శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాండమ్ ।
అథ షట్షష్టితమస్సర్గః ।
తం తథా శోకసంతప్తం విలపంతమనాథవత్ ।
మోహేన మహతావిష్టం పరిద్యూనమచేతనమ్ ॥ 1 ॥
తతస్సౌమిత్రిరాశ్వాస్య ముహూర్తాదివ లక్ష్మణః ।
రామం సంబోధయామాస చరణౌ చాభిపీడయన్ ॥ 2 ॥
మహతా తపసా రామ మహతా చాపి కర్మణా ।
రాజ్ఞా దశరథేనాసి లబ్ధోఽమృతమివామరైః ॥ 3 ॥
తవ చైవ గుణైర్బద్ధస్త్వద్వియోగాన్మహీపతిః ।
రాజా దేవత్వమాపన్నో భరతస్య యథాశ్రుతమ్ ॥ 4 ॥
యది దుఃఖమిదం ప్రాప్తం కాకుత్స్థ న సహిష్యసే ।
ప్రాకృతశ్చాల్పసత్త్వశ్చ ఇతరః కస్సహిష్యతి ॥ 5 ॥
దుఃఖితో హి భవాన్లోకాంస్తేజసా యది ధక్ష్యతే ।
ఆర్తాః ప్రజా నరవ్యాఘ్ర క్వ ను యాస్యంతి నిర్వృతిమ్ ॥ 6 ॥
లోకస్వభావ ఏవైష యయాతిర్నహుషాత్మజః ।
గతశ్శక్రేణ సాలోక్యమనయస్తం సమస్పృశత్ ॥ 7 ॥
మహర్షిర్యో వసిష్ఠస్తు యః పితుర్నః పురోహితః ।
అహ్నా పుత్రశతం జజ్ఞే తథైవాస్య పునర్హతమ్ ॥ 8 ॥
యా చేయం జగతాం మాతా దేవీ లోకనమస్కృతా ।
అస్యాశ్చ చలనం భూమేర్దృశ్యతే సత్యసంశ్రవ ॥ 9 ॥
యౌ ధర్మౌ జగతాం నేత్రౌ యత్ర సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్ ।
ఆదిత్యచంద్రౌ గ్రహణమభ్యుపేతౌ మహాబలౌ ॥ 10 ॥
సుమహాంత్యపి భూతాని దేవాశ్చ పురుషర్షభ ।
న దైవస్య ప్రముంచంతి సర్వభూతాని దేహినః ॥ 11 ॥
శక్రాదిష్వపి దేవేషు వర్తమానౌ నయానయౌ ।
శ్రూయేతే నరశార్దూల న త్వం శోచితుమర్హసి ॥ 12 ॥
నష్టాయామపి వైదేహ్యాం హృతాయామపి చానఘ శోచితుం నార్హసే వీర యథాన్యః ప్రాకృతస్తథా ॥ 13 ॥
త్వవ్దిధా న హి శోచంతి సతతం సత్యదర్శినః ।
సుమహత్స్వపి కృచ్ఛ్రేషు రామానిర్విణ్ణదర్శనాః ॥ 14 ॥
తత్త్వతో హి నరశ్రేష్ఠ బుద్ధ్యా సమనుచింతయ ।
బుధ్ద్యా యుక్తా మహాప్రాజ్ఞా విజానంతి శుభాశుభే ॥ 15 ॥
అదృష్టగుణదోషాణామధ్రువాణాం తు కర్మణామ్ ।
నాంతరేణ క్రియాం తేషాం ఫలమిష్టం ప్రవర్తతే ॥ 16 ॥
త్వమేవ హి పురా రామ మామేవం బహుశోఽన్వశాః ।
అనుశిష్యాద్ధి కో ను త్వామపి సాక్షాద్బృహస్పతిః ॥ 17 ॥
బుద్ధిశ్చ తే మహాప్రాజ్ఞ దేవైరపి దురన్వయా ।
శోకేనాభిప్రసుప్తం తే జ్ఞానం సంబోధయామ్యహమ్ ॥ 18 ॥
దివ్యం చ మానుషం చ త్వమాత్మనశ్చ పరాక్రమమ్ ।
ఇక్ష్వాకువృషభావేక్ష్య యతస్వ ద్విషతాం వధే ॥ 19 ॥
కిం తేన సర్వనాశేన కృతేన పురుషర్షభ ।
తమేవ త్వం రిపుం పాపం విజ్ఞాయోద్ధర్తుమర్హసి ॥ 20 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే షట్షష్టితమస్సర్గః ॥
