శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాండమ్ ।
అథ చతుఃపంచాశస్సర్గః ।
కామధేనుం వసిష్ఠోఽపి యదా న త్యజ్యతే మునిః ।
తదాస్య శబలాం రామ విశ్వామిత్రోఽన్వకర్షత ॥ 1 ॥
నీయమానా తు శబలా రామ రాజ్ఞా మహాత్మనా ।
దుఃఖితా చింతయామాస రుదంతీ శోకకర్శితా ॥ 2 ॥
పరిత్యక్తా వసిష్ఠేన కిమహం సుమహాత్మనా ।
యాహం రాజభటైర్దీనా హ్రియేయ భృశదుఃఖితా ॥ 3 ॥
కిం మయాఽపకృతం తస్య మహర్షేర్భావితాత్మనః ।
యన్మామనాగసం భక్తామిష్టాం త్యజతి ధార్మికః ॥ 4 ॥
ఇతి సా చింతయిత్వా తు వినిశ్శ్వస్య పునఃపునః ।
నిర్ధూయ తాంస్తదా భృత్యాన్ శతశశ్శత్రుసూదన ।
జగామానిలవేగేన పాదమూలం మహాత్మనః ॥ 5 ॥
శబలా సా రుదంతీ చ క్రోశంతీ చేదమబ్రవీత్ ।
వసిష్ఠస్యాగ్రతస్స్థిత్వా మేఘదుందుభిరావిణీ ॥ 6 ॥
భగవన్ కిం పరిత్యక్తా త్వయాఽహం బ్రహ్మణస్సుత ।
యస్మాద్రాజభృతా మాం హి నయంతే త్వత్సకాశతః ॥ 7 ॥
ఏవముక్తస్తు బ్రహ్మర్షిరిదం వచనమబ్రవీత్ ।
శోకసంతప్తహృదయాం స్వసారమివ దుఃఖితామ్ ॥ 8 ॥
న త్వాం త్యజామి శబలే నాపి మేఽపకృతం త్వయా ।
ఏష త్వాం నయతే రాజా బలోన్మత్తో మహాబలః ॥ 9 ॥
న హి తుల్యం బలం మహ్యం రాజా త్వద్య విశేషతః ।
బలీ రాజా క్షత్రియశ్చ పృథివ్యాః పతిరేవ చ ॥ 10 ॥
ఇయమక్షౌహిణీ పూర్ణా సవాజిరథసంకులా ।
హస్తిధ్వజసమాకీర్ణా తేనాసౌ బలవత్తరః ॥ 11 ॥
ఏవముక్తా వసిష్ఠేన ప్రత్యువాచ వినీతవత్ ।
వచనం వచనజ్ఞా సా బ్రహ్మర్షిమమితప్రభమ్ ॥ 12 ॥
న బలం క్షత్రియస్యాహుర్బ్రాహ్మణో బలవత్తరః ।
బ్రహ్మన్ బ్రహ్మబలం దివ్యం క్షత్రాత్తు బలవత్తరమ్ ॥ 13 ॥
అప్రమేయబలం తుభ్యం న త్వయా బలవత్తరః ।
విశ్వామిత్రో మహావీర్యస్తేజ స్తవ దురాసదమ్ ॥ 14 ॥
నియుంక్ష్వ మాం మహాభాగ త్వద్బ్రహ్మబలసంభృతామ్ ।
తస్య దర్పబలం యత్తన్నాశయామి దురాత్మనః ॥ 15 ॥
ఇత్యుక్తస్తు తయా రామ వసిష్ఠ స్సుమహాయశాః ।
సృజస్వేతి తదోవాచ బలం పరబలార్దనమ్ ॥ 16 ॥
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా సురభిస్సాఽసృజత్తదా ॥ 17 ॥
తస్యా హుంభారవోత్సృష్టాః పప్లవాశ్శతశో నృప ।
నాశయంతి బలం సర్వం విశ్వామిత్రస్య పశ్యతః ॥ 18 ॥
బలం భగ్నం తతో దృష్ట్వా రథేనాక్రమ్య కౌశికః ।
స రాజా పరమక్రుద్ధో రోషవిస్ఫారితేక్షణః ।
పప్లవాన్నాశయామాస శస్త్రైరుచ్చావచైరపి ॥ 19 ॥
విశ్వామిత్రార్దితాన్ దృష్ట్వా పప్లవాంఛతశస్తదా ।
భూయ ఏవాసృజత్కోపాచ్ఛకాన్ యవనమిశ్రితాన్ ॥ 20 ॥
తైరాసీత్ సంవృతా భూమి శ్శకైర్యవనమిశ్రితైః ।
ప్రభావద్భిర్మహావీర్యైర్హేమకింజల్కసన్నిభైః ॥ 21 ॥
దీర్ఘాసిపట్టిశధరైఃమవర్ణాంబరావృతైః ।
నిర్దగ్ధం తద్బలం సర్వం ప్రదీప్తైరివ పావకైః ॥ 22 ॥
తతోఽస్త్రాణి మహాతేజా విశ్వామిత్రో ముమోచ హ ।
తైస్తైర్యవనకాంభోజాః పప్లవాశ్చాకులీకృతాః ॥ 23 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాండే చతుఃపంచాశస్సర్గః ॥
