శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ పంచపంచాశస్సర్గః ।
వజ్రదంష్ట్రంహతంశ్రుత్వావాలిపుత్రేణరావణః ।
బలాధ్యక్షమువాచేదంకృతాంజలిముపస్థితమ్ ॥ 1 ॥
శీఘ్రంనిర్యాంతుదుర్ధర్షారాక్షసాభీమవిక్రమాః ।
అకంపనంపురస్కృత్యసర్వశస్త్రప్రకోవిదమ్ ॥ 2 ॥
ఏషశాస్తాచగోప్తాచనేతాచయుధిసత్తమః ।
భూతికామశ్చమేనిత్యంనిత్యంచసమరప్రియః ॥ 3 ॥
ఏషజేష్యతికాకత్స్థౌసుగ్రీవంచమహాబలమ్ ।
వానరాంశ్చాపరాన్ ఘోరాన్ హనిష్యతిపరంతపః ॥ 4 ॥
పరిగృహ్య స తామాజ్ఞాం రావణస్య మహాబలః ।
బలం సంప్రేరయామాస తదా లఘుపరాక్రమః ॥ 5 ॥
తతోనానాప్రహరణాభీమాక్షాభీమదర్శనాః ।
నిష్పేతూరాక్షసాముఖ్యాబలాధ్యక్షప్రచోదితాః ॥ 6 ॥
రథమాస్థాయవిపులంతప్తకాంచనభూషణమ్ ।
మేఘాభోమేఘవర్ణశ్చమేఘస్వనమహాస్వనః ॥ 7 ॥
రాక్షసైఃసమ్వృతోఘోరైస్తదానిర్యాత్యకంపనః ।
నహికంపయితుంశక్యఃసురైరపిమహామృధే ॥ 8 ॥
అకంపనస్ తతస్ తేషాం ఆదిత్య;ఇవ తేజసా ।
తస్య నిధావమానస్య సమ్రబ్ధస్య యుయుత్సయా ॥ 9 ॥
అకస్మాద్దైన్యమాగచ్ఛద్ధయానాంరథవాహినామ్ ।
వ్యస్ఫురన్నయనంచాస్యసవ్యంయుద్ధాభినదనినః ॥ 10 ॥
వివర్ణోముఖవర్ణశ్చగద్గదశ్చాభవత్స్వనః ।
అభవత్సుదినేకాలేదుర్దినంరూక్షమారుతమ్ ॥ 11 ॥
ఊచుఃఖగమృగాఃసర్వేవాచఃక్రూరాభయావహాః ।
ససింహాపచిత్కంధఃశార్దూలసమవిక్రమః ॥ 12 ॥
తానుత్పాతానచిన్స్సైవనిర్జగామరణాజిరమ్ ।
తథానిర్గచ్ఛతస్తస్యరక్షసస్సహరాక్షసైః ॥ 13 ॥
బభూవసుమహాన్నాదఃక్షోభయన్నివసాగరమ్ ।
తేనశబ్దేనవిత్రస్తావానరాణాంమహాచమూః ॥ 14 ॥
ద్రుమశైలప్రహారాణాంయోద్ధుంసముపతిష్ఠతమ్ ।
తేషాంయుద్ధంమహారౌద్రంసంజజ్ఞేకపిరక్షసామ్ ॥ 15 ॥
రామరావణయోరర్ధేసమభిత్యక్తజీవినామ్ ।
సర్వేహ్యతిబలాఃశూరాఃసర్వేపర్వతసన్నిభాః ॥ 16 ॥
హరయోరాక్షసాశ్చైవపరస్పరజిఘాంసవః ।
తేషాంవివర్ధతాంశబ్దఃసంయుగేఽతితరస్వినామ్ ॥ 17 ॥
శుశ్రువేసుమహాన్ కోపాదన్యోన్యమభిగర్జతామ్ ।
రజశ్చారుణవర్ణాభంసుభీమమభవద్ భృశమ్ ॥ 18 ॥
ఉద్ధతంహరిరక్షోభిఃసంరురోధదిశోదశ ।
అన్యోన్యంరజసాతేనకౌశేయోద్ధూతపాండునా ॥ 19 ॥
సమ్వృతానిచభూతానిదదృశుర్నరణాజిరే ।
నధ్వజోనపతాకావాచర్మవాతురగోఽపివా ॥ 20 ॥
ఆయుధంస్యందనోవాపిదదృశేతేనరేణునా ।
శబ్దశ్చసుమహాంస్తేషాంనర్దతామభిధావతామ్ ॥ 21 ॥
శ్రూయతేతుములోయుద్ధేనరూపాణిచకాశిరే ।
హరీనేవసుసంరుష్టాహరయోజఘ్నురాహవే ॥ 22 ॥
రాక్షసారాక్షసాంశ్చాపినిజఘ్నుస్తిమిరేతదా ।
తేపరాంశ్చవినిఘ్నంతఃస్వాంశ్చవానరరాక్షసాః ॥ 23 ॥
రుధిరార్ద్రాంతదాచక్రుర్మహీంపంకానులేపనామ్ ।
తతస్తురుధిరౌఘేణసిక్తంహ్యపగతంరజః ॥ 24 ॥
శరీరశవసంకీర్ణాబభూవచవసుంధరా ।
ద్రుమశక్తిగదాప్రాసైశ్శిలాపరిఘతోమరైః ॥ 25 ॥
హరయోరాక్షసాశ్చైవస్తూర్ణంజఘ్నురన్యోన్యమోజసా ।
బాహుభిఃపరిఘాకారైర్యుధ్యంతఃపర్వతోపమాః ॥ 26 ॥
హరయోభీమకర్మాణోరాక్షసాన్ఝఘ్నురాహవే ।
రాక్షసాస్త్వభిసంక్రుద్ధాఃప్రాసతోమరపాణయః ॥ 27 ॥
కపీన్నిజఘ్నిరేతత్రశస్త్రఃపరమదారుణైః ।
అకంపనస్సుసంక్రుద్ధోరాక్షసానాంచమూపతిః ॥ 28 ॥
సమ్హర్షయతితాన్సర్వాన్రాక్షసాభనిమవిక్రమాన్ ।
హరయస్త్వపిరక్షాంసిమహాద్రుమమహాశ్మభిః ॥ 29 ॥
విదారయంత్యభిక్రమ్యశస్త్రాణ్యాచ్ఛిద్యవీర్యతః ।
ఏతస్మిన్నంతరేవీరాహరయఃకుముదోనలః ॥ 30 ॥
మైందశ్చపరమక్రుద్ధాశ్చక్రుర్వేగమనుత్తమమ్ ।
తేతువృక్షైర్మహావీరారాక్షసానాంచమూముఖే ॥ 31 ॥
కదనంసుమహచ్చక్రుర్లీలయాహరిపుంగవాః ।
మమంథూరాక్షసాన్ సర్వేవానరాగణశోభృశమ్ ॥ 32 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే పంచపంచాశస్సర్గః ॥
