శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కింధాకాండమ్ ।
అథ దశమస్సర్గః ।
తతః క్రోధసమావిష్టం సమ్రబ్ధం తముపాగతమ్ ।
అహం ప్రసాదయాంచక్రే భ్రాతరం ప్రియకామ్యయా ॥ 1 ॥
దిష్ట్యాసి కుశలీ ప్రాప్తో నిహతశ్చ త్వయా రిపుః ।
అనాథస్య హి మే నాథస్త్వమేకోఽనాథనందనః ॥ 2 ॥
ఇదం బహుశలాకం తే పూర్ణచంద్రమివోదితమ్ ।
ఛత్రం సవాలవ్యజనం ప్రతీచ్ఛస్వ మయా ధృతమ్ ॥ 3 ॥
ఆర్తశ్చాథ బిలద్వారి స్థితస్సంవత్సరం నృప ।
దృష్ట్వాఽహం శోణితం ద్వారి బిలాచ్చాపి సముత్థితమ్ ॥ 4 ॥
శోకసంవిగ్నహృదయో భృశం వ్యాకులితేంద్రియః ।
అపిధాయ బిలద్వారం శైలశృంగేణ తత్తథా ॥ 5 ॥
తస్మాద్దేశాదపాక్రమ్య కిష్కింధాం ప్రావిశం పునః ।
విషాదాత్విహ మాం దృష్ట్వా పౌరైర్మంత్రిభిరేవ చ ॥ 6 ॥
అభిషిక్తో న కామేన తన్మేత్వం క్షంతుమర్హసి ।
త్వమేవ రాజా మానార్హస్సదా చాహం యథా పురమ్ ॥ 7 ॥
రాజభావనియోగోఽయం మమ త్వద్విరహాత్కృతః ।
సామాత్యపౌరనగరం స్థితం నిహతకంటకమ్ ॥ 8 ॥
న్యాసభూతమిదం రాజ్యం తవ నిర్యాతయామ్యహమ్ ।
మా చ రోషం కృథాస్సౌమ్య మయి శత్రునిబర్హణ ॥ 9 ॥
యాచే త్వాం శిరసా రాజన్మయా బద్ధోఽయమంజలిః ।
బలాదస్మిన్ సమాగమ్య మంత్రిభిః పురవాసిభిః ॥ 10 ॥
రాజభావే నియుక్తోఽహం శూన్యదేశజిగీషయా ।
స్నిగ్ధమేవం బ్రువాణం మాం స తు నిర్భర్త్స్య వానరః ॥ 11 ॥
ధిక్త్వామితి చ మా ముక్త్వా బహు తత్తదువాచ హ ।
ప్రకృతీశ్చ సమానీయ ముంత్రిణశ్చైవ సమ్మతాన్ ॥ 12 ॥
మామాహ సుహృదాం మధ్యే వాక్యం పరమగర్హితమ్ ।
విదితం వో యథా రాత్రౌ మాయావీ స మహాసురః ॥ 13 ॥
మాం సమాహ్వయత క్రూరో యుద్ధాకాంక్షీ సుదుర్మతిః ।
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా నిస్సృతోఽహం నృపాలయాత్ ॥ 14 ॥
అనుయాతశ్చ మాం తూర్ణమయం భ్రాతా సుదారుణః ।
స తు దృష్ట్వైవ మాం రాత్రౌ సద్వితీయం మహాబలః ॥ 15 ॥
ప్రాద్రవద్భయసంత్రస్తో వీక్ష్యావాం సముపాగతౌ ।
అనుద్రుతశ్చ వేగేన ప్రవివేశ మహాబిలమ్ ॥ 16 ॥
తం ప్రవిష్టం విదిత్వా సుఘోరం సుమహద్బిలమ్ ।
అయముక్తోఽథ మే భ్రాతా మయా తు క్రూరదర్శనః ॥ 17 ॥
అహత్వా నాస్తి మే శక్తిః ప్రతిగంతుమితః పురీమ్ ।
