శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాండమ్ ।
అథ త్రయోదశస్సర్గః ।
రామ ప్రీతోఽస్మి భద్రం తే పరితుష్టోఽస్మి లక్ష్మణ ।
అభివాదయితుం యన్మాం ప్రాప్తౌ స్థ స్సహ సీతయా ॥ 1 ॥
అధ్వశ్రమేణ వాం ఖేదో బాధతే ప్రచురశ్రమః ।
వ్యక్తముత్కంఠతే వాపి మైథిలీ జనకాత్మజా ॥ 2 ॥
ఏషా హి సుకుమారీ చ దుఃఖైశ్చ న విమానితా ।
ప్రాజ్యదోషం వనం ప్రాప్తా భర్తృస్నేహప్రచోదితా ॥ 3 ॥
యథైషా రమతే రామ ఇహ సీతా తథా కురు ।
దుష్కరం కృతవత్యేషా వనే త్వామనుగచ్ఛతీ ॥ 4 ॥
ఏషా హి ప్రకృతిః స్త్రీణామాసృష్టే రఘునందన ।
సమస్థమనురజ్యాంతి విషమస్థం త్యజంతి చ ॥ 5 ॥
శతహ్రదానాం లోలత్వం శస్త్రాణాం తీక్ష్ణతాం తథా ।
గరూడానిలయోశ్శైఘ్ర్యమనుగచ్ఛంతి యోషితః ॥ 6 ॥
ఇయం తు భవతో భార్యా దోషైరేతైర్వివర్జితా ।
శ్లాఘ్యా చ వ్యపదేశ్యా చ యథా దేవీ హ్యరుంధతీ ॥ 7 ॥
అలంకృతోఽయం దేశశ్చ యత్ర సౌమిత్రిణా సహ ।
వైదేహ్యా చానయా రామ వత్స్యసి త్వమరిందమ ॥ 8 ॥
ఏవముక్తస్సమునినా రాఘవస్సంయతాంజలిః ।
ఉవాచ ప్రశ్రితం వాక్యమృషిం దీప్తమివానలమ్ ॥ 9 ॥
ధన్యోఽస్మ్యనుగృహీతోఽస్మి యస్య మే మునిపుంగవః ।
గుణైస్సభ్రాతృభార్యస్య వరదః పరితుష్యతి ॥ 10 ॥
కింతు వ్యాదిశ మే దేశం సోదకం బహుకాననమ్ ।
యత్రాశ్రమపదం కృత్వా వసేయం నిరతస్సుఖమ్ ॥ 11 ॥
తతోఽబ్రవీన్మునిశ్రేష్ఠశ్శ్రుత్వా రామస్య తద్వచః ।
ధ్యాత్వా ముహూర్తం ధర్మాత్మా ధీరో ధీరతరం వచః ॥ 12 ॥
ఇతో ద్వియోజనే తాత బహుమూలఫలోదకః ।
దేశో బహుమృగశ్శ్రీమాన్పంచవట్యభివిశ్రుతః ॥ 13 ॥
తత్ర గత్వాఽఽశ్రమపదం కృత్వా సౌమిత్రిణా సహ ।
రమస్వ త్వం పితుర్వాక్యం తథోక్తమనుపాలయన్ ॥ 14 ॥
కాలోఽయం గతభూయిష్ఠో యః కాల స్తవ రాఘవ ।
సమయో యో నరేంద్రేణ కృతో దశరథేన తే ॥ 15 ॥
తీర్ణప్రతిజ్ఞః కాకుత్స్థ సుఖం రాజ్యే నివత్స్యసి ।
ధన్యస్తే జనకో రామ స రాజా రఘునందన ॥ 16 ॥
యస్త్వయా జ్యేష్ఠపుత్రేణ యయాతిరివ తారితః ।
విదితో హ్యేష వృత్తాంతో మమ సర్వస్తవానఘ ॥ 17 ॥
తపసశ్చ ప్రభావేణ స్నేహాద్దశరథస్య చ ।
హృదయస్థశ్చ తే ఛందో విజ్ఞాతస్తపసా మయా ॥ 18 ॥
ఇహావాసం ప్రతిజ్ఞాయ మయా సహ తపోవనే ।
అతశ్చ త్వామహం బ్రూమి గచ్ఛ పంచవటీమితి ॥ 19 ॥
స హి రమ్యో వనోద్దేశో మైథిలీ తత్ర రంస్యతే ।
స దేశశ్శ్లాఘనీయశ్చ నాతిదూరే చ రాఘవ ॥ 20 ॥
గోదావర్యాస్సమీపే చ మైథిలీ తత్ర రంస్యతే ।
ప్రాజ్యమూలఫలశ్చైవ నానాద్విజగణాయుతః ॥ 21 ॥
వివిక్తశ్చ మహాబాహో పుణ్యోరమ్యస్తథైవ చ ।
భవానపి సదారశ్చ శక్తశ్చ పరిరక్షణే ।
అపి చాత్ర వసన్రామ తాపసాన్పాలయిష్యసి ॥ 22 ॥
ఏతదాలక్ష్యతే వీర మధూకానాం మహద్వనమ్ ।
ఉత్తరేణాస్య గంతవ్యం న్యగ్రోధమభిగచ్ఛతా ॥ 23 ॥
తతః స్థలముపారుహ్య పర్వతస్యావిదూరతః ।
ఖ్యాతః పంచవటీత్యేవ నిత్యపుష్పితకాననః ॥ 24 ॥
అగస్త్యేనైవముక్తస్తు రామస్సౌమిత్రిణా సహ ।
సత్కృత్యామంత్రయామాస తమృషిం సత్యవాదినమ్ ॥ 25 ॥
తౌ తు తేనాభ్యనుజ్ఞాతౌ కృతపాదాభివందనౌ ।
తదాశ్రమాత్పంచవటీం జగ్మతుస్సీతయా సహ ॥ 26 ॥
గృహీతచాపౌ తు నరాధిపాత్మజౌ విషక్తతూణౌ సమరేష్వకాతరౌ ।
యథోపదిష్టేన పథా మహర్షిణా ప్రజగ్మతుః పంచవటీం సమాహితౌ ॥ 27 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే త్రయోదశస్సర్గః ॥
