శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ ఏకోనశతతమస్సర్గః ।
మహోదరేతునిహతేమహాపార్శ్వోమహాబలః ।
సుగ్రీవేణసమీక్ష్యాథక్రోధాత్సమ్రరక్తలోచనః ॥ 1 ॥
అంగదస్యచమూంభీమాంక్షోభయామాససాయకైః ।
సవానరాణాంముఖ్యానాముత్తమాంగానిసర్వశః ॥ 2 ॥
పాతయామానకాయేభ్యఃఫలంవృంతాదివానిలః ।
కేషాంచిదిషుభిర్బాహున్ స్కంధాంశ్ఛిచ్ఛేదరాక్షసః చ ॥ 3 ॥
వానరాణాంసుంకృద్ధః పార్శ్వంకేషాంవ్యదారయత్ ।
తేఽర్దితాబాణవర్షేణమహాపార్శ్వేనవానరాః ॥ 4 ॥
విషాదవిముఖాఃసర్వేబభూవుర్గతచేతసః ।
నిరీక్ష్యబలముద్విగ్నమంగదోరాక్షసార్దితమ్ ॥ 5 ॥
పూరితా తేన శబ్దేన సనదీగిరికాననా ।
సంచచాల మహీ సర్వా సవరాహమృగద్విపా ॥ 6 ॥
సమరేవానరశ్రేష్ఠోమహాపార్శ్వేన్యపాతయత్ ।
స తుతేనప్రహారేణమహాపార్శ్వోవిచేతనః ॥ 7 ॥
ససూతస్స్యందనాత్తస్మాద్విసంజ్ఞశ్చాపతద్భువి ।
స ఋక్షరాజస్తేజస్వీనీలాంజనచయోపమః ॥ 8 ॥
నిష్పత్యసుమహావీర్యస్స్వాద్వ్యూహన్మేఘసన్నిభాత్ ।
ప్రగృహ్యగిరిశృంగాభాంక్రుద్ధస్సవిపులాంశిలామ్ ॥ 9 ॥
అశ్వాంజఘానతరసాబభంజతం స్యందనం చ తమ్ ।
ముహూర్తాల్లబ్ధసంజ్ఞస్తుమహాపార్శ్వోమహాబలః ॥ 10 ॥
అంగదంబహుభిర్బాణైర్భూయస్తంప్రత్యవిధ్యత ।
జాంబవంతంత్రిభిర్బాణైరాజఘానస్తనాంతరే ॥ 11 ॥
ఋక్షరాజంగవాక్షం చ జఘానబహుభిశ్శరైః ।
జాంబవంతంగవాక్షం చ స దృష్టవాశరపీడితౌ ॥ 12 ॥
జగ్రాహపరిఘంఘోరమంగదఃక్రోధమూర్ఛితః ।
తస్యాంగదఃప్రకుపితోరాక్షసస్యతమాయసమ్ ॥ 13 ॥
దూరస్థితస్యపరిఘంరవిరశ్మిసమప్రభమ్ ।
ద్వావాభ్యాంభుజాభ్యాంసంగృహ్యభ్రామయిత్వా చ వేగవాన్ ॥ 14 ॥
మహాపార్శ్వస్యచిక్షేపవధార్థంవాలినస్సుతః ।
స తుక్షిప్తోబలవతాపరిఘంతస్యరక్షసః ॥ 15 ॥
ధనుశ్చసశరంహస్తాఛచిరస్త్రాంచాప్యపాతయత్ ।
తంసమాసాద్యవేగేనవాలిపుత్రఃప్రతాపవాన్ ॥ 16 ॥
తలేనాభ్యహనత్క్రుద్ధః కర్ణమూలే సకుండలే ।
స తుక్రుద్ధోమహావేగోమహాపార్శ్వోమహాద్యుతి ॥ 17 ॥
కరేణైకేనజగ్రాహసుమహాంతంపరశ్వథమ్ ।
తంమ్తైలధౌతంవిమలంశైలసారమయందృఢమ్ ॥ 18 ॥
రాక్షసఃపరమక్రుద్ధోవాలిపుత్రేన్యపాతయత్ ।
తేనవామాంసఫలకేభృశంప్రత్యవపాదితమ్ ॥ 19 ॥
అంగదోమోక్ష్యామాససరోషస్సపరశ్వధమ్ ।
సవీరోవజ్రసంకాశమంగదోముష్టిమాత్మనః ॥ 20 ॥
సంవర్తయత్సుసంకృద్ధఃపితృతుల్యపరాక్రమః ।
రాక్షసస్యస్తనాభ్యాశేమర్మజ్ఞోహృదయంప్రతి ॥ 21 ॥
ఇంద్రాశనిమస్పర్శం స ముష్టింవిన్యపాతయత్ ।
తేనతస్యనిపాతేనరాక్షసస్యమహామృధే ॥ 22 ॥
పఫాలహృదయంచాస్య స పపాతహతోభువి ।
స్మిన్నిపతితేభూమౌతత్సైన్యంసంప్రచుక్షుభే ॥ 23 ॥
అభవచ్చమహాన్క్రోధస్సమరేరావణస్యతు ।
వానరాణాంశ్చహృష్టానాంసింహనాదఃసుపుష్కలః ॥ 24 ॥
స్పోటయన్నివశబ్దేనలంకాంసాట్టాలగోపురామ్ ।
మహేంద్రేణేవదేవానాంనాదస్సమభవన్మహాన్ ॥ 25 ॥
అథైంద్రశత్రుస్త్రిదివాలయానాంవనౌకనాంచైవమ్హాప్రణాదమ్ ।
శ్రుత్వాసరోషంయుధిరాక్షసేంద్రః ।
పునశ్చయుద్ధాభిముఖోఽవతస్థే ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే ఏకోనశతతమస్సర్గః ॥