బిలద్వారి ప్రతీక్ష త్వం యావదేనం నిహన్మ్యహమ్ ॥ 18 ॥
స్థితోఽయమితి మత్వా తు ప్రవిష్టోఽహం దురాసదమ్ ।
తం చ మే మార్గమాణస్య గతస్సంవత్సరస్తదా ॥ 19 ॥
స తు దృష్టో మయా శత్రురనిర్వేదాద్భయావహః ।
నిహతశ్చ మయా తత్ర సోఽసురో బంధుభిస్సహ ॥ 20 ॥
తస్యాస్యాత్తు ప్రవృత్తేన రుధిరౌఘేణ తద్బిలమ్ ।
పూర్ణమాసీద్దురాక్రామం స్తనతస్తస్య భూతలే ॥ 21 ॥
సూదయిత్వా తు తం శత్రుం విక్రాంతం దుందుభేస్సుతమ్ ।
నిష్క్రామన్నేవ పశ్యామి బిలస్య పిహితం ముఖమ్ ॥ 22 ॥
విక్రోశమానస్య తు మే సుగ్రీవేతి పునః పునః ।
యదా ప్రతివచో నాస్తి తతోఽహం భృశదుఃఖితః ॥ 23 ॥
పాదప్రహారైస్తు మయా బహుభిస్తద్విదారితమ్ ।
తతోఽహం తేన నిష్క్రమ్య యథా పురముపాగతః ॥ 24 ॥
అత్రానేనాస్మి సంరుద్ధో రాజ్యం ప్రార్థయతాఽత్మనః ।
సుగ్రీవేణ నృశంసేన విస్మృత్య భ్రాతృసౌహృదమ్ ॥ 25 ॥
ఏవముక్త్వా తు మాం తత్ర వస్త్రేణైకేన వానరః ।
నిర్వాసయామాస తదా వాలీ విగతసాధ్వసః ॥ 26 ॥
తేనాహమపవిద్ధశ్చ హృతదారశ్చ రాఘవ ।
తద్భయాచ్ఛ మహీకృత్స్నా క్రాంతేయం సవనార్ణవా ॥ 27 ॥
ఋష్యమూకం గిరివరం భార్యాహరణదుఃఖితః ।
ప్రవిష్టోఽస్మి దురాధర్షం వాలినః కారణాంతరే ॥ 28 ॥
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం వైరానుకథనం మహత్ ।
అనాగసా మయా ప్రాప్తం వ్యసనం పశ్య రాఘవ ॥ 29 ॥
వాలినస్తు భయార్తస్య సర్వలోకభయంకర ।
కర్తుమర్హసి మే వీర ప్రసాదం తస్య నిగ్రహాత్ ॥ 30 ॥
ఏవముక్తస్స తేజస్వీ ధర్మజ్ఞో ధర్మసంహితమ్ ।
వచనం వక్తుమారేభే సుగ్రీవం ప్రహసన్నివ ॥ 31 ॥
అమోఘాస్సూర్యసంకాశా మమైతే నిశితా శ్శరాః ।
తస్మిన్వాలిని దుర్వృత్తే నిపతిష్యంతి వేగితాః ॥ 32 ॥
యావత్తం నాభిపశ్యామి తవ భార్యాపహారిణమ్ ।
తావత్స జీవేత్పాపాత్మా వాలీ చారిత్రదూషకః ॥ 33 ॥
ఆత్మానుమానాత్పశ్యామి మగ్నం త్వాం శోకసాగరే ।
త్వామహం తారయిష్యామి కామం ప్రాప్స్యసి పుష్కలమ్ ॥ 34 ॥
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా హర్షపౌరుషవర్ధనమ్ ।
సుగ్రీవః పరమప్రీతస్సుమహద్వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 35 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే దశమస్సర్గః ॥
