śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha saptatitamassargaḥ ।
bharatē bruvati svapnaṃ dūtāstē klāntavāhanāḥ ।
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram ॥ 1 ॥
samāgamya tu rājñā cha rājaputrēṇa chārchitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūchurbharataṃ vachaḥ ॥ 2 ॥
bharatē bruvati svapnaṃ dūtāstē klāntavāhanāḥ ।
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram ॥ 3 ॥
samāgamya tu rājñā cha rājaputrēṇa chārchitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūchurbharataṃ vachaḥ ॥ 4 ॥
purōhitastvāṃ kuśalaṃ prāha sarvē cha mantriṇaḥ ।
tvaramāṇaścha niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā ॥ 5 ॥
imāni cha mahārhāṇi vastrāṇyābharaṇāni cha ।
pratigṛhya viśālakṣa mātulasya cha dāpaya ॥ 6 ॥
atra viśantikōṭyastu nṛpatērmātulasya tē ।
daśakōṭyastu sampūrṇāstathaiva cha nṛpātmaja ॥ 7 ॥
pratigṛhya tu tatsarvaṃ svanurakta ssuhṛjjanē ।
dūtānuvācha bharataḥ kāmaissampratipūjya tān ॥ 8 ॥
kachchitsukuśalī rājā pitā daśarathō mama ।
kachchichchārōgatā rāmē lakṣmaṇē cha mahātmani ॥ 9 ॥
āryā cha dharmaniratā dharmajñā dharmadarśinī ।
arōgā chāpi kausalyā mātā rāmasya dhīmataḥ ॥ 10 ॥
kachchitsumitrā dharmajñā jananī lakṣmaṇasya yā ।
śatrughnasya cha vīrasya sā'rōgā chāpi madhyamā ॥ 11 ॥
ātmakāmā sadā chaṇḍī krōdhanā prājñamāninī ।
arōgā chāpi mē mātā kaikēyī kimuvācha ha ॥ 12 ॥
ēvamuktāstu tē dūtāḥ bharatēna mahātmanā ।
ūchussapraśrayaṃ vākyamidaṃ taṃ bharataṃ tadā ॥ 13 ॥
kuśalāstē naravyāghra yēṣāṃ kuśalamichChasi ।
śrīścha tvāṃ vṛṇutē padmā yujyatāṃ chāpi tē rathaḥ ॥ 14 ॥
bharataśchāpi tān dūtānēvamuktō'bhyabhāṣata ।
āpṛchchē'haṃ mahārājaṃ dūtāssantvarayanti mām ॥ 15 ॥
ēvamuktvā tu tān dūtānbharataḥ pārthivātmajaḥ ।
dūtai ssañchōditō vākyaṃ mātāmahamuvācha ha ॥ 16 ॥
rājan piturgamiṣyāmi sakāśaṃ dūtachōditaḥ ।
punarapyahamēṣyāmi yadā mē tvaṃ smariṣyasi ॥ 17 ॥
bharatēnaivamuktastu nṛpō mātāmahastadā ।
tamuvācha śubhaṃ vākyaṃ śirasyāghrāya rāghavam ॥ 18 ॥
gachCha tātānujānē tvāṃ kaikēyīsuprajāstvayā ।
mātaraṃ kuśalaṃ brūyāḥ pitaraṃ cha parantapa ॥ 19 ॥
purōhitaṃ cha kuśalaṃ yē chānyē dvijasattamāḥ ।
tau cha tāta mahēṣvāsau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ॥ 20 ॥
tasmai hastyuttamāṃśchitrānkambalānajināni cha ।
abhisatkṛtya kaikēyō bharatāya dhanaṃ dadau ॥ 21 ॥
rukmaniṣkasahasrē dvē ṣōḍaśāśvaśatāni cha ।
satkṛtya kaikayīputraṃ kēkayō dhanamādiśat ॥ 22 ॥
tathā'mātyānabhiprētānviśvāsyāṃścha guṇānvitān ।
dadāvaśvapatiḥ kṣipraṃ bharatāyānuyāyinaḥ ॥ 23 ॥
airāvatānaindraśirānnāgānvai priyadarśanān ।
kharān śrīghrānsusaṃyuktānmātulō'smai dhanaṃ dadau ॥ 24 ॥
antaḥpurē'ti saṃvṛddhān vyāghravīryabalānvitān ।
daṃṣṭrā''yudhānmahākāyān śunaśchōpāyanaṃ dadau ॥ 25 ॥
sa dattaṃ kēkayēndrēṇa dhanaṃ tannābhyanandata ।
bharataḥ kaikayīputrō gamanatvarayā tadā ॥ 26 ॥
babhūva hyasya hṛdayē chintā sumahatī tadā ।
tvarayā chāpi dūtānāṃ svapnasyāpi cha darśanāt ॥ 27 ॥
sa svavēśmābhyatikramya naranāgāśvasaṃvṛtam ।
prapēdē sumahachChrīmānrājamārgamanuttamam ॥ 28 ॥
abhyatītya tatō'paśyadantaḥpuramudāradhīḥ ।
tatastadbharataśśrīmānāvivēśānivāritaḥ ॥ 29 ॥
sa mātāmahamāpṛchChya mātulaṃ cha yudhājitam ।
rathamāruhya bharataśśatrughnasahitō yayau ॥ 30 ॥
rathānmaṇḍala chakrāṃścha yōjayitvā paraśśatam ।
uṣṭra gō'śvabalairbhṛtyā bharataṃ yāntamanvayuḥ ॥ 31 ॥
balēna guptō bharatō mahātmā sahāryakasyā'tmasamairamātyaiḥ ।
ādāya śatrughnamapētaśatrurgṛhādyayau siddha ivēndralōkāt ॥ 32 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē saptatitamassargaḥ ॥