శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాండమ్ ।
అథ అష్టత్రింశస్సర్గః ।
తస్యాం చీరం వసానాయాం నాథవత్యామనాథవత్ ।
ప్రచుక్రోశ జనస్సర్వో ధిక్త్వాం దశరథం త్వితి ॥ 1 ॥
తేన తత్ర ప్రణాదేన దుఃఖితస్స మహీపతిః ।
చిచ్ఛేద జీవితే శ్రద్ధాం ధర్మే యశసి చాత్మనః ॥ 2 ॥
స నిఃశ్వస్యోష్ణమైక్ష్వాక స్తాం భార్యామిదమబ్రవీత్ ।
కైకేయి కుశచీరేణ న సీతా గంతుమర్హతి ॥ 3 ॥
సుకుమారీ చ బాలా చ సతతం చ సుఖోచితా ।
నేయం వనస్య యోగ్యేతి సత్యమాహ గురుర్మమ ॥ 4 ॥
ఇయం హి కస్యాపకరోతి కించి త్తపస్వినీ రాజవరస్య కన్యా ।
యా చీరమాసాద్య జనస్య మధ్యే స్థితా విసంజ్ఞాశ్రమణీవ కాచిత్ ॥ 5 ॥
చీరాణ్యపాస్యాజ్జనకస్య కన్యా నేయం ప్రతిజ్ఞా మమ దత్తపూర్వా ।
యథాసుఖం గచ్ఛతు రాజపుత్రీ వనం సమగ్రా సహ సర్వరత్నైః ॥ 6 ॥
అజీవనార్హేణ మయా నృశంసా కృతా ప్రతిజ్ఞా నియమేన తావత్ ।
తవయా హి బాల్యాత్ ప్రతిపన్నమేతత్ తన్మాం దహేద్వేణుమివాత్మపుష్పమ్ ॥ 7 ॥
రామేణ యది తే పాపే కించిత్కృతమశోభనమ్ ।
అపకారః క ఇహ తే వైదేహ్యా దర్శితోఽధమే ॥ 8 ॥
మృగీవోత్ఫుల్లనయనా మృదుశీలా తపస్వీనీ ।
అపకారం కమిహ తే కరోతి జనకాత్మజా ॥ 9 ॥
నను పర్యాప్త మేతత్తే పాపే రామవివాసనమ్ ।
కిమేభిః కృపణైర్భూయః పాతకైరపి తే కృతైః ॥ 10 ॥
ప్రతిజ్ఞాతం మయా తావత్ త్వయోక్తం దేవి శృణ్వతా ।
రామం యదభిషేకాయ త్వమిహాగతమబ్రవీః ॥ 11 ॥
తత్త్వేతత్సమతిక్రమ్య నిరయం గంతుమిచ్ఛసి ।
మైథిలీమపి యా హి త్వమీక్షసే చీరవాసినీమ్ ॥ 12 ॥
ఇతీవ రాజా విలపన్మహాత్మా శోకస్య నాంతం స దదర్శ కించిత్ ।
భృశాతురత్వాచ్చ పపాత భూమౌ తేనైవ పుత్రవ్యసనేన మగ్నః ॥ 13 ॥
ఏవం బ్రువంతం పితరం రామస్సంప్రస్థితో వనమ్ ।
అవాక్ఛిరసమాసీనమిదం వచనమబ్రవీత్ ॥ 14 ॥
యం ధార్మిక కౌశల్యా మమ మాతా యశస్వినీ ।
వృద్ధా చాక్షుద్రశీలా చ న చ త్వాం దేవ గర్హతే ॥ 15 ॥
మయా విహీనాం వరద ప్రపన్నాం శోకసాగరమ్ ।
అదృష్టపూర్వవ్యసనాం భూయస్సమ్మంతుమర్హసి ॥ 16 ॥
పుత్రశోకం యథా నర్చ్ఛేత్త్వయా పూజ్యేన పూజితా ।
మాం హి సంచింతయంతీ సా త్వయి జీవేత్తపస్వినీ ॥ 17 ॥
ఇమాం మహేంంద్రోపమ జాతగర్ధినీం తథా విధాతుం జననీం మమార్హసి ।
యథా వనస్థే మయి శోకకర్శితా న జీవితం న్యస్య యమక్షయం వ్రజేత్ ॥ 18 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే అష్టత్రింశస్సర్గః ॥
