శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కింధాకాండమ్ ।
అథ పంచపంచాశస్సర్గః ।
శ్రుత్వా హనుమతో వాక్యం ప్రశ్రితం ధర్మసంహితమ్ ।
స్వామిసత్కారసంయుక్తమంగదో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
స్థైర్యమాత్మమనశ్శౌచమానృశంస్యమథాఽర్జవమ్ ।
విక్రమశ్చైవ ధైర్యం చ సుగ్రీవే నోపపద్యతే ॥ 2 ॥
భ్రాతుర్జ్యేష్ఠస్య యో భార్యాం జీవతో మహిషీం ప్రియామ్ ।
ధర్మేణ మాతరం యస్తు స్వీకరోతి జుగుప్సితః ॥ 3 ॥
కథం స ధర్మం జానీతే యేన భ్రాత్రా మహాత్మనా ।
యుద్ధాయాభినియుక్తేన బిలస్య పిహితం ముఖమ్ ॥ 4 ॥
సత్యాత్పాణిగృహీతశ్చ కృతకర్మా మహాయశాః ।
విస్మృతో రాఘవో యేన స కస్య తు కృతం స్మరేత్ ॥ 5 ॥
లక్ష్మణస్య భయాద్యేన నాధర్మభయభీరుణా ।
ఆదిష్టా మార్గితుం సీతాం ధర్మమస్మిన్కథం భవేత్ ॥ 6 ॥
తస్మిన్పాపే కృతఘ్నే తు స్మృతిహీనే చలాత్మని ।
ఆర్యః కో విశ్వసేజ్జాతు తత్కులీనో జిజీవిషుః ॥ 7 ॥
రాజ్యే పుత్రః ప్రతిష్ఠాప్యస్సగుణో విగుణోఽపి వా ।
కథం శత్రుకులీనం మాం సుగ్రీవో జీవయిష్యతి ॥ 8 ॥
భిన్నమంత్రోఽపరాద్ధశ్చ హీనశక్తిః కథం హ్యహమ్ ।
కిష్కింధాం ప్రాప్య జీవేయమనాథ ఇవ దుర్బలః ॥ 9 ॥
పాంశుదండేన హి మాం బంధనే నోపపాదయేత్ ।
శఠః క్రూరో నృశంసశ్చ సుగ్రీవో రాజ్యకారణాత్ ॥ 10 ॥
బంధనాద్వాఽవసాదాన్మే శ్రేయః ప్రాయోపవేశనమ్ ।
అనుజానీత మాం సర్వే గృహం గచ్ఛంతు వానరాః ॥ 11 ॥
అహం వః ప్రతిజానామి నాగమిష్యామ్యహం పురీమ్ ।
ఇహైవ ప్రాయమాసిష్యే శ్రేయో మరణమేవ మే ॥ 12 ॥
అభివాదనపూర్వం హి రాఘవౌ బలశాలినౌ ।
అభివాదనపూర్వం తు రాజా కుశలమేవ చ ॥ 13 ॥
వాచ్యస్తాతో యవీయాన్మే సుగ్రీవో వానరేశ్వరః ।
ఆరోగ్యపూర్వం కుశలం వాచ్యా మాతా రుమా చ మే ॥ 14 ॥
మాతరం చైవ మే తారామాశ్వాసయితుమర్హథ ।
ప్రకృత్యా ప్రియపుత్రా సా సానుక్రోశా తపస్వినీ ॥ 15 ॥
వినష్టమిహ మాం శ్రుత్వా వ్యక్తం హాస్యతి జీవితమ్ ।
ఏతావదుక్త్వా వచనం వృద్ధాంస్తానభివాద్య చ ॥ 16 ॥
వివేశ చాంగదో భూమౌ రుదందర్భేషు దుర్మనాః ।
తస్య సంవిశతస్తత్ర రుదంతో వానరర్షభాః ॥ 17 ॥
నయనేభ్యః ప్రముముచురుష్ణం వై వారి దుఃఖితాః ।
సుగ్రీవం చైవ నిందంతః ప్రశంసంతశ్చ వాలినమ్ ॥ 18 ॥
పరివార్యాంగదం సర్వే వ్యవసన్ప్రాయమాసితుమ్ ।
మతం తద్వాలిపుత్రస్య విజ్ఞాయ ప్లవగర్షభాః ॥ 19 ॥
ఉపస్పృశ్యోదకం తత్ర ప్రాఙ్ముఖాస్సముపావిశన్ ।
దక్షిణాగ్రేషు దర్భేషు ఉదక్తీరం సమాశ్రితాః ॥ 20 ॥
ముమూర్షవో హరిశ్రేష్ఠా ఏతత్ క్షమమితి స్మ హ ।
రామస్య వనవాసం చ క్షయం దశరథస్య చ ॥ 21 ॥
జనస్థానవధం చైవ వధం చైవ జటాయుషః ।
హరణం చైవ వైదేహ్యా వాలినశ్చ వధం రణే ॥ 22 ॥
రామకోపం చ వదతాం హరీణాం భయమాగతమ్ ।
స సంవిశద్భిబహుభిర్మహీధరో మహాద్రికూటప్రతిమైః ప్లవంగమైః ।
బభూవ సన్నాదితనిర్దరాంతరో భృశం నదద్భిర్జలదైరివోల్బణైః ॥ 23 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే పంచపంచాశస్సర్గః ॥
