శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాండమ్ ।
అథ ఏకోనత్రింశస్సర్గః ।
ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా సీతా రామస్య దుఃఖితా ।
ప్రసక్తాశ్రుముఖీ మందమిదం వచనమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
యే త్వయా కీర్తితా దోషా వనే వస్తవ్యతాం ప్రతి ।
గుణానిత్యేవ తాన్విద్ధి తవ స్నేహపురస్కృతాన్ ॥ 2 ॥
మృగా స్సింహా గజాశ్చైవ శార్దూలా శ్శరభాస్తథా ।
పక్షిణ స్సృమరాశ్చైవ యే చాన్యే వనచారిణః ॥ 3 ॥
అదృష్టపూర్వరూపత్వాత్సర్వే తే తవ రాఘవ ।
రూపం దృష్ట్వాఽపసర్పేయుర్భయే సర్వే హి బిభ్యతి ॥ 4 ॥
త్వయా చ సహ గంతవ్యం మయా గురుజనాజ్ఞయా ।
త్వద్వియోగేన మే రామ త్యక్తవ్యమిహ జీవితమ్ ॥ 5 ॥
న హి మాం త్వత్సమీపస్థామపి శక్నోతిరాఘవ ।
సురాణామీశ్వర శ్శక్రః ప్రధర్షయితుమోజసా ॥ 6 ॥
పతిహీనా తు యా నారీ న సా శక్ష్యతి జీవితుమ్ ।
కామమేవం విధం రామ త్వయా మమ నిదర్శితమ్ ॥ 7 ॥
అథ చాపి మహాప్రాజ్ఞ బ్రాహ్మణానాం మయా శ్రుతమ్ ।
పురా పితృగృహే సత్యం వస్తవ్యం కిల మే వనే ॥ 8 ॥
లక్షణిభ్యో ద్విజాతిభ్య శ్శృత్వాఽహం వచనం పురా ।
వనవాసకృతోత్సాహా నిత్యమేవ మహాబల ॥ 9 ॥
ఆదేశో వనవాసస్య ప్రాప్తవ్య స్స మయా కిల ।
సా త్వయా సహ తత్రాహం యాస్యామి ప్రియ నాన్యథా ॥ 10 ॥
కృతాదేశా భవిష్యామి గమిష్యామి సహ త్వయా ।
కాలశ్చాయం సముత్పన్న స్సత్యవాగ్భవతు ద్విజః ॥ 11 ॥
వనవాసేఽభిజానామి దుఃఖాని బహుథా కిల ।
ప్రాప్యంతే నియతం వీర పురుషైరకృతాత్మభిః ॥ 12 ॥
కన్యయా చ పితుర్గేహే వనవాస శ్శృతో మయా ।
భిక్షిణ్యా స్సాధువృత్తాయా మమ మాతురిహాగ్రతః ॥ 13 ॥
ప్రసాదితశ్చ వై పూర్వం త్వం మే బహుతిథం ప్రభో ।
గమనం వనవాసస్య కాంక్షితం హి సహ త్వయా ॥ 14 ॥
కృతక్షణాఽహం భద్రం తే గమనం ప్రతి రాఘవ ।
వనవాసస్య శూరస్య చర్యా హి మమ రోచతే ॥ 15 ॥
శుద్ధాత్మన్ప్రేమభావాధ్ది భవిష్యామి వికల్మషా ।
భర్తారమనుగచ్ఛంతీ భర్తా హి మమ దైవతమ్ ॥ 16 ॥
ప్రేత్యభావే హి కల్యాణ స్సంగమో మే సహ త్వయా ।
శ్రుతిర్హి శ్రూయతే పుణ్యా బ్రాహ్మణానాం యశస్వినామ్ ॥ 17 ॥
ఇహలోకే చ పితృభిర్యా స్త్రీ యస్య మహామతే ।
అద్భిర్దత్తా స్వధర్మేణ ప్రేత్యభావేఽపి తస్య సా ॥ 18 ॥
ఏవమస్మాత్స్వకాం నారీం సువృత్తాం హి పతివ్రతామ్ ।
నాభిరోచయసే నేతుం త్వం మాం కేనేహ హేతునా ॥ 19 ॥
భక్తాం పతివ్రతాం దీనాం మాం సమాం సుఖదుఃఖయోః ।
నేతుమర్హసి కాకుత్స్థ సమాన సుఖదుఃఖినీమ్ ॥ 20 ॥
యయది మాం దుఃఖితామేవం వనం నేతుం న చేచ్ఛసి ।
విషమగ్నిం జలం వాఽహమాస్థాస్యే మృత్యుకారణాత్ ॥ 21 ॥
ఏవం బహువిధం తం సా యాచతే గమనం ప్రతి ।
నానుమేనే మహాబాహుస్తాం నేతుం విజనం వనమ్ ॥ 22 ॥
ఏవముక్తా తు సా చింతాం మైథిలీ సముపాగతా ।
స్నాపయంతీవ గాముష్ణైరశ్రుభిర్నయనచ్యుతైః ॥ 23 ॥
చింతయంతీం తథా తాం తు నివర్తయితుమాత్మవాన్ ।
తామ్రోష్ఠీం స తదా సీతాం కాకుత్స్థో బహ్వసాంత్వయత్ ॥ 24 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే ఏకోనత్రింశస్సర్గః ॥
