శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ చతుర్దశస్సర్గః ।
నిశాచరేంద్రస్యనిశమ్యవాక్యంసకుంభకర్ణస్యచగర్జితాని ।
విభీషణోరాక్షసరాజముఖ్యమువాచవాక్యంహితమర్థయుక్తమ్ ॥ 1 ॥
ంతరభోగరాశిశ్చింతావిషస్సుస్మితతీక్ష్ణదంష్ట్రః ।
పంచాంగులీపంచశిరోఽతికాయస్సీతామహాహిస్తవకేనరాజన్ ॥ 2 ॥
యావన్నలంకాంసమభిద్రవంతివలీముఖాఃపర్వతకూటమాత్రాః ।
దష్ట్రాయుధాశ్చైవనఖాయుధాశ్చప్రదీయతాందాశరథాయమైథిలీ ॥ 3 ॥
యావన్నగృహ్ణంతిశిరాంసిబాణారామేరితారాక్షసపుంగవానామ్ ।
వజ్రోపమావాయుసమానవేగాఃప్రదీయతాందాశరథాయమైథిలీ ॥ 4 ॥
నకుంభకర్ణేంద్రజితౌచరాజంస్తథామహాపార్శ్వమహోదరౌవా ।
నికుంభకుంభౌచతథాఽతికాయఃస్థాతుంనశక్తాయుధిరాఘవస్య ॥ 5 ॥
జీవంస్తు రామస్య న మోక్స్యసే త్వమ్ ।
గుప్తః సవిత్రాప్యథవా మరుద్భిః ।
న వాసవస్యాంకగతో న మృత్యో ।
ర్నభో న పాతాలమనుప్రవిష్టః ॥ 6 ॥
నిశమ్యవాక్యంతువిభీషణస్యతతఃప్రహస్తోవచనంబభాషే ।
ననోభయంవిద్మనదైవతేభ్యోనదానవేభ్యోఽప్యథవాకుతశ్చిత్ ॥ 7 ॥
నయక్షగంధర్వమహోరగేభ్యోభయంనసంఖ్యేపతగోరగేభ్యః ।
కథంనురామాద్భవితాభయంనోనరేంద్రపుత్రాత్సమరేకదాచిత్ ॥ 8 ॥
ప్రహస్తవాక్యంత్వహితంనిశమ్యవిభీషణోరాజహితానుకాంక్షీ ।
తతోమహార్థంవచనంబభాషేధర్మార్థకామేషునివిష్టబుద్ధిః ॥ 9 ॥
ప్రహస్తః రాజాచమహోదరశ్చత్వంకుంభకర్ణశ్చయథాఽర్థజాతమ్ ।
బ్రవీతరామంప్రతితన్నశక్యంయథాగతిస్స్వర్గమధర్మబుద్ధేః ॥ 10 ॥
వధస్తురామస్యమయాత్వయాచప్రహస్తసర్వైరపిరాక్షసైర్వా ।
కథంభవేదర్థవిశారదస్యమహార్ణవంతర్తుమివాప్లవస్య ॥ 11 ॥
ధర్మప్రధానస్య మహారథస్య ।
ఇక్స్వాకువంశప్రభవస్య రాజ్ఞః ।
పురోఽస్య దేవాశ్చ తథావిధస్య ।
కృత్యేషు శక్తస్య భవంతి మూఢాః ॥ 12 ॥
తీక్ష్ణానతాయత్తవకంకపత్రాదురాసదారాఘవవిప్రముక్తాః ।
భిత్వాశరీరంప్రవిశంతిబాణాఃప్రహస్తతేనైవవికత్థసేత్వమ్ ॥ 13 ॥
భిత్త్వానతావత్ప్రవిశంతికాయంప్రాణాంతికాస్తేఽశనితుల్యవేగాః ।
శితాశ్శరారాఘవవిప్రముక్తాఃప్రహస్తతేనైవవికత్థసేత్వమ్ ॥ 14 ॥
నరావణోనాతిబలస్త్రిశీర్షోనకుంభకర్ణోఽస్యసుతోనికుంభః ।
నచేంద్రజిద్దాశరధింప్రసోఢుంత్వంవారణేశక్రసమంసమర్థః ॥ 15 ॥
దేవాంతకోవాపినరాంతకోవాతథాతికాయోఽతిరథోమహాత్మా ।
ఆకంపనశ్చాద్రిసమానసారఃస్థాతుంనశక్తాయుధిరాఘవస్య ॥ 16 ॥
అయంచరాజావ్యసనాభిభూతోమిత్రైరమిత్రప్రతిమైర్భవద్భిః ।
అన్వాస్యతేరాక్షసనాశనార్థేతీక్ష్ణఃప్రకృత్యాహ్యసీక్షయకారీ ॥ 17 ॥
అనంతభోగేనసహస్రమూర్థ్నానాగేనభీమేనమహాబలేవ ।
బలాత్పరిక్షిప్తమిమంభవంతోరాజానముత్క్షిప్యవిమోచయంతు ॥ 18 ॥
యావద్ధికేశగ్రహణాతసుహృద్భిః సమేత్యసర్వైఃపరిపూర్ణకామైః ।
నిగృహ్యరాజాపరిరక్షితవ్యోభూతైర్యథాభీమబలైర్గృహీతః ॥ 19 ॥
సువారిణారాఘవసాగరేణప్రచ్ఛాద్యమానస్తరసాభవద్భిః ।
యుక్తస్త్వయంతారయితుంసమేత్యకాకుత్స్థపాతాలముఖేపతన్సః ॥ 20 ॥
ఇదంపురస్యాస్యసరాక్షసస్యరాజ్ఞశ్చపథ్యంససుహృజ్జనస్య ।
సమ్యగ్ఘివాక్యంస్వమతంబ్రవీమినరేంద్రపుత్రాయదదామపత్నీమ్ ॥ 21 ॥
పరస్యవీర్యంస్వబలంచబుధ్వాస్థానంక్షయంచైవతథైవవృద్ధిమ్ ।
తథాస్వపక్షేప్యనుమృశ్యబుధ్వావదేత్ క్షమంస్వామిహితంసమంత్రీ ॥ 22 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే చతుర్దశస్సర్గః ॥
