్రపేదే సుమహచ్ఛ్రీమాన్రాజమార్గమనుత్తమమ్ ॥ 28 ॥
అభ్యతీత్య తతోఽపశ్యదంతఃపురముదారధీః ।
తతస్తద్భరతశ్శ్రీమానావివేశానివారితః ॥ 29 ॥
స మాతామహమాపృచ్ఛ్య మాతులం చ యుధాజితమ్ ।
రథమారుహ్య భరతశ్శత్రుఘ్నసహితో యయౌ ॥ 30 ॥
రథాన్మండల చక్రాంశ్చ యోజయిత్వా పరశ్శతమ్ ।
ఉష్ట్ర గోఽశ్వబలైర్భృత్యా భరతం యాంతమన్వయుః ॥ 31 ॥
బలేన గుప్తో భరతో మహాత్మా సహార్యకస్యాఽత్మసమైరమాత్యైః ।
ఆదాయ శత్రుఘ్నమపేతశత్రుర్గృహాద్యయౌ సిద్ధ ఇవేంద్రలోకాత్ ॥ 32 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే సప్తతితమస్సర్గః ॥
