శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కింధాకాండమ్ ।
అథ ఏకోనపంచాశస్సర్గః ।
అథాంగదస్తదా సర్వాన్వానరానిదమబ్రవీత్ ।
పరిశ్రాంతో మహాప్రాజ్ఞస్సమాశ్వాస్య శనైర్వచః ॥ 1 ॥
వనాని గిరయో నద్యో దుర్గాణి గహనాని చ ।
దర్యో గిరిగుహాశ్చైవ విచితాని సమంతతః ॥ 2 ॥
తత్ర తత్ర సహాస్మాభిర్జానకీ న చ దృశ్యతే ।
తద్వా రక్షో హృతా యేన సీతా సురసుతోపమా ॥ 3 ॥
కాలశ్చ నో మహాన్యాతస్సుగ్రీవశ్చోగ్రశాసనః ।
తస్మాద్భవంతస్సహితా విచిన్వంతు సమంతతః ॥ 4 ॥
విహాయ తంద్రీం శోకం చ నిద్రాం చైవ సముత్థితామ్ ।
విచినుధ్వం యథా సీతాం పశ్యామో జనకాత్మజామ్ ॥ 5 ॥
అనిర్వేదం చ దాక్ష్యం చ మనసశ్చాపరాజయః ।
కార్యసిద్ధికరాణ్యాహుస్తస్మాదేతద్బ్రవీమ్యహమ్ ॥ 6 ॥
అద్యాపి తద్వనం దుర్గం విచిన్వంతు వనౌకసః ।
ఖేదం త్యక్త్వా పునస్సర్వైర్వనమేతద్విచీయతామ్ ॥ 7 ॥
అవశ్యం క్రియమాణస్య దృశ్యతే కర్మణః ఫలమ్ ।
అలం నిర్వేదమాగమ్య న హి నో మీలనం క్షమమ్ ॥ 8 ॥
సుగ్రీవః కోపనో రాజా తీక్ష్ణదండశ్చ వానరః ।
భేతవ్యం తస్య సతతం రామస్య చ మహాత్మనః ॥ 9 ॥
హితార్థమేతదుక్తం వః క్రియతాం యది రోచతే ।
ఉచ్యతాం వా క్షమం యన్నస్సర్వేషామేవ వానరాః ॥ 10 ॥
అంగదస్య వచశ్శ్రుత్వా వచనం గంధమాదనః ।
ఉవాచావ్యక్తయా వాచా పిపాసాశ్రమఖిన్నయా ॥ 11 ॥
సదృశం ఖలు వో వాక్యమంగదో యదువాచ హ ।
హితం చైవానుకూలం చ క్రియతామస్య భాషితమ్ ॥ 12 ॥
పునర్మార్గామహై శైలాన్కందరాంశ్చ దరీస్తథా ।
కాననాని చ శూన్యాని గిరిప్రస్రవణాని చ ॥ 13 ॥
యథోద్దిష్టాని సర్వాణి సుగ్రీవేణ మహాత్మనా ।
విచిన్వంతు వనం సర్వే గిరిదుర్గాణి సర్వశః ॥ 14 ॥
తతస్సముత్థాయ పునర్వానరాస్తే మహాబలాః ।
వింధ్యకాననసంకీర్ణాం విచేరుర్దక్షిణాం దిశమ్ ॥ 15 ॥
తే శారదాభ్రప్రతిమం శ్రీమద్రజతపర్వతమ్ ।
శృంగవంతం దరీమంతమధిరుహ్య చ వానరాః ॥ 16 ॥
తత్ర లోధ్రవనం రమ్యం సప్తపర్ణవనాని చ ।
వ్యచిన్వంస్తే హరివరాస్సీతా దర్శనకాంక్షిణః ॥ 17 ॥
తస్యాగ్రమధిరూఢాస్తే శ్రాంతా విపులవిక్రమాః ।
న పశ్యంతి స్మ వైదేహీం రామస్య మహిషీం ప్రియామ్ ॥ 18 ॥
తే తు దృష్టిగతం కృత్వా తం శైలం బహుకందరమ్ ।
అవారోహంత హరయో వీక్షమాణాస్సమంతతః ॥ 19 ॥
అవరుహ్య తతో భూమిం శ్రాంతా విగతచేతసః ।
స్థిత్వా ముహూర్తం తత్రాథ వృక్షమూలముపాశ్రితాః ॥ 20 ॥
తే ముహూర్తం సమాశ్వస్తాః కించిద్భగ్నపరిశ్రమాః ।
పునరేవోద్యతాః కృత్స్నాం మార్గితుం దక్షిణాం దిశమ్ ॥ 21 ॥
హనుమత్ప్రముఖాస్తే తు ప్రస్థితాః ప్లవగర్షభాః ।
వింధ్యమేవాదితస్తావద్విచేరుస్తే సమంతతః ॥ 22 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే ఏకోనపంచాశస్సర్గః ॥
