ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଭରତେ ବ୍ରୁଵତି ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦୂତାସ୍ତେ କ୍ଲାଂତଵାହନାଃ ।
ପ୍ରଵିଶ୍ୟାସହ୍ୟପରିଖଂ ରମ୍ୟଂ ରାଜଗୃହଂ ପୁରମ୍ ॥ 1 ॥
ସମାଗମ୍ୟ ତୁ ରାଜ୍ଞା ଚ ରାଜପୁତ୍ରେଣ ଚାର୍ଚିତାଃ ରାଜ୍ଞଃ ପାଦୌ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ ତମୂଚୁର୍ଭରତଂ ଵଚଃ ॥ 2 ॥
ଭରତେ ବ୍ରୁଵତି ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦୂତାସ୍ତେ କ୍ଲାଂତଵାହନାଃ ।
ପ୍ରଵିଶ୍ୟାସହ୍ୟପରିଖଂ ରମ୍ୟଂ ରାଜଗୃହଂ ପୁରମ୍ ॥ 3 ॥
ସମାଗମ୍ୟ ତୁ ରାଜ୍ଞା ଚ ରାଜପୁତ୍ରେଣ ଚାର୍ଚିତାଃ ରାଜ୍ଞଃ ପାଦୌ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ ତମୂଚୁର୍ଭରତଂ ଵଚଃ ॥ 4 ॥
ପୁରୋହିତସ୍ତ୍ଵାଂ କୁଶଲଂ ପ୍ରାହ ସର୍ଵେ ଚ ମଂତ୍ରିଣଃ ।
ତ୍ଵରମାଣଶ୍ଚ ନିର୍ୟାହି କୃତ୍ୟମାତ୍ୟୟିକଂ ତ୍ଵୟା ॥ 5 ॥
ଇମାନି ଚ ମହାର୍ହାଣି ଵସ୍ତ୍ରାଣ୍ୟାଭରଣାନି ଚ ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ୟ ଵିଶାଲକ୍ଷ ମାତୁଲସ୍ୟ ଚ ଦାପୟ ॥ 6 ॥
ଅତ୍ର ଵିଶଂତିକୋଟ୍ୟସ୍ତୁ ନୃପତେର୍ମାତୁଲସ୍ୟ ତେ ।
ଦଶକୋଟ୍ୟସ୍ତୁ ସଂପୂର୍ଣାସ୍ତଥୈଵ ଚ ନୃପାତ୍ମଜ ॥ 7 ॥
ପ୍ରତିଗୃହ୍ୟ ତୁ ତତ୍ସର୍ଵଂ ସ୍ଵନୁରକ୍ତ ସ୍ସୁହୃଜ୍ଜନେ ।
ଦୂତାନୁଵାଚ ଭରତଃ କାମୈସ୍ସଂପ୍ରତିପୂଜ୍ୟ ତାନ୍ ॥ 8 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ସୁକୁଶଲୀ ରାଜା ପିତା ଦଶରଥୋ ମମ ।
କଚ୍ଚିଚ୍ଚାରୋଗତା ରାମେ ଲକ୍ଷ୍ମଣେ ଚ ମହାତ୍ମନି ॥ 9 ॥
ଆର୍ୟା ଚ ଧର୍ମନିରତା ଧର୍ମଜ୍ଞା ଧର୍ମଦର୍ଶିନୀ ।
ଅରୋଗା ଚାପି କୌସଲ୍ୟା ମାତା ରାମସ୍ୟ ଧୀମତଃ ॥ 10 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ସୁମିତ୍ରା ଧର୍ମଜ୍ଞା ଜନନୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ୟା ।
ଶତ୍ରୁଘ୍ନସ୍ୟ ଚ ଵୀରସ୍ୟ ସାଽରୋଗା ଚାପି ମଧ୍ୟମା ॥ 11 ॥
ଆତ୍ମକାମା ସଦା ଚଂଡୀ କ୍ରୋଧନା ପ୍ରାଜ୍ଞମାନିନୀ ।
ଅରୋଗା ଚାପି ମେ ମାତା କୈକେୟୀ କିମୁଵାଚ ହ ॥ 12 ॥
ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତୁ ତେ ଦୂତାଃ ଭରତେନ ମହାତ୍ମନା ।
ଊଚୁସ୍ସପ୍ରଶ୍ରୟଂ ଵାକ୍ୟମିଦଂ ତଂ ଭରତଂ ତଦା ॥ 13 ॥
କୁଶଲାସ୍ତେ ନରଵ୍ୟାଘ୍ର ୟେଷାଂ କୁଶଲମିଚ୍ଛସି ।
ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ତ୍ଵାଂ ଵୃଣୁତେ ପଦ୍ମା ୟୁଜ୍ୟତାଂ ଚାପି ତେ ରଥଃ ॥ 14 ॥
ଭରତଶ୍ଚାପି ତାନ୍ ଦୂତାନେଵମୁକ୍ତୋଽଭ୍ୟଭାଷତ ।
ଆପୃଚ୍ଚେଽହଂ ମହାରାଜଂ ଦୂତାସ୍ସଂତ୍ଵରୟଂତି ମାମ୍ ॥ 15 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତାନ୍ ଦୂତାନ୍ଭରତଃ ପାର୍ଥିଵାତ୍ମଜଃ ।
