శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కింధాకాండమ్ ।
అథ షట్చత్వారింశస్సర్గః ।
గతేషు వానరేంద్రేషు రామస్సుగ్రీవమబ్రవీత్ ।
కథం భవాన్విజానీతే సర్వం వై మండలం భువః ॥ 1 ॥
సుగ్రీవస్తు తతో రామమువాచ ప్రణతాత్మవాన్ ।
శ్రూయతాం సర్వమాఖ్యాస్యే విస్తరేణ నరర్షభ ॥ 2 ॥
యదా తు దుందుభిం నామ దానవం మహిషాకృతిమ్ ।
పరికాలయతే వాలీ మలయం ప్రతి పర్వతమ్ ॥ 3 ॥
తదా వివేశ మహిషో మలయస్య గుహాం ప్రతి ।
వివేశ వాలీ తత్రాపి మలయం తజ్జిఘాంసయా ॥ 4 ॥
తతోఽహం తత్ర నిక్షిప్తో గుహాద్వారి వినీతవత్ ।
న చ నిష్క్రామతే వాలీ తదా సంవత్సరే గతే ॥ 5 ॥
తతః క్షతజవేగేన ఆపుపూరే తదా బిలమ్ ।
తదహం విస్మితో దృష్ట్వా భ్రాతృశోకవిషార్దితః ॥ 6 ॥
అథాఽహం కృతబుద్ధిస్తు సువ్యక్తం నిహతో గురుః ।
శిలా పర్వతసంకాశా బిలద్వారి మయా కృతా ॥ 7 ॥
అశక్నువ న్నిష్క్రమితుం మహిషో వినశేదితి ।
తతోఽహమాగాం కిష్కింధాం నిరాశస్తస్య జీవితే ॥ 8 ॥
రాజ్యం చ సుమహత్ప్రాప్య తారయా రుమయా సహ ।
మిత్రైశ్చ సహితస్తత్ర వసామి విగతజ్వరః ॥ 9 ॥
ఆజగామ తతో వాలీ హత్వా తం దానవర్షభమ్ ।
తతోఽహమదదాం రాజ్యం గౌరవాద్భయయంత్రితః ॥ 10 ॥
స మాం జిఘాంసుర్దుష్టాత్మా వాలీ ప్రవ్యథితేంద్రియః ।
పరికాలయతే క్రోధాద్ధావంతం సచివైస్సహ ॥ 11 ॥
తతోఽహం వాలినా తేన సాఽనుబద్ధః ప్రధావితః ।
నదీశ్చ వివిధాః పశ్యన్వనాని నగరాణి చ ॥ 12 ॥
ఆదర్శతలసంకాశా తతో వై పృథివీ మయా ।
అలాతచక్రప్రతిమా దృష్టా గోష్పదవత్తదా ॥ 13 ॥
పూర్వాం దిశం తతో గత్వా పశ్యామి వివిధాన్ ద్రుమాన్ ।
పర్వతన్శ్చ నదీ రమ్యాస్సరాంసి వివిధాని చ ॥ 14 ॥
ఉదయం తత్ర పశ్యామి పర్వతం ధాతుమండితమ్ ।
క్షీరోదం సాగరం చైవ నిత్యమప్సరసాలయమ్ ॥ 15 ॥
పరికాలయమానస్తు వాలినాఽభిద్రుత స్తదా ।
పునరావృత్య సహసా ప్రస్థితోఽహం తదా విభో ॥ 16 ॥
పునరావర్తమానస్తు వాలినాఽభిద్రుతోద్రుతమ్ ।
దిశస్తస్యాస్తతో భూయః ప్రస్థితో దక్షిణాం దిశమ్ ।
వింధ్యపాదపసంకీర్ణాం చందనద్రుమశోభితామ్ ॥ 17 ॥
ద్రుమశైలాంస్తతః పశ్యన్భూయో దక్షిణతోఽపరామ్ ।
పశ్చిమాం చ దిశం ప్రాప్తా వాలినా సమభిద్రుతః ॥ 18 ॥
సంపశ్యన్వివిధాందేశానస్తం చ గిరిసత్తమమ్ ।
ప్రాప్య చాస్తం గిరిశ్రేష్ఠముత్తరాం సంప్రధావితః ॥ 19 ॥
హిమవంతం చ మేరుం చ సముద్రం చ తథోత్తరమ్ ।
యదా న విందం శరణం వాలినా సమభిద్రుతః ॥ 20 ॥
తదా మాం బుద్ధిసంపన్నో హనూమాన్వాక్యమబ్రవీత్ ।
ఇదానీం మే స్మృతం రాజన్యథా వాలీ హరీశ్వరః ॥ 21 ॥
మతంగేన తదా శప్తో హ్యస్మిన్నాశ్రమమండలే ।
ప్రవిశేద్యది వై వాలీ మూర్ధాఽస్య శతధా భవేత్ ॥ 22 ॥
తత్ర వాసస్సుఖోఽస్మాకం నిరుద్విగ్నో భవిష్యతి ।
తతః పర్వతమాసాద్య ఋష్యమూకం నృపాత్మజ ॥ 23 ॥
న వివేశ తదా వాలీ మతంగస్య భయాత్తదా ।
ఏవం మయా తదా రాజన్ప్రత్యక్షముపలక్షితమ్ ॥ 24 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే షట్చత్వారింశస్సర్గః ॥
