శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సుందరకాండమ్ ।
అథ ఏకషష్టితమస్సర్గః ।
తతో జాంబవతో వాక్యమగృహ్ణంత వనౌకసః ।
అంగదప్రముఖా వీరా హనుమాంశ్చ మహాకపిః ॥ 1 ॥
ప్రీతిమంతస్తతః సర్వే వాయుపుత్రపరస్పరాః ।
మహేంద్రాద్రిం పరిత్యజ్య పుప్లువుః ప్లవగర్షభాః ॥ 2 ॥
మేరుమందరసంకాశా మత్తా ఇవ మహాగజాః ।
ఛాదయంత ఇవాకాశం మహాకాయా మహాబలాః ॥ 3 ॥
సభాజ్యమానం భూతైస్తమాత్మవంతం మహాబలమ్ ।
హనూమంతం మహావేగం వహంత ఇవ దృష్టిభిః ॥ 4 ॥
రాఘవే చార్థనిర్వవృత్తిం కర్తుం చ పరమం యశః ।
సమాధాయ సమృద్ధార్థాః సర్వేసిద్ధిభిరున్నతా ॥ 5 ॥
ప్రియాఖ్యానోన్ముఖాః సర్వే సర్వే యుద్ధాభినందినః ।
సర్వే రామప్రతీకారే నిశ్చితార్థా మనస్స్వినః ॥ 6 ॥
ప్లవమానాః ఖమాప్లుత్య తతస్తే కాననౌకసః ।
నందనోపమయాసేదుర్వనం ద్రుమలతాయుతమ్ ॥ 7 ॥
యత్తన్మధువనం నామ సుగ్రీవస్యాభిరక్షితమ్ ।
అధృష్యం సర్వభూతానాం సర్వభూతమనోహరమ్ ॥ 8 ॥
యద్రక్షతి మహావీర్య స్సదా దధిముఖః కపిః ।
మాతులః కపిముఖ్యస్య సుగ్రీవస్య మహాత్మనః ॥ 9 ॥
తే తద్వనముపాగమ్య బభూవుః పరమోత్కటాః ।
వానరా వానరేంద్రస్య మనః కాంతతమం మహత్ ॥ 10 ॥
తతస్తే వానరా హృష్టా దృష్టవా మధువనం మహత్ ।
కుమారమభ్యయాచంత మధూని మధుపింగలాః ॥ 11 ॥
తతః కుమారస్తాన్ వృద్ధాన్ జాంబవత్ప్రముఖాన్ కపీన్ ।
అనుమాన్య దదౌ తేషాం విసర్గం మధుభిక్షణే ॥ 12 ॥
తతశ్చానుమతా స్సర్వే సంప్రహృష్టా వనౌకసః ।
ముదితాః ప్రేరితాశ్చాపి ప్రనృత్యంతోఽభవంస్తదా ॥ 13 ॥
గాయంతి కేచిత్ప్రణమంతి కేచిన్నృత్యంతి కేచిత్ప్రహసంతి కేచిత్ ।
పతంతి కేచిద్విచరంతి కేచిత్ల్పవంతి కేచిత్ప్రలపంతి కేచిత్ ॥ 14 ॥
పరస్పరం కేచిదుపాశ్రయంతే పరస్పరం కేచిదుపాక్రమంతే ।
పరస్పరం కేచిదుపబ్రువంతే పరస్పరం కేచిదుపారమంతే ॥ 15 ॥
ద్రుమాద్ద్రుమం కేచిదభిద్రవంతే క్షితౌ నగాగ్రాన్నిపతంతి కేచిత్ ।
మహీతలాత్కేచిదుదీర్ణవేగా మహాద్రుమాగ్రాణ్యభిసంపతంతి ॥ 16 ॥
గాయంతమన్యః ప్రహసన్నుపైతి హసంతమన్యః ప్రరుదన్నుపైతి ।
రుదంతమన్యః ప్రణుదన్నుపైతి నుదంతమన్యః ప్రణదన్నుపైతి ॥ 17 ॥
సమాకులం తత్కపిసైన్యమాసీన్మధుప్రసానోత్కటసత్త్వచేష్టమ్ ।
న చాత్ర కశ్చిన్న బభూవ మత్తో న చాత్ర కశ్చిన్న బభూవ తృప్తః ॥ 18 ॥
తతో వనం తత్పరిభక్ష్యమాణం ద్రుమాంశ్చ విధ్వంసితపత్రపుష్పాన్ ।
సమీక్ష్య కోపాద్ధధివక్రనామా నివారయామాస కపిః కపీంస్తాన్ ॥ 19 ॥
స తైః ప్రవృద్ధైః పరిభర్త్స్యమానో వనస్య గోప్తా హరివీరవృద్ధః ।
చకార భూయో మతిముగ్రతేజా వనస్య రక్షాం ప్రతి వానరేభ్యః ॥ 20 ॥
ఉవాచ కాంశ్చిత్పరుషాణి ధృష్టమసక్తమన్యాంశ్చ తలైర్జఘాన ।
సమేత్య కైశ్చిత్కలహం చకార తథైవ సామ్నోపజగామ కాంశ్చిత్ ॥ 21 ॥
స తైర్మదాత్సంపరివార్య వాక్యైర్భలాచ్ఛ తేన ప్రతివార్యమాణైః ।
ప్రధర్షితస్త్యక్తభయై స్సమేత్య ప్రకృష్యతే చాప్యనవేక్ష్య దోషమ్ ॥ 22 ॥
నఖైస్తుదంతో దశనైర్దశంత స్తలైశ్చ పాదైశ్చ సమాపయంతః ।
మదాత్కపిం తం కపయ స్సమగ్రా మహావనం నిర్విషయం చ చక్రుః ॥ 23 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సుందరకాండే ఏకషష్టితమస్సర్గః ॥