ଦୂତୈ ସ୍ସଂଚୋଦିତୋ ଵାକ୍ୟଂ ମାତାମହମୁଵାଚ ହ ॥ 16 ॥
ରାଜନ୍ ପିତୁର୍ଗମିଷ୍ୟାମି ସକାଶଂ ଦୂତଚୋଦିତଃ ।
ପୁନରପ୍ୟହମେଷ୍ୟାମି ୟଦା ମେ ତ୍ଵଂ ସ୍ମରିଷ୍ୟସି ॥ 17 ॥
ଭରତେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ନୃପୋ ମାତାମହସ୍ତଦା ।
ତମୁଵାଚ ଶୁଭଂ ଵାକ୍ୟଂ ଶିରସ୍ୟାଘ୍ରାୟ ରାଘଵମ୍ ॥ 18 ॥
ଗଚ୍ଛ ତାତାନୁଜାନେ ତ୍ଵାଂ କୈକେୟୀସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵୟା ।
ମାତରଂ କୁଶଲଂ ବ୍ରୂୟାଃ ପିତରଂ ଚ ପରଂତପ ॥ 19 ॥
ପୁରୋହିତଂ ଚ କୁଶଲଂ ୟେ ଚାନ୍ୟେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ।
ତୌ ଚ ତାତ ମହେଷ୍ଵାସୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 20 ॥
ତସ୍ମୈ ହସ୍ତ୍ୟୁତ୍ତମାଂଶ୍ଚିତ୍ରାନ୍କଂବଲାନଜିନାନି ଚ ।
ଅଭିସତ୍କୃତ୍ୟ କୈକେୟୋ ଭରତାୟ ଧନଂ ଦଦୌ ॥ 21 ॥
ରୁକ୍ମନିଷ୍କସହସ୍ରେ ଦ୍ଵେ ଷୋଡଶାଶ୍ଵଶତାନି ଚ ।
ସତ୍କୃତ୍ୟ କୈକୟୀପୁତ୍ରଂ କେକୟୋ ଧନମାଦିଶତ୍ ॥ 22 ॥
ତଥାଽମାତ୍ୟାନଭିପ୍ରେତାନ୍ଵିଶ୍ଵାସ୍ୟାଂଶ୍ଚ ଗୁଣାନ୍ଵିତାନ୍ ।
ଦଦାଵଶ୍ଵପତିଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଭରତାୟାନୁୟାୟିନଃ ॥ 23 ॥
ଐରାଵତାନୈଂଦ୍ରଶିରାନ୍ନାଗାନ୍ଵୈ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନାନ୍ ।
ଖରାନ୍ ଶ୍ରୀଘ୍ରାନ୍ସୁସଂୟୁକ୍ତାନ୍ମାତୁଲୋଽସ୍ମୈ ଧନଂ ଦଦୌ ॥ 24 ॥
ଅଂତଃପୁରେଽତି ସଂଵୃଦ୍ଧାନ୍ ଵ୍ୟାଘ୍ରଵୀର୍ୟବଲାନ୍ଵିତାନ୍ ।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଽଽୟୁଧାନ୍ମହାକାୟାନ୍ ଶୁନଶ୍ଚୋପାୟନଂ ଦଦୌ ॥ 25 ॥
ସ ଦତ୍ତଂ କେକୟେଂଦ୍ରେଣ ଧନଂ ତନ୍ନାଭ୍ୟନଂଦତ ।
ଭରତଃ କୈକୟୀପୁତ୍ରୋ ଗମନତ୍ଵରୟା ତଦା ॥ 26 ॥
ବଭୂଵ ହ୍ୟସ୍ୟ ହୃଦୟେ ଚିଂତା ସୁମହତୀ ତଦା ।
ତ୍ଵରୟା ଚାପି ଦୂତାନାଂ ସ୍ଵପ୍ନସ୍ୟାପି ଚ ଦର୍ଶନାତ୍ ॥ 27 ॥
ସ ସ୍ଵଵେଶ୍ମାଭ୍ୟତିକ୍ରମ୍ୟ ନରନାଗାଶ୍ଵସଂଵୃତମ୍ ।
ପ୍ରପେଦେ ସୁମହଚ୍ଛ୍ରୀମାନ୍ରାଜମାର୍ଗମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 28 ॥
ଅଭ୍ୟତୀତ୍ୟ ତତୋଽପଶ୍ୟଦଂତଃପୁରମୁଦାରଧୀଃ ।
ତତସ୍ତଦ୍ଭରତଶ୍ଶ୍ରୀମାନାଵିଵେଶାନିଵାରିତଃ ॥ 29 ॥
ସ ମାତାମହମାପୃଚ୍ଛ୍ୟ ମାତୁଲଂ ଚ ୟୁଧାଜିତମ୍ ।
ରଥମାରୁହ୍ୟ ଭରତଶ୍ଶତ୍ରୁଘ୍ନସହିତୋ ୟୟୌ ॥ 30 ॥
ରଥାନ୍ମଂଡଲ ଚକ୍ରାଂଶ୍ଚ ୟୋଜୟିତ୍ଵା ପରଶ୍ଶତମ୍ ।
ଉଷ୍ଟ୍ର ଗୋଽଶ୍ଵବଲୈର୍ଭୃତ୍ୟା ଭରତଂ ୟାଂତମନ୍ଵୟୁଃ ॥ 31 ॥
ବଲେନ ଗୁପ୍ତୋ ଭରତୋ ମହାତ୍ମା ସହାର୍ୟକସ୍ୟାଽତ୍ମସମୈରମାତ୍ୟୈଃ ।
ଆଦାୟ ଶତ୍ରୁଘ୍ନମପେତଶତ୍ରୁର୍ଗୃହାଦ୍ୟୟୌ ସିଦ୍ଧ ଇଵେଂଦ୍ରଲୋକାତ୍ ॥ 32 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
