శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ షోడశస్సర్గః ।
సునివిష్టంహితంవాక్యముక్తవంతంవిభీషణమ్ ।
అబ్రవీత్పరుషంవాక్యంరావణఃకాలచోదితః ॥ 1 ॥
వసేత్సహసపత్నేనక్రుద్ధేఽనాశీవిషేణవా ।
నతుమిత్రప్రవాదేనసంవసేచ్ఛత్రుసేవినా ॥ 2 ॥
జానామిశీలంజ్ఞాతీనాంసర్వలోకేషురాక్షసః ।
హృష్యంతివ్యసనేష్వేతేజ్ఞాతీనాజ్ఞాతయస్సదా ॥ 3 ॥
ప్రథానంసాధనంవైద్యంధర్మశీలంచరాక్షసః ।
జ్ఞాతయోహ్యవమన్యంతేశూరంపరిభవంతిచ ॥ 4 ॥
నిత్యమన్యోన్యసమ్హృష్టావ్యసనేష్వాతతాయినః ।
ప్రచ్ఛన్నహృదయాఘోరాజ్ఞాతయస్తుభయావహాః ॥ 5 ॥
శ్రూయంతేహస్తిభిర్గీతాశ్శ్లోకాఃపద్మవనేక్వచిత్ ।
పాశహస్తాన్నరాంద్రుష్టవాశృణుతాన్గదతోమమ ॥ 6 ॥
నాగ్నిర్నాన్యానిశస్త్రాణిననఃపాశాభయావహాః ।
ఘోరాస్స్వార్థప్రయుక్తాస్తుజ్ఞాతయోనోభయావహాః ॥ 7 ॥
ఉపాయమేతేవక్ష్యంతిగ్రహణేనాత్రసంశయః ।
కృత్స్నాద్భయాద్ జ్ఞాతిభయంసుకష్టంవిదితంచన ॥ 8 ॥
విద్యతేగోషుసంపన్నంవిద్యతేబ్రాహ్మణేదమః ।
విద్యతేస్త్రీషుచాపల్యంవిద్యతేజ్ఞాతితోభయమ్ ॥ 9 ॥
తతోనేష్టమిదంసౌమ్యయదహంలోకసత్కృతః ।
ఐశ్వర్యమభిజాతశ్చజ్ఞాతీనాంమూర్ధ్న్యవస్థితః ॥ 10 ॥
యథాపుష్కరపత్రేషుపతితాస్తోయబిందవః ।
నశ్లేషమభిగచ్ఛంతితథాఽనార్యేషుసంగతమ్ ॥ 11 ॥
యథామధుకరస్తర్షాద్రసంవిందన్నవిద్యతే ।
తథాత్వమపితత్రైవతథానార్యేషుసౌహృదమ్ ॥ 12 ॥
యథాపూర్వంగజస్స్నాత్వాగృహ్యహస్తేనవైరజః ।
దూషయత్యాత్మనోదేహంతథానార్యేషుసంగతమ్ ॥ 13 ॥
యథాశరదిమేఘానాంసించతామపిగర్జతామ్ ।
నభవత్యంబుసంక్లేదస్తథాఽనార్యేషుసౌహృదమ్ ॥ 14 ॥
యథామధుకరస్తర్షాత్కాశపుష్పంపిబన్నపి ।
రసమత్రనవిందేతతథానార్వేషుసౌహృదమ్ ॥ 15 ॥
అన్యస్త్వేవంవిధంబ్రూయాద్వాక్యమేతన్నిశాచరః ।
అస్మిన్ముహూర్తేనభవేత్త్వాంతుధిక్కులపాంసన ॥ 16 ॥
అబ్రవీచ్చతదావాక్యంజాతక్రోధోవిభీషణః ।
అంతరిక్షగత్శీమాన్భ్రాతరంరాక్షసాధిపమ్ ॥ 17 ॥
సత్వంభ్రాతాఽసిమేరాజన్బ్రూహిమాంయద్యదిచ్ఛసి ।
జ్యేష్టోమాన్యఃపితృసమోనచధర్మపథేస్థితః ॥ 18 ॥
ఇదంతుపరుషంవాక్యంనక్షమామ్యగ్రజస్యతే ।
సునీతంహితకామేనవాక్యముక్తందశాననః ।
నగృహ్ణంత్యకృతాత్మానఃకాలస్యవశమాగతాః ॥ 19 ॥
సులభాఃపురుషరాజన్ సతతంప్రియవాదినః ।
అప్రియస్యచపథ్యస్యవక్తాశ్రోతాచదుర్లభః ॥ 20 ॥
బద్ధంకాలస్యపాశేనసర్వభూతాపహారిణా ।
ననశ్యంతముపేక్షేత్వాంప్రదీప్తంశరణంయథా ॥ 21 ॥
దీప్తపావకసంకాశైశ్శితైఃకాంచనభూషణైః ।
నత్వామిచ్ఛామ్యహంద్రష్టుంరామేణనిహతంశరైః ॥ 22 ॥
శూరాశ్చబలవంతశ్చకృతాస్త్రాశ్చరణాజిరే ।
కాలాభిపన్నాస్సీదంతియథావాలుకసేతవ ॥ 23 ॥
తన్మర్షయతుయచ్చోక్తంగురుత్వాద్ధితమిచ్ఛతా ॥ 24 ॥
అత్మానంసర్వథారక్షపురీంచేమాంసరాక్షసామ్ ।
స్వస్తితేఽస్తుగమిష్యామిసుఖీభవమయావినా ॥ 25 ॥
నివార్యమాణస్యమయాహితైషిణానరోచతేతేవచనంనిశాచరః ।
పరీతకాలాహిగతాయుషోనరాహితంనగృహ్ణంతిసుహృద్భిరీరితమ్ ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే షోడశస్సర్గః ॥
